19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI

Lira Mairambek Kyzy

doi:10.56694/karadearas.1464541

19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI

Öz

Ramazan ayı, coğrafya ve tarihî devir fark etmeksizin Müslüman Türkler için diğer aylara nazaran daha fazla önem taşıyan bir ay olmuştur. Aynı zamanda bu tarihî süreçte ramazan ayının Türk devletlerinde nasıl geçirildiği de merak konusudur. Osmanlı toplumundaki ramazan kültürüne dair bilgilere Türkiye’de yapılan araştırmalar ışığında ulaşılabilirken Türkistan’da ramazan ayının nasıl yaşandığı konusu ise bu araştırmanın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ancak bu konuda 19. yüzyıl öncesine ait kaynakların az olması ve Türkistan’daki ramazan kültürü ile ilgili bilgi veren eserlerin pek çoğunun Rus İmparatorluğu dönemine denk gelmesi hesaba katılarak araştırma 19. yüzyıl ile sınırlı tutulmuştur. Bu çalışmada 19. yüzyılda Türkistan’a gelen Meakin, Geyer, Khanikoff, Nalivkin, Nalivkina, Ostroumov, Pantusov, Şişov gibi İngiliz ve Rus araştırmacıların kayıtlarındaki bilgiler doğrultusunda Türkistan’daki ramazan kültürü genel hatlarıyla ele alınmıştır. Bununla birlikte dönemin Doğu bilimcileri Ostroumov ile Pantusov’un dikkatini çeken ve derleme yapmalarına neden olan Çağatayca anonim ramazan şiirleri de çalışmaya dâhil edilmiş, şiirlerin bünyesinde barındırdığı kültür irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ALÎ ŞÎR NEVÂYÎ. (2015). Vakfiye, (hzl. Vahit Türk). Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitü-sü Yayınları.
ECKMANN, J. (2017). Çağatayca El Kitabı, (çev. Günay Karaağaç). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
GEYER, İ. İ. (1909). Turkestan, Taşkent.
HOLDSWORTH, M. (1959). Turkistan in the Nineteenth Century: A Brief History of the Khana-tes of Bukhara, Kokand and Khiva, Central Asian Research Centre in Association with St. Antony's College (Oxford) Soviet Affairs Study Group.
KHANİKOFF, N. V. (1845). Bokhara: Its Amir and Its People, Translated From The Russian of Khanikoff by Baron Clement A. de Bode, London: James Madden.
MEAKİN, A. M. B. (1903). In Russian Turkestan: a Garden of Asia and Its People, London.
NALİVKİN, V., NALİVKİNA, M. (1886). Oçerk Bıta Jenşinı Osedlogo Tuzemnogo Naseleniya Ferganı, Kazan: Tipografiya İmperatorskago Universiteta.
NECİP, E. N. (1968). Uygursko-Russkiy Slovar’, Moskova: İzdatel’stvo Sovetskaya Entsiklope-diya,

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Lira Mairambek Kyzy ^*
0000-0002-8601-8011
Kyrgyzstan

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2024

Kabul Tarihi

11 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 21 Sayı: 82

DOI

https://doi.org/10.56694/karadearas.1464541

IZ

https://izlik.org/JA65JU43LM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mairambek Kyzy, L. (2024). 19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI. Karadeniz Araştırmaları, 21(82), 438-452. https://doi.org/10.56694/karadearas.1464541

AMA

1.Mairambek Kyzy L. 19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI. Karadeniz Araştırmaları. 2024;21(82):438-452. doi:10.56694/karadearas.1464541

Chicago

Mairambek Kyzy, Lira. 2024. “19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI”. Karadeniz Araştırmaları 21 (82): 438-52. https://doi.org/10.56694/karadearas.1464541.

EndNote

Mairambek Kyzy L (01 Haziran 2024) 19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI. Karadeniz Araştırmaları 21 82 438–452.

IEEE

[1]L. Mairambek Kyzy, “19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI”, Karadeniz Araştırmaları, c. 21, sy 82, ss. 438–452, Haz. 2024, doi: 10.56694/karadearas.1464541.

ISNAD

Mairambek Kyzy, Lira. “19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI”. Karadeniz Araştırmaları 21/82 (01 Haziran 2024): 438-452. https://doi.org/10.56694/karadearas.1464541.

JAMA

1.Mairambek Kyzy L. 19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI. Karadeniz Araştırmaları. 2024;21:438–452.

MLA

Mairambek Kyzy, Lira. “19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI”. Karadeniz Araştırmaları, c. 21, sy 82, Haziran 2024, ss. 438-52, doi:10.56694/karadearas.1464541.

Vancouver

1.Lira Mairambek Kyzy. 19. YÜZYILDA TÜRKİSTAN’DA RAMAZAN KÜLTÜRÜ VE ÇAĞATAYCA ANONİM ŞİİRLERE YANSIMASI. Karadeniz Araştırmaları. 01 Haziran 2024;21(82):438-52. doi:10.56694/karadearas.1464541