CAFER SEYDAHMET (KIRIMER)’İN KIRIM’IN VESAYET ALTINA ALINMASI TALEPLERİ: MİLLETLER CEMİYETİ ARŞİVİNDEKİ BELGELERE GÖRE

Kırım, stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca birçok devletin ilgi odağı olmuş ve bu durum Kırım Türklerinin yüzyıllar boyunca süren bağımsızlık mücadelesini şekillendirmiştir. 1774 yılında Küçük Kaynarca Antlaşması’nın imzalanmasıyla Osmanlı Devleti’nin himayesinden çıkan Kırım, kısa bir süre bağımsız kalmış olsa da 1783 yılında Rusya tarafından işgal edilmiştir. 1917 Rus Devrimi, Kırım Türkleri için yeni bir umut olmuş ve kısa süreliğine de olsa Kırım Halk Cumhuriyeti kurulmuştur. Ancak Bolşeviklerin yeniden Kırım’ı işgali etmesi, Kırım Türklerinin bağımsızlık hayallerini sona erdirmiştir. Bu süreçte Kırım Türklerinin önde gelen liderlerinden biri olan Cafer Seydahmet (Kırımer), hem askeri hem de diplomatik alanda önemli bir rol üstlenmiştir. Hukuk eğitimini İstanbul ve Paris’te tamamlayan Cafer Seydahmet, entelektüel birikimiyle Kırım Türklerinin haklarını savunmaya adanmış bir diplomatik mücadele yürütmüştür. 1920-1921 yıllarında Milletler Cemiyeti’ne yaptığı başvurularla Kırım’ın Milletler Cemiyeti vesayeti altına alınmasını ve Polonya’nın koruyucu devlet olarak görevlendirilmesini talep etmiştir. Bu makalede Cafer Seydahmet’in bu talepleri Milletler Cemiyeti Arşivindeki belgelere göre incelenecektir.