GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI

Kutay Aytuğ; İsmail Fatih Pozan

doi:10.56694/karadearas.1485891

GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI

Öz

İnsanoğlu var olduğundan beri etki altına almak istediği menfaatler çerçevesinde mücadele alanları oluşturmuştur. Günümüzde, yeni savaş ortamında terörizm; ülkelerin en önemli sorunlarından bir olarak karşımıza çıkmaktadır. Yeni savaş ortamı; yabancı (terörist) savaşçılar, suç örgütleri, özel askerî şirketler, siber saldırganlar gibi unsurların da yer aldığı çok aktörlü, istenen hedefe daha kısa sürede, daha az maliyetle ulaşılmasını sağlayan ancak savaşın bir türlü sona ermediği bir yapıya evrilmiştir. Bu çalışma; doğası gereği bilimsel makale, kitap ve kurumların raporlarının incelendiği yazın taraması temelinde yapılmıştır. Çalışmanın amacı, yeni savaş ortamının bir aktörü olan yabancı (terörist) savaşçıların Avrupa Birliği (AB) üzerinde yapmış olduğu etkiyi incelemektir. Bu amaçla ilk önce kavramsal çerçeve çizilerek yeni savaş ve yabancı (terörist) savaşçılar kavramları açıklanmıştır. İzleyen bölümde çok kısa bir tarihsel arka plan vermek için AB’nin Ortak Dış Güvenlik ve Savunma Politikası incelenip hemen akabinde AB Terörizmle Mücadele Stratejisi’nin gelişimi açıklanmıştır. Değerlendirme bölümünde AB’nin Terörizmle Mücadele Stratejisi, yayımlanan belgeler ışığında incelenmiş; sonuç bölümünde ise elde edilen bulguların değerlendirilmesi yapılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda çok sayıda üye devlete, kuruma sahip olması nedeniyle AB’nin; terörizmle mücadele konusunda güçlükler yaşasa da yeni kurumlar teşkil ederek, düzenleme ve eylem planları gerçekleştirerek değişen tehdit çevresindeki yeni savaş ortamına uyum sağlamaya çalıştığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Argomaniz, J., Bures, O., & Kaunert, C. (2015). A Decade of EU Counter-Terrorism and Intelligence: A Critical Assessment. Intelligence and National Security, 191-206.
Bache, I., & George, S. (2006). Politics in the European Union. New York: Oxford University Press.
Bakker, E., & Singleton, M. (2016). Foreign Fighters in the Syria and Iraq Conflict: Statistics and Characteristics of a Rapidly Growing Phenomenon. A. d. Guttry, F. Capone, & C. Paulussen içinde, Foreign Fighters under International Law and Beyond (s. 9-25). Lahey: Asser Press.
Bingöl, O. (2016). Suriye İç Savaşında Yabancı Savaşçılar. Merkez Strateji Enstitüsü.
Boot, M., & Doran, M. (2013). Political Warfare- Policy Innovation Memorandum N.33. Council on Foreign Relations, 1-4.
Bryan, I. (2010). Sovereignty and the Foreign Fighter Problem. Orbis(Winter), 115-129.
Chekinov, S., & Bogdanov, S. (2013). The Nature and Content of a New-Generation War. s. https://www.usni.org/sites/default/files/inline-files/Chekinov-Bogdanov%20Miltary%20Thought%202013.pdf.
Clausewitz, C. V. (2019). Savaş Üzerine. İstanbul: Alfa Yayımları.

Council of the European Union. (2003). A Secure Europe in a Better World - European Security Strategy. Council of the European Union. adresinden alınmıştır
Council of the European Union. (2004). Declaration on Combating Terrorism. Council of the European Union: https://www.consilium.europa.eu/media/52165/st_7906_2004_init_en.pdf adresinden alınmıştır
Council of the European Union. (2005). The European Union Counter-Terrorism Strategy. Eur-Lex Website: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST%2014469%202005%20REV%204/EN/pdf adresinden alınmıştır
Council of the European Union. (2005). The European Union Counter-Terrorism Strategy. Eur-Lex Website: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST%2014469%202005%20REV%204/EN/pdf adresinden alınmıştır
Council of the European Union. (2008). Providing Security in a Changing World, Report on the Implementation of the European Security Strategy - S407/08. European Council. adresinden alınmıştır
Council of the European Union. (2010). The Stockholm Programme - An open and secure Europe serving and protecting citizens. Council of the European Union. adresinden alınmıştır
Council of the European Union. (2014). The Strategy for Combating Radicalization and Recruitment to Terrorism. European Council Website: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9956-2014- INIT/en/pdf adresinden alınmıştır
Daly, H. (2017). The development of EU counter-terrorism policy as a result of critical junctures: Has it created a volatile long-term policy lacking effectiveness? Dublin European Institute: 17.04.2022 tarihinde http://europedebate.ie/eu-counter-terrorism/ adresinden alınmıştır
Doğan, B. (2020). TERÖRİZMİN ULUSLARARASI HUKUKTAKİ YERİ,DEĞİŞEN BOYUTLARI VE EL-KAİDE ÖRNEĞİ. http://earsiv.cankaya.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/20.500.12416/4026/Do%C4%9Fan%2C%20Burcu.p df?sequence=1&isAllowed=y adresinden alınmıştır
Durac V. (2017). Counterterrorism and Democracy: EU Policy in the Middle East and North Africa after the uprisings, ,. Mediterranean Politics, s.2.
EEAS. (2016). Shared Vision, Common Action:A Stronger Europe - A Global Strategy for the European Union's Foreign and Security Policy. 15.07.2022 tarihinde The European External Action Service: https://www.google.com/url? sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwjuldGvwPr4AhXvVfEDHafwBbIQF noECAMQAQ&url=https%3A%2F%2Fwww.eeas.europa.eu%2Fsites%2Feeas%2Ffiles%2Feugs_review_web_0.pd f&usg=AOvVaw1ksS4xDfBg2-lTXzHGXylq adresinden alındı
EEAS. (2022). The European Union Military Staff (EUMS). 09.07.2022 tarihinde https://www.eeas.europa.eu/eeas/european-union-military-staff-eums_en adresinden alındı
EUR-Lex. (2003). European security strategy. 14.07.2022 tarihinde https://eur-lex.europa.eu/legal- content/EN/TXT/?uri=LEGISSUM:r00004 adresinden alındı
European Commission. (2010). The EU Internal Security ,Strategy in Action: Five steps towards a more secure Europe, COM(2010) 673. Brussels.
European Commission. (2015). EU Internet Forum: Bringing together governments, Europol and technology companies to counter terrorist content and hate speech online. European Commission: 13.04.2022 tarihinde https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_15_6243 adresinden alınmıştır
European Commission. (2016). Action Plan for strengthening the fight against terrorist financing. Eur-Lex Website: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/ALL/?uri=CELEX%3A52016DC0050 adresinden alınmıştır
European Commission. (2017). Action Plan to enhance preparedness against chemical, biological, radiological and uclear security risks. European Commission: https://eur-lex.europa.eu/legal- content/EN/TXT/?uri=celex%3A52017DC0610 adresinden alınmıştır
European Commission. (2018a). European Travel Information and Authorization System (ETIAS). European Commission: 16.04.2022 tarihinde https://ec.europa.eu/home-affairs/system/files/2018- 04/20180425_etias_en.pdf adresinden alınmıştır
European Commission. (2020a). Centre of Expertise for Victims of Terrorism. European Commission: https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/criminal-justice/protecting-victims- rights/eu-centre-expertise-victims-terrorism_en adresinden alınmıştır
European Commission. (2020b). The European Union Security Union Strategy. https://eur- lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1596452256370&uri=CELEX%3A52020DC0605 adresinden alınmıştır
European Commission. (2022a). Entry/Exit System. European Commission: 14.04.2022 tarihinde https://ec.europa.eu/home-affairs/system/files/2016-12/factsheet_-_entryexit_system_en.pdf adresinden alınmıştır
European Commission. (2022b). European Criminal Records Information System. European Commission: 13.04.2022 tarihinde https://ec.europa.eu/info/law/cross-border-cases/judicial-cooperation/tools-judicial- cooperation/european-criminal-records-information-system-ecris_en adresinden alınmıştır
European Commission. (2022c). The Schengen Information System (SIS). European Commission: 16.04.2022 tarihinde https://ec.europa.eu/home-affairs/policies/schengen-borders-and-visa/schengen-information- system_en adresinden alınmıştır
European Commission. (2022ç). Visa Information System, European Council website. European Commission: 12.04.2022 tarihinde https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2020/12/08/visa- information-system-council-presidency-and-european-parliament-reach-provisional-agreement-on- main-elements/ adresinden alınmıştır
European Council. (2001). Conclusions and Plan of Action of the Extraordinary European Council Meeting on 21 September 2001, EU Council, EU Council document SN 140/01,. s.
https://www.consilium.europa.eu/media/20972/140en.pdf.
European Council. (2004). Declaration on combating terrorism. European Council: https://www.consilium.europa.eu/media/52165/st_7906_2004_init_en.pdf adresinden alınmıştır
European Council. (2010). Agreement between the European Union and the United States on the transfer of financial messaging. European Council: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/? uri=legissum:jl0039 adresinden alınmıştır
European Council. (2011). Radicalization Awareness Network. European Council: 13.04.2022 tarihinde https://ec.europa.eu/home-affairs/networks/radicalisation-awareness-network-ran/topics-and-working- groups_en adresinden alınmıştır
European Council. (2016). Council adopts EU Passenger Name Record (PNR) directive. European Council: https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2016/04/21/council-adopts-eu-pnr-directive/ adresinden alınmıştır
European Council. (2021). The EU's Response to Terrorism. 05.03.2021 tarihinde https://www.consilium.europa.eu/en/policies/fight-against-terrorism/ adresinden alındı
European Council. (2022a). EU terrorist list. European Council: https://www.consilium.europa.eu/en/policies/fight-against-terrorism/terrorist-list/ adresinden alınmıştır
European Council. (2022b). The Eu response to terrorism- Measures to stop terrorist fighters. European Council: https://www.consilium.europa.eu/en/policies/fight-against-terrorism/ adresinden alınmıştır
European Council. (2022c). Eurodac Bilgi Sistemi. European Council: https://www.eulisa.europa.eu/Publications/Information%20Material/Leaflet%20Eurodac.pdf adresinden alınmıştır
European Defence Agency. (2022). European Defence Agency-Mission and Functions.
https://eda.europa.eu/who-we-are/Missionandfunctions adresinden alınmıştır
European Union. (2022). Foreign and Security Policy. 24.06.2022 tarihinde https://european- union.europa.eu/priorities-and-actions/actions-topic/foreign-and-security-policy_en adresinden alındı
Europol. (2015). The Eu internet referral Unit. Europol: 13.04.2022 tarihinde https://www.europol.europa.eu/about-europol/european-counter-terrorism-centre-ectc/eu-internet- referal-unit-eu-iru adresinden alınmıştır
Europol. (2016). European Union Terrorism Situation and Trend Report (TE-SAT). Lahey: Europol.
Ganor, B. (2002). Defining Terrorism: Is One Man's Terrorist another Man's Freedom Fighter? Police Practice and Research, 3(4), 287-304.
Gök, A. (2019). HİBRİT SAVAŞLAR: RUSYA’NIN AFGANİSTAN (1979) VE İBRİT SAVAŞLAR: RUSYA’NIN AFGANİSTAN (1979) VE LÜBNAN SAVAŞLARI (1982, 2006) ÖRNEK OLAYLARI IŞIĞINDA TARİHSEL-MUKAYESELİ BİR İNCELEME. https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/702881/yokAcikBilim_10314638.pdf? sequence=-1&isAllowed=y adresinden alınmıştır
Harris-Hogan, S., Amarasingam, A., & Dawson, L. L. (2022). A Comparative Analysis of Australian and Canadian Foreign Fighters Traveling to Syria and Iraq. Studies in Conflict & Terrorism, 1-31.
Hoffman, F. (2007). Conflict in the 21st Century: The Rise of Hybrid Wars. Virginia: Potomac Institute for Policy Studies.
Horn, C. B. (2016). On Hybrid Warfare. Ottawa: Minister of National Defence.
Huber, T. M. (2002). Compound Warfare: A Conceptual Framework. T. M. Huber içinde, Compound Warfare : That Fatal Knot (s. 1-9). Fort Leavenworth, Kansas: U.S. Army Command and General Staff College Press.
Kaldor, M. (2012). New and Old Wars. Cambridge: Polity Press.
Keatinge, T. (2015). Identifying Foreign Terrorist Fighters The Role of Public-Private Partnership, Information Sharing and Financial Intelligence. Lahey: ICCT (The International Centre for Counter-Terrorism).
Kennedy, R. (1999). Is one person's terrorist another's freedom fighter? Western and Islamic approaches to ‘just war’ compared. Terrorism and Political Violence, 11(1), 1-21.
Kinross, S. (2004). Clausewitz and Low-Intensity Conflict. Journal of Strategic Studies, 27(1), 35-58.
Klausen, J. (2015). Tweeting the Jihad: Social Media Networks of Western Foreign Fighters in Syria and Iraq. Studies in Conflict & Terrorism, 38(1), 1-22.
Kleinot, P. (2017). One man s freedom fighter is another man s terrorist a selected overview of the psychoanalytic and group analytic study of terrorism. Psychoanalytic Psychotherapy, 31(3), 272-284,.
Liang, Q., & Xiangsui, W. (1999). Unrestricted Warfare. Beijing: PLA Literature and Arts Publishing House.
Malet, D. (2013). Foreign Fighters: Transnational Identity in Civil Conflicts. New York: Oxford University Press.
Maxwell, D. (2014). Taking a Spoon to a Gunfight: The West Dealing with Russian Unconventional and Political Warfare in Former Soviet States. Texas National Securit Review: https://warontherocks.com/2014/04/taking- a-spoon-to-a-gunfight/ adresinden alınmıştır
Münkler, H. (2010). Yeni Savaşlar - Die neuen Kriege (1. Baskı b.). (Z. A. Yılmazer, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları.
Nugent, N. (2017). The Government and Politics of the European Union. London: Palgrave.
Official Journal of the European Union. ( 2021, May 17). Regulation (EU) 2021/784 of the European Parliament and of the Council of 29 April 2021 on addressing the dissemination of terrorist content online. L 172/79. EUR- Lex. 13.04.2022 tarihinde European Council: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14308- 2020-REV-1/en/pdf adresinden alındı
Perry, B. (2015, 08 14). Non-Linear Warfare in Ukraine: The Critical Role of Information Operations and Special Operations. 09.09.2022 tarihinde Small Wars Journal: https://smallwarsjournal.com/jrnl/art/non-linear- warfare-in-ukraine-the-critical-role-of-information-operations-and-special-opera adresinden alındı
Reynolds, S. C., & Hafez, M. M. (2019). Social Network Analysis of German Foreign Fighters in Syria and Iraq. Terrorism and Political Violence, 31(4), 661-686,.
SatCen. (2022). The Centre. 09.07.2022 tarihinde European Union Satelite Centre: https://www.satcen.europa.eu/who-we-are/the_centre adresinden alındı
Schmid, A. P., & Tinnes, J. (2015). Foreign (Terrorist) Fighters with IS: A European Perspective. Lahey: International Centre for Counter-Terrorism.
Smith, K. E. (2003). EU External Relations. M. Cini içinde, European Union Politics (s. 229-245). New York: Oxford University Press.
Tammikko, T., & Iso, M. (2020). THE EU’S EXTERNAL ACTION ON COUNTER-TERRORISM DEVELOPMENT, STRUCTURES AND ACTIONS. Finnish Institute of International Relations.
Tangör, B. (2014). Dış Güvenlik ve Savunma Politikaları. B. Akçay, & İ. Göçmen içinde, Avrupa Birliği Tarihçe Kurumlar ve Politikalar (s. 591-623). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
The European Parliament. (2017a). DIRECTIVE OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL amending Council Directive 91/477/EEC on control of the acquisition and possession of weapons, Official Journal. The European Parliament: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-62-2016-INIT/en/pdf adresinden alınmıştır
The European Parliament. (2017b). DIRECTIVE OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL on combating terrorism and replacing Council Framework Decision 2002/475/JHA and amending Council Decision 2005/671/JHA, The European Parliament. The European Parliament: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-53-2016-INIT/en/pdf adresinden alınmıştır
The European Parliament. (2018a). REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL on the marketing and use of explosives precursors ,The European Parliament ,. The European Parliament: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-46-2019-INIT/en/pdf adresinden alınmıştır
The European Parliament. (2018b). REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL on the European Union Agency for the Operational Management of Large-Scale IT Systems in the Area of Freedom, Security and Justice (EU-LISA),. The European Parliament: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-29-2018-INIT/en/pdf adresinden alınmıştır
UN Human Rights. (2008). Human Rights, Terrorism and Counter-terrorism. Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights. Geneva: Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights.
United Nations Security Council. (2014, September 24). Resolution 2178 (2014) Adopted by the Security Council at its 7272nd meeting, on 24 September 2014. 27.03.2022 tarihinde https://daccess- ods.un.org/tmp/3896069.52667236.html adresinden alındı
Üstün, M. T. (2020). Suriye İç Savaşında Yabancı Savaşçılar. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(3), 1021-1043.
Wallace, W. (2005). Foreign and Security Policy The Painful Path from Shadow to Substance. H. Wallace, W. Wallace, & M. A. Pollack içinde, Policy Making in the European Union (s. 429-456). New York: Oxford University Press.
Yalçınkaya, H. (2017). IŞİD’in Yabancı Savaşçıları ve Yarattığı Tehdit: Türkiye’nin Tecrübesi (2014-2016). Uluslararası İlişkiler Dergisi, 14(53), 23-43.
Zi, S. (2020). Savaş Sanatı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Avrupa Birliği, Uluslararası Güvenlik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kutay Aytuğ ^*
0000-0002-6353-7468
Türkiye

İsmail Fatih Pozan
0000-0002-9508-7852
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

17 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

27 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 21 Sayı: 82

DOI

https://doi.org/10.56694/karadearas.1485891

IZ

https://izlik.org/JA25HD27TM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aytuğ, K., & Pozan, İ. F. (2024). GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI. Karadeniz Araştırmaları, 21(82), 501-520. https://doi.org/10.56694/karadearas.1485891

AMA

1.Aytuğ K, Pozan İF. GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI. Karadeniz Araştırmaları. 2024;21(82):501-520. doi:10.56694/karadearas.1485891

Chicago

Aytuğ, Kutay, ve İsmail Fatih Pozan. 2024. “GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI”. Karadeniz Araştırmaları 21 (82): 501-20. https://doi.org/10.56694/karadearas.1485891.

EndNote

Aytuğ K, Pozan İF (01 Haziran 2024) GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI. Karadeniz Araştırmaları 21 82 501–520.

IEEE

[1]K. Aytuğ ve İ. F. Pozan, “GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI”, Karadeniz Araştırmaları, c. 21, sy 82, ss. 501–520, Haz. 2024, doi: 10.56694/karadearas.1485891.

ISNAD

Aytuğ, Kutay - Pozan, İsmail Fatih. “GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI”. Karadeniz Araştırmaları 21/82 (01 Haziran 2024): 501-520. https://doi.org/10.56694/karadearas.1485891.

JAMA

1.Aytuğ K, Pozan İF. GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI. Karadeniz Araştırmaları. 2024;21:501–520.

MLA

Aytuğ, Kutay, ve İsmail Fatih Pozan. “GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI”. Karadeniz Araştırmaları, c. 21, sy 82, Haziran 2024, ss. 501-20, doi:10.56694/karadearas.1485891.

Vancouver

1.Kutay Aytuğ, İsmail Fatih Pozan. GELİŞEN YENİ SAVAŞ ORTAMINDA YABANCI (TERÖRİST) SAVAŞÇILAR VE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN YANITI. Karadeniz Araştırmaları. 01 Haziran 2024;21(82):501-20. doi:10.56694/karadearas.1485891