Araştırma Makalesi

BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI

Cilt: 22 Sayı: 86 28 Haziran 2025
PDF İndir

BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI

Öz

Günümüz teknolojisi 21. yüzyılın imzasını taşımakla birlikte bu teknolojinin hayalleri mitolojik dönemlere dayanmaktadır. Homeros, İlyada’da, üç ayaklı kendi kendine dolaşan sandalyelerden ve sandalyeleri koruyan altın refakatçilerden bahsetmekte Aristoteles, “üç ayaklı”lar benzeri kendi başına hareket edebilen yaratımları gündeme getirmekte Hobbes ise eklemler yerine bedeni hareket ettiren çarklardan söz etmektedir. Bütün bunlar Toplum 5.0 (Süper Akıllı Toplum) biçiminde; yapay zekâ, kuantum hesaplama, nesnelerin internetini örneklemektedir. 5.0 toplumunun; ev işlerinde işe koştuğu robotları “üç ayaklı”lar olarak nitelendirmek ve uzaktan kumandayla onları hareket ettirerek “altın refakatçiler” görevini bizzat üstlendiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Teknolojik gelişmeler, insanlığın Gılgamış’tan beri süren “ölümsüz olma dürtüsü”nü tetiklemiş, tüm toplum biçimlerinde elde ettiği bilgi birikimini kullanarak Büyük Patlama: Metaverse! sloganıyla duyurulan sanal evrenleri yaratmasına zemin hazırlamıştır. Folklor; öğrenilmiş sembolik davranışlar bağlamında ele alındığında halkbilimi bir davranış bilimidir. Metaverse’in sunduğu anlam dünyasında gastronomi; geleneksel yeme-içme kültürünün ve bölgesel özelliklere göre yapılanan geleneksel mutfak kültürünün insan davranışlarına yansıyan sonuçları itibarıyla halkbiliminin araştırma alanlarındandır. Metaverse çevrim içi yaşama geçilmeden önce yapılması gerekenler noktasında farkındalık yaratmak amacını taşıyan bu çalışmada; metaverse’de gastronomi alanında ortaya konan yenilikler tanıtılmış, halkbilimsel yaklaşımla Toplum 5.0 Süper Akıllı Toplum Biçimi’nde Geleneksel Türk Gastronomi Metaverse’leri tasarımları sunulmuş ve ülkemizde özellikle akademinin öncülük etmesi gereken metaverse hazırlıkları konusunda fikirler dile getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Hakemler: Doç. Dr. Kübra Yıldız ALTIN, Nevşehir Hacı Bektaş Velî Üniversitesi; kubrayildiz89@gmail.com. Doç. Dr. Kübra Uygur, Mardin Artuklu Üniversitesi, haticekubrauygur@artuklu.edu.tr Doç. Dr. Uğur Başaran, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi; ubasaran@cumhuriyet.edu.tr Doç. Dr. Emrah Tunç, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, etunc@cumhuriyet.edu.tr

Kaynakça

  1. ALTUN, D. (2021). Sanal ve arttırılmış gerçeklikle dönüşen yeni nesil sosyal medya mecrası: metaverse. Uluslararası İşyetme ve Pazarlama Kongresi, Doğuş Üniversitesi: İstanbul, 167-168.
  2. ARI, E, S. (2021). Süper akıllı toplum: toplum 5.0. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 23, S. 1, 455-479. ASIF, M. & Sabeel, M. & Rahman, M. & Khan, Z. Waiter. (2015). Robot – Solution to restaurant automation. Proceedings of the 1st Student Multi Disciplinary Research Conference (MDSRC), s. 1-5.
  3. BERNSTEIN, D. (2005). When the sous-chef is an inkjet. Erişim Tarihi: 12.04.2006. https://www.nytimes.com/2005/02/03/technology/circuits/when-the-souschef-is-aninkjet.html
  4. BARAN, Z. (2022). Geleneksel yemeklerde dijital gastronomi vizyonu. Turkish Studies, 17(4), s. 685-703.
  5. BERSIN, J. (2021). What is the metaverse? Facebook’s strategy and how microsoft, disney, and amazon could win. Retrieved from joshbersin.com: Erişim Tarihi: 14.11.2021. https://joshbersin.com/2021/11/what-is-the metaverse-and-how-microsoft-disney-and-amazon-could-win/
  6. BRONNER, S. (1984). The early movement of antropology and their folkloric relationships. Folklore, C. 95, 57-73.
  7. CHOI, D. Y. & Kang, J. H. (2019). Introduction: the future of jobs in an ıncreasingly autonomous economy: Journal of Management Inquiry.
  8. EICHHORST, W. L. (2017). Market ınstitutions and the future of work: good jobs for all? IZA Institute of Labor Economics, (122), 22.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Halk Bilimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

22 Şubat 2025

Kabul Tarihi

2 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 22 Sayı: 86

Kaynak Göster

APA
Çobanoğlu, S. (2025). BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI. Karadeniz Araştırmaları, 22(86), 614-633. https://doi.org/10.56694/karadearas.1645108
AMA
1.Çobanoğlu S. BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI. Karadeniz Araştırmaları. 2025;22(86):614-633. doi:10.56694/karadearas.1645108
Chicago
Çobanoğlu, Sacide. 2025. “BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI”. Karadeniz Araştırmaları 22 (86): 614-33. https://doi.org/10.56694/karadearas.1645108.
EndNote
Çobanoğlu S (01 Haziran 2025) BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI. Karadeniz Araştırmaları 22 86 614–633.
IEEE
[1]S. Çobanoğlu, “BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI”, Karadeniz Araştırmaları, c. 22, sy 86, ss. 614–633, Haz. 2025, doi: 10.56694/karadearas.1645108.
ISNAD
Çobanoğlu, Sacide. “BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI”. Karadeniz Araştırmaları 22/86 (01 Haziran 2025): 614-633. https://doi.org/10.56694/karadearas.1645108.
JAMA
1.Çobanoğlu S. BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI. Karadeniz Araştırmaları. 2025;22:614–633.
MLA
Çobanoğlu, Sacide. “BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI”. Karadeniz Araştırmaları, c. 22, sy 86, Haziran 2025, ss. 614-33, doi:10.56694/karadearas.1645108.
Vancouver
1.Sacide Çobanoğlu. BÜYÜK DİJİTAL PATLAMA: METAVERSE’DE GELENEKSEL TÜRK GASTRONOMİ METAVERSE’LERİ TASARIMLARI. Karadeniz Araştırmaları. 01 Haziran 2025;22(86):614-33. doi:10.56694/karadearas.1645108