Araştırma Makalesi

KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Cilt: 23 Sayı: 89 24 Mart 2026
PDF İndir

KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Öz

Kapsayıcı büyüme, ekonomik büyümenin yalnızca niceliksel artışını değil, aynı zamanda toplumun tüm kesimlerine adil ve eşit fırsatlar sunacak biçimde paylaşımını da hedefleyen çok boyutlu bir kalkınma yaklaşımıdır. Bu kavram, geleneksel büyüme modellerinden farklı olarak gelir dağılımı, eğitim, sağlık, istihdam ve çevresel sürdürülebilirlik gibi sosyal göstergeleri de içermektedir. Bu çalışmada, kapsayıcı büyüme ekonomik büyümenin ötesinde; sosyal eşitlik ve çevresel sürdürülebilirlik gibi bileşenlerle birlikte değerlendirilmektedir. İlk aşamada, Dünya Ekonomik Forumu ve Birleşmiş Milletler tarafından geliştirilen endeksler aracılığıyla kapsayıcı büyümenin ölçüm yöntemleri tanıtılmış, ardından Avrasya ülkelerine ilişkin söz konusu endekslerin ve alt bileşenlerinin son yıllardaki değişimleri incelenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, endekslerin güncellenmediği dönemler için bazı alt bileşenlere ait veriler, çift-üstsel düzeltme yöntemiyle tahmin edilmiştir. Ancak 2023–2025 dönemi için yapılan tahminler ile gerçekleşen değerler arasında gözlenen sapmalar, bu yöntemin sınırlılıklarını ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, özellikle ani yapısal değişimlerin yaşandığı ülkelerde zaman serisi tahminlerinin öngörü gücünün zayıfladığını göstermektedir. Sonuç olarak, IGI endeksinin daha sık güncellenmesi ve alternatif veri kaynaklarının değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, Avrasya ülkelerinde eşitlik, çevre ve yaşam koşulları gibi alanlarda daha kapsayıcı ve etkin kamu politikalarına ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, 15.05.2025 tarihinde Uluslararası Avrasya Ekonomileri Kongresinde sunulan bildirinin (özet) genişletilmiş halidir.

Kaynakça

  1. BARNAT, N. vd. (2023). İnclüsive Growth İndex–Methodoloğy. Erişim Tarihi: 05.08.2025. https://bookdown.orğ/kynclova_petra/İGİ_methodoloğy/_main.pdf
  2. BİSHT, S. vd. (2010). Measürinğ Accessibility for İnclüsive Development: A Censüs Based İn-dex. Social Indicators Research, 98(1), 167-181.
  3. EÜRASİAN ECÖNÖMİC CÖMMİSSİÖN. (2019). İnclüsive Growth of the Eürasian Economic Ünion Member States: Assessments and Öpportünities. United Nations Conference on Trade and Development (s. 1-69).
  4. EÜRASİAN ECÖNÖMİC CÖMMİSSİÖN. (2019). İnclüsive Growth in EAEÜ Member States. Erişim Tarihi: 05.08.2025. http://www.eürasiancommission.orğ/rü/act/inteğr_i_mak-roec/dep_makroec_pol/Docüments/ İnclüsive_ğrowth_in_EAEÜ_Member.pdf
  5. GALBRAİTH, J. K. (1964). Economic Development. Harvard Üniversity Press.
  6. GARDNER JR, E. S. (1985). Exponential Smoothinğ: The State of the Art. Journal of Forecas-ting, 4(1), 1-28.
  7. GHAZAL, R. - M. ZÜLKHİBRİ, (2019). İslamic İnclüsive Growth İndex (i-İGİ): Measürement and Determinants. Towards a Maqāṣid al-Sharīʿah Index of Socio-Economic Development: Theory and Application, 285-309.
  8. GÜPTA, J. - C. VEGELİ N, (2016). Süstainable Development Goals and İnclüsive Development. In-ternational Environmental Agreements: Politics, Law and Economics, 16, 433-448.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekoloji, Sürdürülebilirlik ve Enerji, Ekonomik Demografi, Bölgesel Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

24 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 89

Kaynak Göster

APA
Kurtuluş, B. (2026). KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Karadeniz Araştırmaları, 23(89), 502-521. https://doi.org/10.56694/karadearas.1760303
AMA
1.Kurtuluş B. KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23(89):502-521. doi:10.56694/karadearas.1760303
Chicago
Kurtuluş, Bora. 2026. “KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”. Karadeniz Araştırmaları 23 (89): 502-21. https://doi.org/10.56694/karadearas.1760303.
EndNote
Kurtuluş B (01 Mart 2026) KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Karadeniz Araştırmaları 23 89 502–521.
IEEE
[1]B. Kurtuluş, “KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 23, sy 89, ss. 502–521, Mar. 2026, doi: 10.56694/karadearas.1760303.
ISNAD
Kurtuluş, Bora. “KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”. Karadeniz Araştırmaları 23/89 (01 Mart 2026): 502-521. https://doi.org/10.56694/karadearas.1760303.
JAMA
1.Kurtuluş B. KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23:502–521.
MLA
Kurtuluş, Bora. “KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 23, sy 89, Mart 2026, ss. 502-21, doi:10.56694/karadearas.1760303.
Vancouver
1.Bora Kurtuluş. KAPSAYICI BÜYÜMENİN ÖLÇÜLMESİ: AVRASYA EKONOMİLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Karadeniz Araştırmaları. 01 Mart 2026;23(89):502-21. doi:10.56694/karadearas.1760303