REPRESENTATION OF MIGRATION: THE CASE OF UYGHUR NEWSPAPER “ITTIPAQ” IN KYRGYZSTAN

Öz

The media has an active role in shaping public opinion and cultural policies on migration. The recognition of Uyg-hur culture as immigrants, the way they present themselves, and the continuity of their identity is embodied through the newspaper “Ittipaq” (1994-1997, 2001- ~), one of the institutionalized press and media activities in Kyrgyzstan. This independent and national newspaper is published by the Uyghur People's Association at the Assembly of Peoples in Kyrgyzstan. It covers a wide range of topics, from the daily life of Uyghurs to economic dynamics, cultural policies, and language preservation. The paper aims to highlight relationships and interactions connected to various levels of social organization, including the cultural environment, and ideological and political movements. This study aims to identify the multidimensional effects of the phenomenon of migration and immig-ration within this verbal texture from news texts and to analyze its place in culture. In the newspaper, it is one of the phenomena that values, belongings, tradition culture, and identity are brought to the forefront in the social-cultural framework, which is one of the dimensions of migration, and these are rendered functional from the perspective of ensuring intergenerational transmission and awareness. From this perspective, the newspaper is important in serving and guiding the grounding, maintenance, and preservation of migrant community/group belonging, culture, and identity. In this article, documentation analysis, one of the research methods and tech-niques frequently used in social sciences, was carried out from a folkloric perspective. The article examines activi-ties aimed at making the historical, identity, and cultural aspects of migration visible locally through the “Ittipaq” initiative, within the context of functionality and the concept of “migrant journalism.” As a result of the study, it was revealed that the representation of migration in the cultural context was created within the context of langu-age, tangible and intangible cultural heritage, and traditional culture; elements with canonized established featu-res that characterize the Uyghur traditional society were emphasized. In addition, it has been observed that in the expression of culture and the transmission of messages, the views and works of important figures such as artists and scientists who have value in Uyghur historical and cultural life are included and the transmission of cultural memory is directed.

Anahtar Kelimeler

• Uyghur Turks
• Migration Press
• Journalism
• Printed Culture
• Ittipaq.

Etik Beyan

An ethics statement is not required.

GÖÇÜN TEMSİL ALANI: KIRGIZİSTAN’DA UYGUR “İTTİPAQ” GAZETESİ ÖRNEĞİ

Öz

Medya, kamuoyunu ve göçe yönelik kültürel politikaları şekillendirmede etkin bir role sahiptir. Göçmen olarak Uygur kültürünün tanınması, kendilerini gösterme biçimleri ve kimliklerinin sürekliliğinin sağlanması; Kırgızis-tan’da kurumsallaşmış basın faaliyetlerinden “İttipaq” gazetesi (1994-1997, 2001- ~) aracılığıyla somutlaştırılır. Bağımsız ve millî bir niteliğe sahip İttipaq, Uygur Halk Derneği tarafından çıkartılıp Uygurların gündelik yaşamın-dan ekonomisine, kültür politikalarından diline geniş bir içeriktedir. Bu sözel dokuda göç/göçmen olgusunun etkilerini, gazete yazı-haberlerinden hareketle tespit ve kültür içindeki yerinin analiz edilmesi, bu çalışmanın odağını oluşturmaktadır. Bu çerçevede gazete; göç eden topluluğun kültürünü, aidiyet duygusunu, kimliğini te-mellendirmeye, sürdürmeye, kuşaklararası aktarmaya, korumaya hizmet ve rehberlik eden bir önem taşır. Bu makalede sosyal bilimlerde sıklıkla kullanılan araştırma yöntem ve tekniklerinden dokümantasyon analizi, halkbi-limsel bakış açısıyla gerçekleştirilmiştir. Makalede “İttipak” vasıtasıyla göç olgusunu yerelde gereksinim duyulan tarihi, kimliği ve kültürü görünür kılma faaliyetleri işlevsellik ve “göçmen gazateciliği” kavramı bağlamında ele alınmıştır. Araştırma sonucunda göçün temsil alanının dil, somut ve somut olmayan kültürel miras kapsamında meydana getirildiği; Uygurları karakterize eden kanonlaşmış yerleşik özelliklere sahip ve kimliği sembolize eden bayrak, vatan/toprak, dil, din, bayramlar, gelenek-görenekler gibi unsurların ön plana çıkartıldığı ortaya koyul-muştur. Kültürün ifade edilmesinde ve mesajların iletilmesinde, değer taşıyan sanatçı, bilim insanı gibi aktörlerin yazı ve eserleri ile kültürel belleğin aktarımına yön verildiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Uygur Türkleri
• Göç Basını
• Habercilik
• Basılı Kültür
• İttipaq.

Etik Beyan

Etik beyan gerekmemektedir.

Kaynakça

1. AKIN, E. (2021). “20. Yüzyılda Van’da Halkbilimi/Halk Kültürü: Araştırma, Tanıtım ve İcra Faa-liyetleri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, [Van Özel Sayısı]: 523-558.
2. AKTAR, S. (2021). Göç ve Kimlik: Kargaşa, Sağaltım ve Dönüşüm. İstanbul: Sfenks Kitap.
3. BAUDUN, E. (2015, 12). “Qirğizstan Cumhuriyetlik Uyğur Meşripi Ötküzüldi”. İttipaq, 336: 2-3.
4. BAUDUNOV, A. (2024, 06). “U Doxturlar Ailisidin Çiqqan (O, Tıpçı Bir Aileden Çıkmış)”. İtti-paq, 11.
5. BAUDUNOV, E. (2025, 05). Qirğizstan Cumhuriyetlik “İttipaq” Meşripi Ötküzildi (Kırgızistan Cumhuriyeti “İttipaq” Meşrebi Düzenlendi)”. İttipaq, 931: 8-9.
6. BAVDUNOV, E. (2015, 04). “Qirğizistan Uyğurliri “İttipaq” Cemiyitiniñ VIII- Qurultéyi”. İttipaq, 328: 1-3.
7. BALCI, F. (2021). Göç – Halkbilimi: Doğu Türkistan’dan Göç Ederek 1965 Senesinde Kayseri’ye Yerleşen Uygur Türkleri Örneği. Çanakkkale: Paradigma Yayınları.
8. BEGTİMUR, M. E. (2021). “Uygur Diasporasının Yapısal Özellikleri”. Uluslararası Uygur Araş-tırmaları Dergisi, 17: 11- 22.

9. BÉKİTİ, T. (2022 Avgust). “Qirğizistan Cumhuriyitiniñ Müsteqillik Künini Tebrikleymiz! (Kırgı-zistan Cumhuriyeti’nin Bağımsızlık Gününü Kutluyoruz)”. İttipaq, 898, 1.
10. CHAMBERS, L. (1994). Göç, Kültür, Kimlik. (çev. İsmail Türkmen - Mehmet Beşikçi). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
11. CHRİSTİANSEN, C. C. (2004). “News Media Consumption Among İmmigrants in Europe: The Relevance of Diaspora”. Ethnicities, 4/2: 185-207.
12. ÇOBANOĞLU, Ö. (2016). Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları.
13. DEMİREZ, A. (2025). “Uygur Türklerinin Doğu Türkistan’dan Göçü”. Çeşm-i Cihan: Tarih Kül-tür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi. 12/2: 27-39.
14. Doppa. (2025, 05). İttipaq, 931: 10.
15. EMET, E. (2018). 21. yüzyıl Uygur Dramı: Göç. Ankara: Akçağ Yayınları.
16. FERUZE (2024, Mart). “Ana Tili Boyiçe Oquş Musabikisi Bolup Ötüş (Ana Dilinde Okuma Mü-sabakası Oldu)”. İttipaq, 917: 2.
17. GEZMEN, B. (2019). İletişim Teknolojisindeki Gelişmelerin Gazeteciliğe Etkileri. Ankara: Iksad Publishing House.
18. GÖNEL SÖNMEZ, T. (2024). Uygur Meşrepleri. Çanakkale: Paradigma Akademi Yayınları.
19. İrade. (2024, Fevral’). “Uyğur Siyasiti Qanun Lahiyesi Amérika Avam Palatasida maqullandi” (Uygur Siyaseti Kanun Yasası Amerika Avam Meclisinde onaylandı)”. İttipaq, 916: 5.
20. İttipaq Cemiyiti, (2025, İyun’). “Muhemmed Abdullayév’niñ Altun Medali (Muhammed Abdul-layev’in Altın Madalyası)”. İttipaq, 932: 1.
21. İZÇİL, H. (2024, İyun’) “Hitay Yaş Ministiri Li Çyañniñ Avistiralye Ziyariti Qattiq Nazarliqqa Uçriğan (Çin’in Genç Bakanı Li Çyañ’ın Avusturalya Ziyareti Sert Karşılandı)”. İttipaq, 920, 5.
22. KESKİN, A. (2023). “Göç ve Folklor: Literatür ve Tasnif Odaklı, Kuramsal Bir Çerçeve”. Folk-lor/Edebiyat, 29/114: 459-485.
23. KILIÇ, E. (2023). Turfan Uygurlarının Karız Folkloru ve Su Yönetimi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
24. MAZZARA, B. M. vd. (2020). The Representation of Immigration. A Retrospective Newspaper Analysis. Journal of Immigrant & Refugee Studies, 19/4: 436–455.
25. MEHSUT, A. (1999). Uyğur Binakarlik Seniti. Xinjiang Xelq Neşriyati.
26. MÉHRİBAN. (2015, 07’). “Pakistan’da 6 Uyğur Tutqun Qilindi (Pakistan’da 6 Uygur Tutuklan-dı)”. İttipaq, 328: 7.
27. “Noruz Bayrimi Bilen Tebrikleymiz! (Nevruz Bayramını Kutluyoruz!)”. (2024, 03). İttipaq, 917: 1.
28. Oyğan. (2024, Fevral’). “Qazaqstanliq Uyğurlar “5- Fevral’ Ğulja Qirğinçiligi”niñ 27 Jilligini Xatirlidi (Kazakistanlı Uygırlar 5 Şubat Gulca Katliamını Hatırladı)”. İttipaq, 916: 6.
29. ÖGER, A. (2015). Uygur Türklerinde Törenler ve Bayramlar. Ankara: Grafiker Yayınları.
30. ÖZGEN, M. (2016).” İletişime Bireysel, Toplumsal ve Yönetsel Bağlamda Bakmak: Olgular, Olaylar ve Örnekler”. (ed. Meltem Bostancı). Eleştirel Medya Çalışmaları içinde (s. 80-100). İstanbul: Anahtar Kitaplar Yayınevi.
31. ÖZKAN, N. (2014). “Kayseri’deki Uygur Türkleri Diasporası”. Diyalektolog, 9: 1-12.
32. PETERSEN, K. L. (2000) “Hvad er Mediesociologi? (What is Media Sociology?)”. Dansk Socio-logi, 11/2: 7-23.
33. Qirgizistan Xelq Asemblesi. (1994, 03). “Ak Yol- Ak Tilek (Ak Yol-Ak Dilek)”. İtitpaq, 1: 1-2.
34. “Qirğizistan Xelqi Meclisiniñ (Assambléyasiniñ) 10. Yiğini Ötküzüldi (Kırgızistan Halk Meclisi-nin (Asamblesinin) 10. Toplantısı Düzenlendi)”. (2024, 06). İttipak, 920: 1.
35. ROZİ, Z. H. (2024, 06). “Şahadetnamilar Tapşuruldi”. İttipaq, 920: 3.
36. SAİD, W. (2013). Yersiz Yurtsuz: Anılar. İstanbul: Metis Yayınları.
37. SHOEMAKER, P.- S. D. REESE (2014). Mediating the message in the 21st century: A media so-ciology perspective. New York: Routledge.
38. SHUMOW, M. (2012). “Immigrant Journalism, Ideology and the Production of Transnational Media Spaces”. Media, Culture & Society, 34/7: 815-831.
39. SHUMOW, M. (2014). “Media Production in a Transnational Setting: Three Models of Immig-rant Journalism”. Journalism, 15/8:1076-1093.
40. SOLPUEVA, A.- G. Yoğurtçu (2022).” Uygur Halkının Kültürel Kimlik Temsilinde Basının Rolü: Kırgızistan’daki ‘İttipak’ Gazetesi Örneği”. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 7/2: 93-105.
41. STEWART, K. (1988). “Nostalgia: A Polemic”. Cultural Anthropology, 3/3: 227–41.
42. ŞAKİROV, F. (2025, İyul’). “Уйгурский музыкальный коммунитас на иссык-куле иссиқ-көлдә уйғур музикиси” (Issık Göl’de Uygur müzik toplulukları: Issık Göl’deki Uygur müzisyenler)”. İttipaq, 933: 6.
43. TİLİVALDİ, A. (2024a, 03). “Yuksiliş Remzige Aylanğan Milliy Metbuat: ‘İttipaq’ Gezitiniñ 30 Jilliğiga Dair”. İttipaq, 917: 4.
44. TİLİVALDİ, A. (2024b, 04). “Пресса, Ставшая Национальным Символом Прогресса (Ulusal İlerleme Sembolü Haline Gelen Basın)”. İttipaq, 918: 4.
45. TÜTENGİL, C. O. (1985). Yeni Osmanlılar’dan Bu Yana İngiltere'de Türk Gazeteciliği (1867-1967). İstanbul: Belge Yayınları.
46. URL-1: National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic (n.t.). Total population by natio-nality. https://www.stat.gov.kg/en/opendata/category/312/
47. WİLLİAM C.- K. Ablet (2017). “Orta Asya Sınırlarına Uygur Göçü”. (çev. Adem Öger - Zulhayat Ötkür). Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, 9: 113-124.
48. XAPİZOV, A. (2015, Aprel’). “Монументальная архитектура Уйгуров эпохи (Orta Çağ'da Uygurların anıtsal mimarisi)”. İttipaq, 328: 8-9.
49. “‘İttipaq’ géziti çiqişniñ tarixi (İttipaq gézitiniñ 30 jilliğiğa diar)”. (2024, 02). İttipaq, 916: 2-3.
50. “‘İttipaq’ géziti çiqişniñ tarixi (İttipaq gézitiniñ 30 jilliğiğa diar)”. (2024, 03). İttipaq, 917: 7, 11.