EN
TR
HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ
Öz
Geniş anlamda “hegemonya” kavramı; herhangi bir sistemin ve bir sistem elemanın, başka bir sistem veya içinde bulunduğu sistemlerin işleyişi üzerinde etki edebilme ve belirleyici olabilmesi durumunu ifade etmektedir. Uluslararası ilişkiler ve alt disiplinleri olan uluslararası ekonomi ve siyaset anlamında hegemonya; bir ülkenin başka bir ülke üzerinde siyasal etki gücünü ifade etmektedir. Dünya savaşları sonrası ABD’de (Amerika Birleşik Devletleri) iktidarda olan demokrat partili başkanların küresel siyaset paradigma ve stratejilerinin merkezinde ABD’nin tek hegemonik güç olduğu yeknesak bir küresel siyasi ve ekonomik düzeni tesis etme amacı yer almıştır. İkinci dünya savaşı sonrasında “Mahan” doktrini çerçevesinde denizleri kontrol eden ABD hegemonyası ve karasal jeopolitik doktrinini uygulayarak Avrasya dünyası karasal bölgesini kontrol eden SSCB (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği) hegemonyasının birlikte var olduğu iki kutuplu bir uluslararası düzen inşa edilmiştir. 1991 yılında Sovyetlerin dağılması sonrası; ABD küresel düzene tek başına hükmeden bir hegemonik güce evrilmiştir. Bununla birlikte; Çin Halk Cumhuriyeti; 1978 yılında başlatılan reform süreci, devamında uygulanan “Perestroika (ekonomik açıklık politikaları)” ve “Glasnost” (siyasal açıklık politikaları) sonrasında Çin Halk Cumhuriyeti 2000’li yıllar sonrası küresel düzende ABD’nin hegemonik rakibi olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı; hegemonyanın ekonomi ve finans politiği çerçevesinde Biden doktrininin ve ABD-Çin rekabet dinamikleri ile bağlantısını hegemonya göstergeleri açısından saptamaktır. Daha sonra elde edilen sonuçların Türk dünyası ve Türkiye Cumhuriyeti üzerindeki olası fırsat ve tehditleri belirlemektir. ABD ve Çin’in hegemonik rekabetinin boyutlarını her iki ülke açısından ölçmek için için SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, and Threats) analizi yöntemi seçilmiştir. Bu yöntem belirli bir koşulda bir olgu için olası kuvvet, zayıflık, fırsat ve tehditleri karşılaştırmayı sağlamaktadır. Bu yöntemin seçilmesinin temel nedeni ABD-Çin hegemonik rekabetinde tarafların birbirlerine karşı üstün ve zayıf yönleri ile birlikte bu rekabetin getirdiği ; ABD-Çin rekabet dinamikleri olası sonuçlarının Türk Dünyası açısından avantajlarının yanı sıra dezavantajlarının da olabileceği yargısıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ARQUILLA, J. & RONFELDT, D. (1999). “The Emergence of Noopolitik: Toward an American Information Strategy. Rand”. https://www.rand.org/pubs/monograph_reports/MR1033.html, Erişim Tarihi, 20.03.2023
- ARRIGHI, G. (1994). The Long Twentieth Century: Money, Power and the Origins of Our Times. Verso.
- ARRIGHI, G. (2007). Adam Smith in Beijing: Lineages of the Twenty-First Century. Verso.
- BECKLEY, M. (2018). “The Power Of Nations: Measuring What Matters”. International Security, 43(2), 7-44.
- BEW, J. (2014). Real Realpolitik: A History. Washington, D.C.: The Library of Congress.
- BOLLIER, D. (2003). “How the Internet is Changing International Politics and Diplomacy”. https://www.bollier.org/files/aspen_reports/NETPOLITIK.PDF,Erişim Tarihi, 20.03.2023
- BUTLER, J. (1990). Gender Trouble: Feminism and the subversion of identity. Routledge.
- CHECKEL, J. T. (1999). “Social Construction and Integration”. Journal of European Public Policy, 6(4), 545-560.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekoloji, Sürdürülebilirlik ve Enerji, Türk Dünyası Çalışmaları, Uluslararası İlişkilerde Siyaset
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Mart 2024
Gönderilme Tarihi
24 Ocak 2024
Kabul Tarihi
22 Mart 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 21 Sayı: 81
APA
Kuzu, M., & Kocaoğlu, F. (2024). HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ. Karadeniz Araştırmaları, 21(81), 177-219. https://doi.org/10.56694/karadearas.1425243
AMA
1.Kuzu M, Kocaoğlu F. HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 2024;21(81):177-219. doi:10.56694/karadearas.1425243
Chicago
Kuzu, Mehmet, ve Fatih Kocaoğlu. 2024. “HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ”. Karadeniz Araştırmaları 21 (81): 177-219. https://doi.org/10.56694/karadearas.1425243.
EndNote
Kuzu M, Kocaoğlu F (01 Mart 2024) HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ. Karadeniz Araştırmaları 21 81 177–219.
IEEE
[1]M. Kuzu ve F. Kocaoğlu, “HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 21, sy 81, ss. 177–219, Mar. 2024, doi: 10.56694/karadearas.1425243.
ISNAD
Kuzu, Mehmet - Kocaoğlu, Fatih. “HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ”. Karadeniz Araştırmaları 21/81 (01 Mart 2024): 177-219. https://doi.org/10.56694/karadearas.1425243.
JAMA
1.Kuzu M, Kocaoğlu F. HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 2024;21:177–219.
MLA
Kuzu, Mehmet, ve Fatih Kocaoğlu. “HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 21, sy 81, Mart 2024, ss. 177-19, doi:10.56694/karadearas.1425243.
Vancouver
1.Mehmet Kuzu, Fatih Kocaoğlu. HEGEMONYANIN SİYASAL VE FİNANSAL ETKİLEŞİMİ ÇERÇEVESİNDE BIDEN DOKTRİNİ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TÜRK DÜNYASINA OLASI ETKİLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 01 Mart 2024;21(81):177-219. doi:10.56694/karadearas.1425243