TÜRK FELSEFESİ NEDİR? BÜTÜNLEŞTİRİCİ BİR TANIMLAMA DENEMESİ

Türklerin felsefeyle olan ilişkisi ya da felsefe kültürüne katkıları, Türk felsefesi adıyla anılan bir felsefe geleneğinin ana hatlarının belirlenmesi, ifade edilmesi ve tanımlanarak belirginleştirilmesiyle açıklığa kavuşturulabilecek ihtilaflı ve karmaşık bir sorundur. Ancak bunu yapabilmek için hâlihazırda Türk felsefesine ilişkin farklı cephelerden sergilenen bakış açılarının eleştirel bir incelemesini yapma gerekliliği bulunmaktadır. Bu şekilde ihtilafın nereden ya da hangi durumdan kaynaklandığını tespit edebilmek daha olanaklı hâle gelebilecek ve eksik ya da dışarıda bırakılan unsurlar da göz önüne alınarak kendine özgü tüm yönlerini hesaba katarak bütünleştirici bir tanımlama yapabilmenin yolu açılmış olacaktır. Bu çalışmada da yapılmak istenen ya da amaçlanan şey, tam olarak budur. Çünkü Türk felsefesinin dünya üzerindeki ya da evrensel felsefe kültüründeki diğer felsefe anlayışları ve gelenekleri gibi yer edinebilmesi ancak onun ne anlama geldiğinin, kaynağını nerden aldığının ve genel yapısının ortaya konulmasıyla olanaklıdır. Bu düşüncelerden hareketle literatürdeki çalışmalar, Türk felsefesine olumlu ve olumsuz açılardan yaklaşanlar olmak üzere iki grupta eleştirel bir bakış açısıyla incelenmiş ve ardından bütünleştirici bir tanımlama denemesi yapılarak tanımda yer alan unsurlar detaylıca açıklanmıştır.