Araştırma Makalesi

BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER

Cilt: 19 Sayı: 75 21 Eylül 2022
PDF İndir

BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER

Öz

Sanatçının dil kullanımındaki birtakım sapmalar ve tercihleri onun üslubunu belirleyen unsurlar arasında sayılır. Bu türden, metnin üslubunun parçası olup belli bir sıklığa ulaşan kullanımların tespiti, metnin anlaşılabilmesi için de elzemdir. Üslup bilimi, belirlenmiş birtakım yöntemler çerçevesinde metinde yazara has dil kullanımı ve yapılarını tespit edip yorumlamaya çalışır. Kullanılan inceleme yöntemlerinin müşterek yanı, ses, kelime, cümle düzeyinde metne ait her unsurun bir üslup belirleyicisi olabilmesi ve üslup incelemelerinde yer almasıdır. Bu itibarla metinde yazarın tercihleri ile şekillenen cümle tipleri ve unsurlarında gerçekleşen eksiltiler, hem üslup biliminin hem de dil biliminin inceleme sahasına aittir. Bu çalışmada Nazan Bekiroğlu’nun İsimle Ateş Arasında, Cam Irmağı Taş Gemi, Lâ: Sonsuzluk Hecesi, Nar Ağacı, Mücellâ adlı eserlerinde eksiltili dil kullanımlarının bir üslup belirleyicisi olarak görünümü ve üslubuna katkısını ortaya koymak amaçlanmıştır. Yüklem eksiltili cümlelerin sıklığı, kuruluş şekilleri, kazandığı işlevler tespit edilmiş ve metinlerden seçilen cümlelerle örneklendirilmiştir. İsimle Ateş Arasında, Cam Irmağı Taş Gemi, Lâ: Sonsuzluk Hecesi adlı eserlerde, standart dil kullanımının dışında bir tercih olarak gelişen yüklem eksiltili cümlelerin yazarın üslubunun inşasında belirleyici bir rol üstlendiği, Nar Ağacı ve Mücellâ’da ise bu cümle tipinden uzaklaşıldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKDENİZ, S. (2010). “Ziya Osman Saba’nın Nefes Almak Adlı Şiir Kitabında Eksilti (Ellipsis) Sanatının (Figür) Kullanımı”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. XI/24: 145-156.
  2. AKTAŞ, Ş. (1998). Edebiyatta Üslup ve Problemleri. Ankara: Akçağ Yayınları.
  3. ALAGÖZLÜ, N. (2005). “Yılmaz Erdoğan'ın ‘Keşke’ Öyküsü ve Söylem Biçembilimi: Bir Yöntem ve Uygulama”. Journal of Language and Linguistic Studies. I/1: 67-80.
  4. AYDIN, H. (2012). “Dilde Sıfır Birim ve Sıfır Biçimbirimin Kullanımı”. Turkish Studies. VII/2: 169-181.
  5. AYTAÇ, G. (2009). Genel Edebiyat Bilimi. Ankara: Say Yayınları.
  6. ÇALIŞKAN, A. (2014). “Üslûp ve Üslûpbilim Üzerine-1: İlk Belirlemeler”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. VII/34: 29-52.
  7. ÇETİŞLİ, İ. (2003). Batı Edebiyatında Edebi Akımlar. Ankara: Akçağ Yayınları.
  8. KIRAN, Z. - A. EZİLER KIRAN (2010). Dilbilime Giriş. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

21 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

1 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 19 Sayı: 75

Kaynak Göster

APA
Uzun, M. (2022). BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER. Karadeniz Araştırmaları, 19(75), 953-964. https://doi.org/10.56694/karadearas.1173610
AMA
1.Uzun M. BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER. Karadeniz Araştırmaları. 2022;19(75):953-964. doi:10.56694/karadearas.1173610
Chicago
Uzun, Muzaffer. 2022. “BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER”. Karadeniz Araştırmaları 19 (75): 953-64. https://doi.org/10.56694/karadearas.1173610.
EndNote
Uzun M (01 Eylül 2022) BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER. Karadeniz Araştırmaları 19 75 953–964.
IEEE
[1]M. Uzun, “BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER”, Karadeniz Araştırmaları, c. 19, sy 75, ss. 953–964, Eyl. 2022, doi: 10.56694/karadearas.1173610.
ISNAD
Uzun, Muzaffer. “BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER”. Karadeniz Araştırmaları 19/75 (01 Eylül 2022): 953-964. https://doi.org/10.56694/karadearas.1173610.
JAMA
1.Uzun M. BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER. Karadeniz Araştırmaları. 2022;19:953–964.
MLA
Uzun, Muzaffer. “BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER”. Karadeniz Araştırmaları, c. 19, sy 75, Eylül 2022, ss. 953-64, doi:10.56694/karadearas.1173610.
Vancouver
1.Muzaffer Uzun. BİR ÜSLUP BELİRLEYİCİSİ OLARAK YÜKLEM EKSİLTİLİ CÜMLELER. Karadeniz Araştırmaları. 01 Eylül 2022;19(75):953-64. doi:10.56694/karadearas.1173610