YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES
Öz
Sebastopolis, Antik Çağ’da Pontos Bölgesi’nde günümüzde ise Karadeniz Bölgesi’nin Orta Bölümü’nde yer alan Tokat iline bağlı Sulusaray ilçe merkezinde konumlanış, Erken Tunç Çağ’dan günümüze kadar beş bin yıldır kesintisiz olarak yerleşim görmüş ve ismi ilk defa Yaşlı Plinius tarafından zikredilmiş bir kenttir. Sebastopolis adını almadan önce Karana ismiyle bilinen kent, M.Ö. 3 tarihinden itibaren imparator Augustus tarafından Sebastopolis adı verilerek yeniden kurulmuştur. Bununla birlikte kent, Roma Dönemi’nde sadece Sebastopolis ismi ile değil aynı zamanda Herakleopolis ismi ile de tanınmaktadır. Sebastopolis, bu ikinci ismini Yunan mitolojisinin güçlü kahramanı olan Herakles’ten almıştır ki kent, bu özelliği ile Pontos Bölgesi’ndeki tek örnektir.
Bu çalışma ile kahraman tanrı Herakles’in kentteki varlığının, kültünün, neden ve nasıl kabul gördüğünün günümüze kadar ulaşan arkeolojik bulgular yardımıyla ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu çalışma kapsamında kullanılan materyalleri, kentten ele geçen epigrafik ve nümizmatik veriler oluşturmuştur. Elimizdeki bu mevcut verilerin değerlendirilmesi sonucunda Antik Çağ’ın ünlü kahramanlarından bir tanesi olarak kabul gören Herakles’in MS 2. yüzyılda Sebastopolis/Herakleopolis kentinin kurucu ve koruyucu tanrısı olarak tapınım gördüğü, kentin Augustus döneminden itibaren Sebastopolis ismi ile Hadrianus döneminden itibaren ise Sebastopolis ve Herakleopolis ismi ile birlikte anılmaya başlandığı anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Apollodorus, Library (APOLLODVROU BIBLIOYHKH). Kullanılan Metin ve Çeviri: Apollodorus. Biblitheke. With an English translation by James George Frazer. London, New York 1921 (The Loeb Classical Library).
- Apollonius Rhodius, The Argonautika, Kullanılan Metin ve Çeviri: Apollonius Rhodius, The Argonautika. With an English translation by R. C. Seaton. London, New York 1912 (The Loeb Classical Library).
- Euripides, Herakles. (HRAKLHS MAINOMENVS). (çev. Ari Çokana). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 2011.
- Herodotos. Tarih. (çev. Müntekim Ökmen). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 2011.
- Herodotos, Herodot Tarihi. Çev.: M. Ökmen-A. Erhat. İstanbul 1991.
- Homeros, Homeric Hymns. (çev. Diane J. Rayr). Berkeley and Los Angeles, California: Univer-sity of California Pres. 2004.
- Ovidius, Heroides. Kullanılan Metin ve Çeviri: Ovid. Heroides And Amores. With an English translation by Grant Showerman. London, New York 1914 (The Loeb Classical Lib-rary).
- Pausanias, Periegesis tes Hellados. Kullanılan Metin ve Çeviri: Pausanian Description of Gree-ce. With an English translation by W. H. Jones I-V. London, New York 1918-1935 (The Loeb Classical Library).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yunan ve Roma Dönemi Arkeolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
26 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
20 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
14 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 22 Sayı: 87
APA
Ful, Ş. D. (2025). YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES. Karadeniz Araştırmaları, 22(87), 1048-1066. https://doi.org/10.56694/karadearas.1702919
AMA
1.Ful ŞD. YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES. Karadeniz Araştırmaları. 2025;22(87):1048-1066. doi:10.56694/karadearas.1702919
Chicago
Ful, Şengül Dilek. 2025. “YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES”. Karadeniz Araştırmaları 22 (87): 1048-66. https://doi.org/10.56694/karadearas.1702919.
EndNote
Ful ŞD (01 Eylül 2025) YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES. Karadeniz Araştırmaları 22 87 1048–1066.
IEEE
[1]Ş. D. Ful, “YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES”, Karadeniz Araştırmaları, c. 22, sy 87, ss. 1048–1066, Eyl. 2025, doi: 10.56694/karadearas.1702919.
ISNAD
Ful, Şengül Dilek. “YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES”. Karadeniz Araştırmaları 22/87 (01 Eylül 2025): 1048-1066. https://doi.org/10.56694/karadearas.1702919.
JAMA
1.Ful ŞD. YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES. Karadeniz Araştırmaları. 2025;22:1048–1066.
MLA
Ful, Şengül Dilek. “YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES”. Karadeniz Araştırmaları, c. 22, sy 87, Eylül 2025, ss. 1048-66, doi:10.56694/karadearas.1702919.
Vancouver
1.Şengül Dilek Ful. YAZITLAR VE SİKKELER IŞIĞINDA SEBASTOPOLİS/HERAKLEOPOLİS ANTİK KENTİ’NDE BİR KAHRAMAN TANRI: HERAKLES. Karadeniz Araştırmaları. 01 Eylül 2025;22(87):1048-66. doi:10.56694/karadearas.1702919