Muallâ Uydu Yücel: İlk Rus Yıllıklarına Göre Türkler

Öz

yaklaşan zaman bölgesini üçe ayırmak mümkündür: Münferit Türk topluluklarıy- la Kiev’in başını çektiği münferit knezliklerin ilişkide olduğu Moğol öncesi dönem, bütün Rusların Moğol hâkimiye- tine girdiği Altınorda çağı ve çarkın tersi- ne döndüğü, tüm Tatarların Rus esaretine düştüğü Moskof çağı. Elimizdeki kitap ilk dönemle ilgilidir. Yukarıda bahsedilen ilk iki kaynağın ve belli dönemler için büyük ölçüde veya tamamen Povest’e dayanan diğer kaynakların erken kısımlarının Türk- lerle ilgili bölümlerinin çevirisinden oluş- maktadır. Ortak olan başlangıç kısmı tamamen çevrilmiştir. Burada Mualla U. Yücel’i bilhassa tebrik etmek gerekiyor. Bu tür çalışmalarda ‘ilgili’ diye bir kayıt konulduğunda yazar genellikle sadece ilk bakışta ilgili gözüken yerleri almakta ve kendi anlayışına göre bir eleme yapmakta, sonuçta kaynağı onun çevirisi üzerinden kullanmak isteyenleri kendi seçtiği alana hapsetmektedir. Kuşkusuz çok önemli ve değerli çalışmalar olan Ramazan Şeşen’in İslam Coğrafyacıları, keza Yusuf Ziya Yörükân’ın Ortaçağ’da Türkler adlı eserleri (hocanın vefatından sonra düzenlenip yayınlanmıştır) maalesef böyle bir tercihle hazırlanmıştır. Burada eseri yayınlayanın ilgili görmeyip dışarıda bıraktığı haberler bir başka tarihçi tarafından ilgili olarak değerlendirilebilmektedir. Muallâ Hanım hem başlangıç vakayinamesini tastamam çevirmekle, hem de hem de daha sonraki kısımlarda içinde Türklerle ilgili bahsin bulunduğu paragrafları (yıl girimlerini) tamamen çevirmekle, işi kullanıcı açısın- dan kusursuz hale getirmektedir. Bu eseri gören birisi, haberin ardını okumak için aslını görme ihtiyacı duymamaktadır. Yıllıkların içerik ortaklığından dolayı çıkacak teknik sorun ise, paragrafları Türk kavimlerine göre tasnif ederek aşılmış gözüküyor. Bu da kullanıcıya bir kolaylık sağlıyor. Örneğin yıllıklarda Oğuzları

Anahtar Kelimeler

• -