WOMEN’S CONFRONTATION WITH WOMEN-DIRECTED VIOLENCE: A QUALITATIVE APPROACH TO PERCEPTUAL DIFFERENCES IN DATING AND ARRANGED MARRIAGES

Öz

This study examines how women perceive violence against women according to their marital arrangements and how this perception is shaped within the context of gender roles. In Turkey's patriarchal social structure, women's ways of defining violence are closely related to cultural values, notions of honor, family structure, and marital practices. The research aims to show that dating-based marriages offer women greater scope to recognize and name different types of violence, whereas in arranged marriages, certain forms of violence tend to be downplayed due to the influence of traditional gender roles. n this study, which adopted a qualitative research approach, in-depth interviews were con-ducted to understand women's experiences before and after marriage, their decision-making processes, and their ways of assessing violence. The data were analyzed using thematic analysis. The research findings are consistent with many findings in the literature; at the same time, some participant statements are noteworthy in that they show that the normative roles of women emphasized in the literature are also internalized by women. This approach contributes to understanding the differences in the threshold for defining violence and how social norms shape women's expe-riences. The study emphasizes that violence against women is not an individual phenomenon but a multidimensional one shaped by cultural and social dynamics.

Anahtar Kelimeler

• Gender
• women
• violence
• marriage
• culture

KADININ KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE YÜZLEŞMESİ: FLÖRT VE GÖRÜCÜ USULÜ EVLİLİKLERDE ALGI FARKLILIKLARINA DAİR NİTEL BİR YAKLAŞIM

Öz

Bu çalışma, kadınların evlilik biçimlerine göre kadına yönelik şiddeti nasıl algıladıklarını ve bu algının toplumsal cinsi-yet rolleri bağlamında nasıl şekillendiğini incelemektedir. Türkiye’de ataerkil normların etkili olduğu toplumsal yapı-da kadınların şiddeti tanımlama biçimleri; kültürel değerler, namus anlayışı, aile yapısı ve evlilik pratikleriyle yakın-dan ilişkilidir. Araştırma, flört temelli evliliklerin kadınların şiddetin farklı türlerini fark etme ve adlandırma konusun-da daha geniş bir hareket alanı sunduğunu; görücü usulü evliliklerde ise geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin etki-siyle bazı şiddet biçimlerinin daha çok arka planda kaldığını göstermeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmada kadınların evlilik öncesi ve sonrası deneyimlerini, karar alma süreçlerini ve şiddeti değerlen-dirme biçimlerini anlamaya yönelik derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, veriler tematik analizle çözümlen-miştir. Araştırma sonuçları, literatürdeki pek çok bulguyla örtüşmekte; aynı zamanda bazı katılımcı ifadeleri, litera-türde vurgulanan normatif kadınlık rollerinin kadınlar tarafından da içselleştirildiğini göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Bu yaklaşım, şiddetin tanımlanma eşiğindeki farklılıkların ve toplumsal normların kadınların deneyimlerini nasıl yapılandırdığının anlaşılmasına katkı sunmaktadır. Çalışma, kadına yönelik şiddetin bireysel değil, kültürel ve toplumsal dinamiklerle şekillenen çok boyutlu bir olgu olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal cinsiyet
• kadın
• şiddet
• evlilik
• kültür

Kaynakça

1. AKER, H., ATEŞ, C. ve GENCER, M. (2023). “Radyo, televizyon ve sinema anabilim dalının gös-tergebilim ile imtihanı: Bibliyometrik bir analiz”. Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi. V/2: 23-43. https://doi.org/10.55055/mekcad.1361863
2. BEAUVOIR, S. de (1949). İkinci Cinsiyet. Cilt 1. (çev. Gülnur Acar Savran). İstanbul: Koç Üniver-sitesi Yayınları.
3. BOURDIEU, P. (2014). Eril Tahakküm. (çev. Bediz Yılmaz). İstanbul: Bağlam Yayınları.
4. BRAUN, V. ve CLARKE, V. (2006). “Using thematic analysis in psychology”. Qualitative Research in Psychology. III/2: 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
5. BUTLER, J. (2017). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. (çev. Başak Ertür). İs-tanbul: Metis Yayınları.
6. CİHAN, Ü. ve KARAKAYA, H. (2017). “Kadın-Erkek Kavramları Bağlamında Şiddet ve Şiddetle Mücadelede Sosyal Hizmetin Rolü”. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. XVII/4: 297-324.
7. CONNELL, R. W. (2005). “Change among the gatekeepers: Men, masculinities, and gender equ-ality in the global arena”. Journal of Women in Culture and Society. XXX/3: 1801–1825. https://doi.org/10.1086/427525
8. DALDAL, K. M. (2025). “Türkiye ve Kültürlerarası Reklamcılıkta Cinsiyetçilik”. Pazarlamada Cinsiyet Eşitliği: Kuramsal Perspektifler ve Uygulamalar. (ed. Dişli Bayraktar, E.). İstan-bul: Özgür Yayıncılık: 43-68.

9. ELLİALTI, S. (2025). “Türkiye Sinemasında Uyarlamalar Bağlamında Melodramın Yeniden İn-şası: Adı Vasfiye Örneği”. International Journal of Social and Humanities Sciences Rese-arch (JSHSR). XII/121: 1522–1529. https://doi.org/10.5281/zenodo.1673022
10. EMRE MÜEZZİN, E., ÜZÜL, G. ve YİĞİT, C. (2023). “Toplumda Kadına Yönelik Namus Algısının İncelenmesi”. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi. XV/1: 65-78. https://doi.org/10.55978/sobiadsbd.1230224
11. GÜLTEKİN, D. T. ve PARLAR, H. (2019). “Evlenme Biçimi ve Evlenme Süresi Bağlamında Evlilik Öncesi Sürecin Kadınlardaki Evlilik Doyumuna Etkisi”. APJEC - Academic Platform Jour-nal of Education and Change. II/1: 38- 56.
12. HAMZAOĞLU, M. ve KONURALP, E. (2019). “Geleneksel Toplumlarda Namus Olgusu ve Namus Cinayeti: Türkiye Örneği”. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi. 2019/1: 51-65.
13. KAHRAMAN, R. (2024). “Türk Hukukunda Haksız Tahrikin Uygulanmasında Eşitsizlik Algısı”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. XXVIII/1: 349-392. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1274317
14. KALAV, A. (2012). “Namus ve Toplumsal Cinsiyet”. Mediterranean Journal of Humanities. II: 151-163. https://doi.org/10.13114/MJH/20122743
15. KAYA, C. (2025). Yazılı Basında Kadın Cinayetlerine İlişkin Haberler: Eleştirel Bir Söylem Analizi. Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
16. ÖZAYDINLIK, Y. D. D. K. (2014). “Toplumsal Cinsiyet Temelinde Türkiye’de Kadın ve Eğitim”. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. XXXIII: 93-112. https://doi.org/10.21560/spcd.03093
17. ÖZÇELİK, K. M. (2025). “Gelenekten günümüze ailede toplumsal rollerinin değişiminde kadın eğitiminin rolü”. İçtimaiyat, Aile Özel Sayısı: 261-273. https://doi.org/10.33709/ictima-iyat.1740714
18. PATTON, M. Q. (2014). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri. (çev. eds. Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir). Ankara: Pegem Akademi.
19. SAKALLI UĞURLU, N. ve AKBAŞ, G. (2013). “Namus Kültürlerinde ‘Namus’ ve ‘Namus adına Ka-dına Şiddet’: Sosyal Psikolojik Açıklamalar”. Türk Psikoloji Yazıları. XVI/32: 76-91.
20. YILDIRIM, A. ve ŞİMŞEK, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
21. YILDIZ, A. M. (2025). “Türkiye’de İslami Romanlarda Toplumsal Cinsiyet ve İktidar İlişkileri: Hidayet ve Özeleştirel Romanların Analizi”. HABİTUS Toplumbilim Dergisi. VI: 223-250.
22. YILMAZÇOBAN, A. M. (2008). Flört ve görücü usulü evliliklerde psiko-sosyal özelliklerin etkisi: Demirci örneği. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Yayımlanmamış Yük-sek Lisans Tezi).
23. YÜKSEL-KAPTANOĞLU, İ. (2024). Kadınlara Yönelik Şiddet ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği. An-kara: CEİD.