NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE

Ayhan Bilgin

doi:10.56694/karadearas.1367575

NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE

Öz

Bu çalışmanın temel amacı öncelikle 1990'lı yıllarda gelişmeye başlayan ilişkisel sosyoloji ve sosyal bilim yaklaşımı ile Norbert Ellias'ın ileri sürdüğü ilişkisel sosyolojik yaklaşımı ilişkilendirmektir. Bu amaçla çalışma, önce ilişkisel sosyolojik yaklaşımı ana hatları ile ele almıştır. Burada beliren temel eleştiri sosyal olguların tözcü ve statik bir kavrayışla ele alınmasıdır. Sosyal olgular ilişkisel bir varoluşa sahiptir ve ancak ilişkisel ve süreçsel kavram ve analiz modelleri yoluyla anlaşılabilirdir. Bu tartışma ana hatları ile ele alındıktan sonra Norbert Elias'ın ileri sürdüğü temel kavramlar bu ilişkisel yaklaşım bağlamında değerlendirilmiştir. Bu bağlamda karşılıklı bağımlılık, eklemlenme ve figürasyon gibi temel kavramlar Eliascı ilişkisel analizin temel parçaları olarak belirmiştir. Elias'ın bu ilişkisel analiz çerçevesi temelde tözcü ve statik sosyal analizleri aşmaya dönüktür. Birey ve toplum ilişkisi bağlamında Elias ikili karşıtlıklara (birey-toplum, aktör-yapı, mikro-makro gibi) düşmeden karşılıklı bağımlılık ilişkilerini ve bunlara dayalı etkileşim süreçlerini temel almıştır. Bu şekilde Elias'ın ilişkisel sosyolojinin temel argümanlarıyla uyumlu bir ilişkisel çerçeve ortaya koyduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

AHRNE G. (2021). The Construction of Social Bonds: A Relational Theory of Globalization, Organizations and Society, (Edward Elgar Publishing).
BARTELS, Hans P. (1995). Menschen in Figurationen. Ein Lesebuch zur Einführung in die ProzeB- und Figurationssoziologie von Norbert Elias, Opladen: Leske Budrich.
CROSSLEY Nick (2011). Towards Relational Sociology, Routledge: London and New York.
CROSSLEY N. (2018). “Networks, Interactions and Relations”, Dépelteau François (Ed.), The Palgrave Handbook of Relational Sociology, 481-498.
DÉPELTEAU F. (2013). ”What Is the Direction of the “Relational Turn”, Christopher Powell and François Dépelteau (Ed.), ” Conceptualizing Relational Sociology Ontological and Theoretical Issues, 163-185.
DÉPELTEAU F. (2015). “Relational sociology, pragmatism, transactions and social fields”, International Review of Sociology—Revue Internationale de Sociologie, 1- 20 (http://dx.doi.org/10.1080/03906701.2014.997966)
DÉPELTEAU F. (2018). “Relational Thinking in Sociology: Relevance, Concurrence and Dissonance”, Dépelteau François (Ed.), The Palgrave Handbook of Relational Sociology, 3-33.
DONATI P. (2011). Relational Sociology. A new paradigm for the social sciences, Routledge: London and New York.

ELIAS, N. (1997a). Über den Prozess der Zivilisation. Soziogenetische und psychogenetische Untersuchungen, Band I: Wandlungen des Verhaltens in den weltlichen Oberschichten des Abendlandes. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
ELIAS, N. (1997b). Über den Prozess der Zivilisation. Soziogenetische und psychogenetische Untersuchungen, Band II: Wandlungen der Gesellschaft, Entwurf zu einer Theorie der Zivilisation. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
ELIAS, N. (2002). Die höfische Gesellschaft. Untersuchungen zur Soziologie des Königtums und der höfischen Aristokratie, Darmstadt/Neuwied: Luchterhand.
ELIAS, N. (2004). Was ist Soziologie? München: Juventa.
ELIAS N. (2016). “Figuration”, in: Kopp Johannes und Steinbach Anna (Ed.) (2016): Grundbegriffe der Soziologie, Wiesbaden: Springer Verlag, 83-86.
ELIAS, N. (2017a). Die Gesellschaft der Individuen, Frankfurt am Main: Suhrkamp.
ELIAS N.- John L. Scotson (2017b). Etablierte und Aussenseiter, Frankfurt am Main: Suhrkamp.
EMIRBAYER, M. und J. Goodwin (1994). “Network Analysis, Culture, and the Problem of Agency”. American Journal of Sociology 99 (6): 1411-1454.
EMIRBAYER, M. (1997). “Manifesto for a Relational Sociology”, The American Journal of Sociology, Vol. 103, No.2, 281-317.
EMIRBAYER M. (2012). “İlişkisel bir Sosyoloji İçin Manifesto”, Güney Çeğin ve Emrah Göker (Ed.), Tözcülüğün Tasfiyesi. İlişkisel Sosyolojide Temel Yaklaşımlar, Ankara: Nota Bene, 25-63.
FUHSE J.- S. Mützel (2010). “Einleitung: Zur relationalen Soziologie. Grundgedanken, Entwicklungslinien und transatlantische Brückenschläge”, Fuhse Jan und Mützel Sophie (Ed.), Relationale Soziologie. Zur kulturellen Wende der Netzwerkforschung, VS Verlag: Wiesbaden, 7-37.
HÄUßLING R. (2010). “Relationale Soziologie”, Christian Stegbauer und Roger Häußling (Ed.), Handbuch Netzwerkforschung, Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, 63-87.
MISCHE A. (2011). “Relational Sociology, Culture and Agency”, John Scott and Peter J. Carrington (Ed.), Social Network Analysis, 80-97.
POWELL C. and François Dépelteau (2013). “Introduction”, Christopher Powell and François Dépelteau (Ed.), Conceptualizing Relational Sociology Ontological and Theoretical Issues, 1-12.
PRANDINI R. (2015). “Relational Sociology: a well-defined sociological paradigm or a challenging “relational turn” in sociology?”, International Review of Sociology 25:1, 1-14.
RAAB J. (2010). “Der „Harvard Breakthrough”, Christian Stegbauer und Roger Häußling (Ed.), Handbuch Netzwerkforschung, Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, 29-37.
TREIBEL A. (2008). Die Soziologie von Norbert Elias. Einführung in ihre Geschichte, Systematik und Perspektiven, Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwisenschaften.
WITTE D. vd. (2017). “Geordnete Verhältnisse? Vielfalt und Einheit relationalen Denkens in der Soziologie”, Berliner Journal für Soziologie, 27:347–376.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ayhan Bilgin ^*
0000-0001-8193-2712
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

20 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

14 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 20 Sayı: 79

DOI

https://doi.org/10.56694/karadearas.1367575

IZ

https://izlik.org/JA57TM62DH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bilgin, A. (2023). NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE. Karadeniz Araştırmaları, 20(79), 792-810. https://doi.org/10.56694/karadearas.1367575

AMA

1.Bilgin A. NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE. Karadeniz Araştırmaları. 2023;20(79):792-810. doi:10.56694/karadearas.1367575

Chicago

Bilgin, Ayhan. 2023. “NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE”. Karadeniz Araştırmaları 20 (79): 792-810. https://doi.org/10.56694/karadearas.1367575.

EndNote

Bilgin A (01 Eylül 2023) NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE. Karadeniz Araştırmaları 20 79 792–810.

IEEE

[1]A. Bilgin, “NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE”, Karadeniz Araştırmaları, c. 20, sy 79, ss. 792–810, Eyl. 2023, doi: 10.56694/karadearas.1367575.

ISNAD

Bilgin, Ayhan. “NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE”. Karadeniz Araştırmaları 20/79 (01 Eylül 2023): 792-810. https://doi.org/10.56694/karadearas.1367575.

JAMA

1.Bilgin A. NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE. Karadeniz Araştırmaları. 2023;20:792–810.

MLA

Bilgin, Ayhan. “NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE”. Karadeniz Araştırmaları, c. 20, sy 79, Eylül 2023, ss. 792-10, doi:10.56694/karadearas.1367575.

Vancouver

1.Ayhan Bilgin. NORBERT ELIAS’IN İLİŞKİSEL SOSYOLOJİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE. Karadeniz Araştırmaları. 01 Eylül 2023;20(79):792-810. doi:10.56694/karadearas.1367575

Cited By

İnsan Kaynakları Yönetimi Araştırmaları İçin Sosyal Teorinin Sunduğu Olanaklar: Norbert Elias ve “Uygarlık Süreci”

Çalışma ve Toplum

https://doi.org/10.54752/ct.1517543

Yakın ilişkiler sosyolojisi: Duygu temelli ikili yakın ilişkilerin sosyolojik analizi için bir öneri

İDEALKENT

https://doi.org/10.31198/idealkent.1827036