Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2026, Cilt: 23 Sayı: 89, 181 - 205, 24.03.2026
https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244
https://izlik.org/JA84NJ99TY

Öz

Proje Numarası

Yoktur

Kaynakça

  • Aaron, S. (2023). Side-Stepping Turkey: Using Minesweepers to Increase Allied Presence in the Black Sea. War
  • on the Rocks. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://waron-therocks.com/2023/09/side-stepping-turkey-using-
  • minesweepers-to-increase-allied-presence-in-the-black-sea/
  • Akburak, H. (2024). Türkiye’de Ukrayna için inşa edilen korvet denize indirildi. Defence Türk. Erişim Tarihi:
  • 25.07.2025. https://www.defenceturk.net/turkiyede-ukrayna-icin-insa-edilen-korvet-denize-indirildi.
  • Akçura, Y. (2016). Muâsır Avrupa’da Siyasî ve İctimaî Fikirler ve Fikrî Cereyanlar. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  • Akdemir, E. (2014). NATO’nun Karadeniz politikası. Karadeniz Araştırmaları, (42), 5.
  • Al Jazeera. (2023). Russian Media Rhetoric Could Be “Incitement to Genocide in Ukraine”: UN. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://www.aljazeera.com/news/2023/9/25/russian-me-dia-rhetoric-could-be-incitement-to- genocide-in-ukraine-un
  • Aydın, M. (2019). Black Sea security and regional cooperation. Insight Turkey, 21(2), 45–63.
  • Bal, Y. S., & Dinçel, S. (2025). Türkiye, 73 yıldır güçlü askerî gücüyle NATO'nun uluslararası misyonlarına destek veriyor. Anadolu Ajansı. Erişim Tarihi: 3 Mart 2025, https://www.aa.com.tr/en/turkiye/turkiye-supporting- natos-international-missions-for-73-years-with-its-strong-military/3485274
  • Bayat, M. (1986). Millî güç ve devlet. İstanbul: Belge Yayınları.
  • BOTAŞ. (t.y.). TürkAkım Projesi. https://www.botas.gov.tr/Sayfa/turkakim-projesi/123
  • BP. (2023). Statistical review of world energy. https://www.bp.com/statisticalreview
  • Bryjka, F. (2022). How the War in Ukraine Impacts NATO Policy in the Black Sea Region. PISM. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://pism.pl/publications/forward-defence-a-new-ap-proach-to-natos-defence-and- deterrence-policy
  • BSEC PERMIS. (2023). Working groups and cooperation mechanisms. Permanent International Secretariat of BSEC.
  • BSEC. (1992). Istanbul Summit Declaration on Black Sea Economic Cooperation. Organization of the Black Sea Economic Cooperation.
  • BSEC. (2022). About BSEC and its institutional structure. Organization of the Black Sea Economic Cooperation.
  • BSEC. (2025). Upcoming events and meetings. Organization of the Black Sea Economic Cooper-ation. https://www.bsec-organization.org
  • Civil Georgia. (2007). Russia warns against Tbilisi’s “South Ossetia administration” plan. Erişim Tarihi: 17 Nisan 2025, https://civil.ge/archives/185513
  • Clausewitz, C. von. (1976). On war (M. Howard & P. Paret, Eds. & Trans.). Princeton, NJ: Prince-ton University Press.
  • Çomak, H., Sancaktar, C., Tatar, V., & Şeker, B. Ş. (Ed.). (2017). Karadeniz jeopolitiği. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
  • D’Anieri, P. (2023). Ukraine and Russia: From Civilized Divorce to Uncivil War. Cambridge: Cam-bridge University Press.
  • Denizcilik İstatistikleri. (2025). Türk Boğazları Gemi Geçiş İstatistikleri. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. Erişim Tarihi: 14 Aralık 2025, https://denizcilikistatistikleri.uab.gov.tr/turk-bogazlari-gemi-gecis-istatistikleri
  • Dickinson, P. Ukraine Is Shaping the Future of Drone Warfare at Sea as Well as on Land. Atlantic Council. Erişim Tarihi: 24.07.2025. https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukraineal-ert/ukraine-is-shaping-the- future-of-drone-warfare-at-sea-as-well-as-on-land/
  • European Commission. (2007). Black Sea synergy – A new regional cooperation initiative (COM(2007) 160 final). https://eur-lex.europa.eu
  • European Union. (2022). A strategic compass for security and defence. https://www.eeas.eu-ropa.eu
  • Global Firepower. (2025). 2025 military strength ranking: NATO member states, European Un-ion, European and Asian military strength; defence budgets, external debt, and foreign ex-change and gold reserves. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfire-power.com/
  • Global Firepower. (2025a). Bulgaria military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=bulgaria
  • Global Firepower. (2025b). Georgia military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=georgia
  • Global Firepower. (2025c). Romania military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=romania
  • Global Firepower. (2025d). Russia military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=russia
  • Global Firepower. (2025e). Türkiye military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun try_id=turkey
  • Global Firepower. (2025f). Ukraine military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=ukraine
  • Hill, F. (2022). The Kremlin’s strange victory: How Putin exploits American dysfunction. Foreign Affairs, 101(6), 10–21.
  • İnalcık, H. (1994). The Ottoman state: Economy and society, 1300–1600. In H. İnalcık & D. Qu-ataert (Eds.), An economic and social history of the Ottoman Empire, 1300–1914 (pp. 275-296). Cambridge University Press.
  • International Energy Agency. (2022). Gas market report. https://www.iea.org
  • ISW Press. (2025). Russian Offensive Campaign Assessment, June 6, 2025. Erişim 24.07.2025. https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-as-sessment-june-6- 2025.
  • Jelavich, B. (2009). Balkan tarihi: 18. ve 19. yüzyıllar (İ. Durdu, G. Tunalı & H. Koç, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları.
  • Jomini, A.-H. (1862). Summary of the art of war (G. H. Mendell & W. P. Craighill, Trans.). Phila-delphia, PA: J. B. Lippincott & Co.
  • Kamalov, İ. (2009). Karadeniz bölgesindeki bazı güncel sorunlar. Karadeniz Araştırmaları, 6(21), 13–21.
  • Kesgin, S. (2005). “NATO ve Karadeniz”, Uluslararası Mücadelenin Yeni Odağı Karadeniz, (Der: Osman Metin Öztürk/Yalçın Sarıkaya), Ankara: BRC Basım.
  • King, C. (2004). The Black Sea: A history. Oxford University Press.
  • Khotin, R. (2024). The Rebuilding of Kyiv's Navy, far from Ukraine. RFERL. Erişim 25.07.2025. https://www.rferl.org/a/ukraine-warships-turkey-construction-navy/32863289.html.
  • Kissinger, H. (2023, May 17). How to avoid another world war. The Economist. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024 https://www.economist.com/briefing/2023/05/17/henry-kissinger-ex-plains-how-to-avoid-world-war- three
  • Kramer, A. E. & Erlanger, S. (2021). “Russia Lays Out Demands for a Sweeping New Security Deal With NATO.” The New York Times. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://www.ny-times.com/2021/12/17/world/europe/russia- nato-security-deal.html.
  • Kremlin. (2014). Soveshchaniye poslov i postoyannykh predstaviteley Rossii. Erişim Tarihi: 22.07.2025. http://kremlin.ru/events/president/news/46131.
  • Kremlin. (2015a). O Strategii natsional'noy bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii. Ukaz Pre-zidenta Rossiyskoy Federatsii. Erişim Tarihi: 22.07.2025. http://static.kremlin.ru/me-dia/acts/files/0001201512310038.pdf.
  • Kremlin. (2015b). Morskaya doktrina Rossiyskoy Federatsii. Erişim Tarihi: 22.07.2025. http://static.kremlin.ru/media/events/files/ru/uAFi5nvux2twaqjftS5yrIZUVT-Jan77L.pdf.
  • Kremlin. (2021). Article by Vladimir Putin, “On the Historical Unity of Russians and Ukrainians”. Erişim Tarihi: 23.07.2025. http://en.kremlin.ru/events/president/news/66181.
  • Kremlin. (2022a). Address by the President of the Russian Federation. Erişim Tarihi: 23.07.2025. http://en.kremlin.ru/events/president/news/67828.
  • Kremlin. (2022b). Address by the President of the Russian Federation. Erişim 23.07.2025. http://en.kremlin.ru/events/president/news/67843.
  • Kurt, S. (2015). NATO ve AB’nin Karadeniz bölgesine yönelik politikaları. The Journal of Aca-demic Social Science Studies, 31(2), 403–419.
  • Lancaster, M. (2023, October 7). Troubled waters: NATO and Black Sea security (NATO Parlia-mentary Assembly Report). NATO Parliamentary Assembly.
  • Maçaes, B. (2024). “Russia Cannot Afford to Lose, So We Need a Kind of a Victory”: Sergey Ka-raganov on What Putin Wants. New Statesman. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://www.newstatesman.com/world/europe/ukraine/2024/05/russia-cannot-af-ford-lose-need- victory-sergey-karaganov-what-putin-wants.
  • Mahan, A. T. (2011). Deniz gücünün tarih üzerine etkisi (1660–1783) (A. T. Büyükonat, Çev.). İstanbul: Grifin Yayınları.
  • Mearsheimer, J. J. (2014). Why the Ukraine crisis is the West’s fault: The liberal delusions that provoked Putin. Foreign Affairs, 93(5), 77–89.
  • Mediazone. (2025). “Russian Losses in the War with Ukraine. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://en.zona.media/article/2025/07/18/casualties_eng-trl.
  • Meray, S. L., & Olcay, O. (2020). Montrö Boğazlar Konferansı: Tutanaklar, belgeler. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Ministerstvo inostrannykh del Rossiyskoy Federatsii. (2021). Soglasheniye o merakh obespech-eniya bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii i gosudarstv-chlenov Organizatsii Severoatlan-ticheskogo dogovora. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://mid.ru/ru/foreign_pol-icy/rso/nato/1790803/.
  • NATO. (2016). President of Ukraine Petro Poroshenko: “Our Strategic Goal Is NATO Member-ship”. NATO. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://nato.mfa.gov.ua/en/news/50578-pre-zident-ukrajini-petro-poroshenko-nashoju- strategichnoju-metoju-zalishajetysya-vstup-do-nato.
  • NATO. (2021). NATO Ships Exercise in the Black Sea. NATO. Erişim Tarihi: 26.07.2025. https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_185879.htm.
  • NATO. (2022). Madrid Summit Declaration. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_196951.htm.
  • NATO. (2024). Ballistic missile defence. Erişim Tarihi: 26 Ağustos 2024, https://www.nato.int/cps/fr/natohq/topics_49635.htm?selectedLocale=en
  • NATO. (2024a). NATO member countries. 11.03.2024. Erişim Tarihi: 26 Mart 2024, https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_52044.htm
  • NATO (2024b). Relations with Russia. 05.08.2024. Erişim Tarihi: 26.03.2025. https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_50090.htm.
  • NATO Allied Command Transformation. (2025). Centres of Excellence. Erişim Tarihi: 1 Ocak 2025, https://www.act.nato.int/about/centres-of-excellence/
  • NATO Public Diplomacy Division. (2025). Defence expenditure of NATO countries (2014–2025) [Press release]. Erişim Tarihi: 30 Ağustos 2025, https://www.nato.int/con- tent/dam/nato/webready/documents/finance/def-exp-2025-en.pdf
  • NATO. (2025a). NATO’s partnerships. Erişim Tarihi: 26.03.2025. https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/natos-partner-ships
  • NATO. (2025b). Strengthening NATO’s eastern flank. 23.10.2025. Erişim Tarihi: 23 Ekim 2025, https://www.nato.int/en/what-we-do/deterrence-and-defence/strengthening-natos-eastern-flank
  • NATO. (2025c). Relations with Ukraine. Erişim Tarihi: 26 Haziran 2025, https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/relations-with-ukraine
  • NATO. (2025d). Relations with Georgia. Erişim Tarihi: 9 Mayıs 2025, https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/relations-with-NATO (2025e). Defence expenditures and NATO’s 5% commitment. Erişim Tarihi: 27 Haziran 2025, https://www.nato.int/en/what-we-do/introduction-to- nato/defence-expenditu-res-and-natos-5-commitment
  • NATO. (2025f). NATO’s support for Ukraine. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025, https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/natos-support-for-ukraine
  • Oktay, E. G. (2006). Türkiye’nin Avrasya’daki çok taraflı girişimlerine bir örnek: Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü. Uluslararası İlişkiler, 3(10), 139–158.
  • Oryx. (2022). Attack on Europe: Documenting Russian Equipment Losses During the Russian Invasion of Ukraine; Naval Ships and Submarines. Erişim Tarihi: 25.07.2025. https://www.oryxspioenkop.com/2022/02/attack-on-europe-documenting-equip-ment.html.
  • Politico. (2024). Washington and Berlin Are Slow-Walking Ukraine’s Bid for a NATO Invitation. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://www.politico.eu/article/volodymyr-zelenskyy-ukraine-nato-bid-us-germany/.
  • Reuters. (2025, May 17). Turkey discovers new 75 bcm natural gas reserve in the Black Sea. https://www.reuters.com
  • Rozoff, R. (2009). Black Sea: Pentagon’s Gateway to Three Continents and the Middle East. Me-dia Monitors. Erişim Tarihi: 29.07.2025. https://mediamonitors.net/black-sea-penta-gons-gateway-to-three-continents- and-the-middle-east/
  • Ryan, M. (2024). A U.S. Strategy for Ukraine…Finally. Futura Doctrina. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://mickryan.substack.com/p/a-us-strategy-for-ukrainefinally.
  • Seren, M. (2024). Analiz – Karadeniz’in güvenliği Türk Deniz Kuvvetleri’ne emanet: MCM Black Sea girişimi. Anadolu Ajansı. Erişim Tarihi: 1 Temmuz 2024, https://www.aa.com.tr/tr/analiz/analiz-karadeniz-in- guvenligi-turk-deniz-kuvvetleri-ne-emanet-mcm-black-sea-girisimi/3263066
  • Seskuria, N. (2021). Russia’s “hybrid aggression” against Georgia: The use of local and external tools. Washington, DC: Center for Strategic and International Studies. Erişim Tarihi: 17 Nisan 2025, https://www.csis.org/analysis/russias-hybrid-aggression-against-georgia-use-local-and-external-tools
  • Smith, M. L. R. & Puri, S. (2024). Every War Must End: And It Is Time to End Western Strategic Magical Thinking in Ukraine. Military Strategy Magazine. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://www.militarystrategymagazine.com/exclusives/every-war-must-end-and-it-is-time-to-end- western-strategic-magical-thinking-in-ukraine/.
  • Stavridis, J. G. (2021). U.S. and Russia Are on a Collision Course in the Black Sea. The Seattle Times. Erişim Tarihi: 26.07.2025. https://www.seattletimes.com/opinion/u-s-and-rus-sia-are-on-a-collision-course-in- the-black-sea/.
  • Stronski, P. (2021). What Is Russia Doing in the Black Sea? Carnegie Endowment. Erişim 23.07.2025. https://carnegieendowment.org/posts/2021/05/what-is-russia-doing-in-the-black-sea?lang=en.
  • T.C. Dışişleri Bakanlığı. (2025). BN:11 – Montrö Sözleşmesi uygulamaları hakkında özet not. Erişim Tarihi: 1 Ocak 2025, https://www.mfa.gov.tr/bn_11---23-agustos-2008_-montro-sozlesmesi-uygulamalari-hakkinda- ozet-not.tr.mfa
  • The Economist. (2025). Russia’s latest offensive gains next to nothing: At the current pace, full occupation of Ukraine would take decades. https://www.economist.com
  • The Telegraph. (2024). Russia’s Black Sea Fleet “Functionally Inactive” after Ukrainian Strikes. Erişim Tarihi: 24.07.2025. https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/03/25/rus-sia-black-sea-fleet-inactive- ukraine-strikes/
  • Trump, D. J. (2023). The Russia-Ukraine War Would Have Never Happened Under President Trump. Erişim Tarihi: 30.07.2025. https://www.donaldjtrump.com/agenda47/the-rus-sia-ukraine-war-would-have-never- happened-under-president-trump.
  • U.S. Embassy in Ukraine. (2008). U.S.-Ukraine Charter on Strategic Partnership. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://ua.usembassy.gov/u-s-ukraine-charter-on-strategic-partnership/.
  • Zoria, Y. (2017). Donetsk “Separatists” Call to Replace Ukraine with Russian Imperial Province Malorossiya. Euromaidanpress. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://euromaidan-press.com/2017/07/19/dnr-establishes- malorossiya-to-replace-failed-novorossiya/.

KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ

Yıl 2026, Cilt: 23 Sayı: 89, 181 - 205, 24.03.2026
https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244
https://izlik.org/JA84NJ99TY

Öz

Tarih boyunca stratejik konumu ve jeoekonomik potansiyeli nedeniyle bir rekabet alanı olan Karadeniz, 1922’de Sovyetler Birliği’nin, 1923’te ise Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla iki bölgesel aktörün etkisi altına gir-miştir. Bu çalışmanın amacı, Karadeniz’in Soğuk Savaş sonrası dönemde değişen güvenlik mimarisini güç rekabeti, bölgesel güvenlik dinamikleri ve Karadeniz’e kıyıdaş ülkelerin askerî güç projeksiyonu bağlamında analiz etmektir. Araştırmanın temel sorusu, Karadeniz güvenliğinin hangi aktörler tarafından ve hangi kapasite düzeyinde sürdürülebi-leceğidir. Montrö Boğazlar Sözleşmesi, barış ve savaş dönemlerinde bölgesel dengeyi sağlayan kritik bir mekanizma işlevi görmüştür. Soğuk Savaş sonrasında NATO’nun bölgeye artan ilgisi, 2004 yılında Bulgaristan ve Romanya’nın NATO’ya, 2007 yılında ise Avrupa Birliği’ne üye olmaları ile Ukrayna ve Gürcistan’a yönelik ortaklık politikaları Kara-deniz’deki jeopolitik dengeleri dönüştürmüştür. Bu süreçte Rusya’nın 2008 Gürcistan, 2014 Kırım ve 2022 Ukrayna müdahaleleri, Karadeniz’i büyük güçler arası bir güç mücadelesine taşımıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemiyle NATO ve Avrupa Birliği perspektiflerini, Karadeniz’e kıyıdaş ülkelerin askerî ve ekonomik güç verilerini karşılaştırma-lı olarak incelemektedir. Bulgular, Karadeniz güvenliğini millî güç unsurlarıyla sürdürülebilir biçimde sağlayabilecek kapasitenin esas itibarıyla Türkiye ve Rusya’da bulunduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, 1991-2025 arası açık kay-naklı askerî veriler, resmî açıklamalar, uzman görüşleri ve istatistiksel verilerle yapılan analizlerle sınırlıdır. Askerî güç karşılaştırmalarının literatürde ilk kez istatistiksel tablolar hâlinde sunulması, çalışmanın özgün katkısını oluşturmak-tadır.

Etik Beyan

Etik Beyana Gerek Yoktur.

Destekleyen Kurum

YOK

Proje Numarası

Yoktur

Teşekkür

Yok

Kaynakça

  • Aaron, S. (2023). Side-Stepping Turkey: Using Minesweepers to Increase Allied Presence in the Black Sea. War
  • on the Rocks. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://waron-therocks.com/2023/09/side-stepping-turkey-using-
  • minesweepers-to-increase-allied-presence-in-the-black-sea/
  • Akburak, H. (2024). Türkiye’de Ukrayna için inşa edilen korvet denize indirildi. Defence Türk. Erişim Tarihi:
  • 25.07.2025. https://www.defenceturk.net/turkiyede-ukrayna-icin-insa-edilen-korvet-denize-indirildi.
  • Akçura, Y. (2016). Muâsır Avrupa’da Siyasî ve İctimaî Fikirler ve Fikrî Cereyanlar. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  • Akdemir, E. (2014). NATO’nun Karadeniz politikası. Karadeniz Araştırmaları, (42), 5.
  • Al Jazeera. (2023). Russian Media Rhetoric Could Be “Incitement to Genocide in Ukraine”: UN. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://www.aljazeera.com/news/2023/9/25/russian-me-dia-rhetoric-could-be-incitement-to- genocide-in-ukraine-un
  • Aydın, M. (2019). Black Sea security and regional cooperation. Insight Turkey, 21(2), 45–63.
  • Bal, Y. S., & Dinçel, S. (2025). Türkiye, 73 yıldır güçlü askerî gücüyle NATO'nun uluslararası misyonlarına destek veriyor. Anadolu Ajansı. Erişim Tarihi: 3 Mart 2025, https://www.aa.com.tr/en/turkiye/turkiye-supporting- natos-international-missions-for-73-years-with-its-strong-military/3485274
  • Bayat, M. (1986). Millî güç ve devlet. İstanbul: Belge Yayınları.
  • BOTAŞ. (t.y.). TürkAkım Projesi. https://www.botas.gov.tr/Sayfa/turkakim-projesi/123
  • BP. (2023). Statistical review of world energy. https://www.bp.com/statisticalreview
  • Bryjka, F. (2022). How the War in Ukraine Impacts NATO Policy in the Black Sea Region. PISM. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://pism.pl/publications/forward-defence-a-new-ap-proach-to-natos-defence-and- deterrence-policy
  • BSEC PERMIS. (2023). Working groups and cooperation mechanisms. Permanent International Secretariat of BSEC.
  • BSEC. (1992). Istanbul Summit Declaration on Black Sea Economic Cooperation. Organization of the Black Sea Economic Cooperation.
  • BSEC. (2022). About BSEC and its institutional structure. Organization of the Black Sea Economic Cooperation.
  • BSEC. (2025). Upcoming events and meetings. Organization of the Black Sea Economic Cooper-ation. https://www.bsec-organization.org
  • Civil Georgia. (2007). Russia warns against Tbilisi’s “South Ossetia administration” plan. Erişim Tarihi: 17 Nisan 2025, https://civil.ge/archives/185513
  • Clausewitz, C. von. (1976). On war (M. Howard & P. Paret, Eds. & Trans.). Princeton, NJ: Prince-ton University Press.
  • Çomak, H., Sancaktar, C., Tatar, V., & Şeker, B. Ş. (Ed.). (2017). Karadeniz jeopolitiği. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
  • D’Anieri, P. (2023). Ukraine and Russia: From Civilized Divorce to Uncivil War. Cambridge: Cam-bridge University Press.
  • Denizcilik İstatistikleri. (2025). Türk Boğazları Gemi Geçiş İstatistikleri. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. Erişim Tarihi: 14 Aralık 2025, https://denizcilikistatistikleri.uab.gov.tr/turk-bogazlari-gemi-gecis-istatistikleri
  • Dickinson, P. Ukraine Is Shaping the Future of Drone Warfare at Sea as Well as on Land. Atlantic Council. Erişim Tarihi: 24.07.2025. https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukraineal-ert/ukraine-is-shaping-the- future-of-drone-warfare-at-sea-as-well-as-on-land/
  • European Commission. (2007). Black Sea synergy – A new regional cooperation initiative (COM(2007) 160 final). https://eur-lex.europa.eu
  • European Union. (2022). A strategic compass for security and defence. https://www.eeas.eu-ropa.eu
  • Global Firepower. (2025). 2025 military strength ranking: NATO member states, European Un-ion, European and Asian military strength; defence budgets, external debt, and foreign ex-change and gold reserves. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfire-power.com/
  • Global Firepower. (2025a). Bulgaria military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=bulgaria
  • Global Firepower. (2025b). Georgia military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=georgia
  • Global Firepower. (2025c). Romania military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=romania
  • Global Firepower. (2025d). Russia military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=russia
  • Global Firepower. (2025e). Türkiye military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun try_id=turkey
  • Global Firepower. (2025f). Ukraine military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=ukraine
  • Hill, F. (2022). The Kremlin’s strange victory: How Putin exploits American dysfunction. Foreign Affairs, 101(6), 10–21.
  • İnalcık, H. (1994). The Ottoman state: Economy and society, 1300–1600. In H. İnalcık & D. Qu-ataert (Eds.), An economic and social history of the Ottoman Empire, 1300–1914 (pp. 275-296). Cambridge University Press.
  • International Energy Agency. (2022). Gas market report. https://www.iea.org
  • ISW Press. (2025). Russian Offensive Campaign Assessment, June 6, 2025. Erişim 24.07.2025. https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-as-sessment-june-6- 2025.
  • Jelavich, B. (2009). Balkan tarihi: 18. ve 19. yüzyıllar (İ. Durdu, G. Tunalı & H. Koç, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları.
  • Jomini, A.-H. (1862). Summary of the art of war (G. H. Mendell & W. P. Craighill, Trans.). Phila-delphia, PA: J. B. Lippincott & Co.
  • Kamalov, İ. (2009). Karadeniz bölgesindeki bazı güncel sorunlar. Karadeniz Araştırmaları, 6(21), 13–21.
  • Kesgin, S. (2005). “NATO ve Karadeniz”, Uluslararası Mücadelenin Yeni Odağı Karadeniz, (Der: Osman Metin Öztürk/Yalçın Sarıkaya), Ankara: BRC Basım.
  • King, C. (2004). The Black Sea: A history. Oxford University Press.
  • Khotin, R. (2024). The Rebuilding of Kyiv's Navy, far from Ukraine. RFERL. Erişim 25.07.2025. https://www.rferl.org/a/ukraine-warships-turkey-construction-navy/32863289.html.
  • Kissinger, H. (2023, May 17). How to avoid another world war. The Economist. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024 https://www.economist.com/briefing/2023/05/17/henry-kissinger-ex-plains-how-to-avoid-world-war- three
  • Kramer, A. E. & Erlanger, S. (2021). “Russia Lays Out Demands for a Sweeping New Security Deal With NATO.” The New York Times. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://www.ny-times.com/2021/12/17/world/europe/russia- nato-security-deal.html.
  • Kremlin. (2014). Soveshchaniye poslov i postoyannykh predstaviteley Rossii. Erişim Tarihi: 22.07.2025. http://kremlin.ru/events/president/news/46131.
  • Kremlin. (2015a). O Strategii natsional'noy bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii. Ukaz Pre-zidenta Rossiyskoy Federatsii. Erişim Tarihi: 22.07.2025. http://static.kremlin.ru/me-dia/acts/files/0001201512310038.pdf.
  • Kremlin. (2015b). Morskaya doktrina Rossiyskoy Federatsii. Erişim Tarihi: 22.07.2025. http://static.kremlin.ru/media/events/files/ru/uAFi5nvux2twaqjftS5yrIZUVT-Jan77L.pdf.
  • Kremlin. (2021). Article by Vladimir Putin, “On the Historical Unity of Russians and Ukrainians”. Erişim Tarihi: 23.07.2025. http://en.kremlin.ru/events/president/news/66181.
  • Kremlin. (2022a). Address by the President of the Russian Federation. Erişim Tarihi: 23.07.2025. http://en.kremlin.ru/events/president/news/67828.
  • Kremlin. (2022b). Address by the President of the Russian Federation. Erişim 23.07.2025. http://en.kremlin.ru/events/president/news/67843.
  • Kurt, S. (2015). NATO ve AB’nin Karadeniz bölgesine yönelik politikaları. The Journal of Aca-demic Social Science Studies, 31(2), 403–419.
  • Lancaster, M. (2023, October 7). Troubled waters: NATO and Black Sea security (NATO Parlia-mentary Assembly Report). NATO Parliamentary Assembly.
  • Maçaes, B. (2024). “Russia Cannot Afford to Lose, So We Need a Kind of a Victory”: Sergey Ka-raganov on What Putin Wants. New Statesman. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://www.newstatesman.com/world/europe/ukraine/2024/05/russia-cannot-af-ford-lose-need- victory-sergey-karaganov-what-putin-wants.
  • Mahan, A. T. (2011). Deniz gücünün tarih üzerine etkisi (1660–1783) (A. T. Büyükonat, Çev.). İstanbul: Grifin Yayınları.
  • Mearsheimer, J. J. (2014). Why the Ukraine crisis is the West’s fault: The liberal delusions that provoked Putin. Foreign Affairs, 93(5), 77–89.
  • Mediazone. (2025). “Russian Losses in the War with Ukraine. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://en.zona.media/article/2025/07/18/casualties_eng-trl.
  • Meray, S. L., & Olcay, O. (2020). Montrö Boğazlar Konferansı: Tutanaklar, belgeler. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Ministerstvo inostrannykh del Rossiyskoy Federatsii. (2021). Soglasheniye o merakh obespech-eniya bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii i gosudarstv-chlenov Organizatsii Severoatlan-ticheskogo dogovora. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://mid.ru/ru/foreign_pol-icy/rso/nato/1790803/.
  • NATO. (2016). President of Ukraine Petro Poroshenko: “Our Strategic Goal Is NATO Member-ship”. NATO. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://nato.mfa.gov.ua/en/news/50578-pre-zident-ukrajini-petro-poroshenko-nashoju- strategichnoju-metoju-zalishajetysya-vstup-do-nato.
  • NATO. (2021). NATO Ships Exercise in the Black Sea. NATO. Erişim Tarihi: 26.07.2025. https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_185879.htm.
  • NATO. (2022). Madrid Summit Declaration. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_196951.htm.
  • NATO. (2024). Ballistic missile defence. Erişim Tarihi: 26 Ağustos 2024, https://www.nato.int/cps/fr/natohq/topics_49635.htm?selectedLocale=en
  • NATO. (2024a). NATO member countries. 11.03.2024. Erişim Tarihi: 26 Mart 2024, https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_52044.htm
  • NATO (2024b). Relations with Russia. 05.08.2024. Erişim Tarihi: 26.03.2025. https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_50090.htm.
  • NATO Allied Command Transformation. (2025). Centres of Excellence. Erişim Tarihi: 1 Ocak 2025, https://www.act.nato.int/about/centres-of-excellence/
  • NATO Public Diplomacy Division. (2025). Defence expenditure of NATO countries (2014–2025) [Press release]. Erişim Tarihi: 30 Ağustos 2025, https://www.nato.int/con- tent/dam/nato/webready/documents/finance/def-exp-2025-en.pdf
  • NATO. (2025a). NATO’s partnerships. Erişim Tarihi: 26.03.2025. https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/natos-partner-ships
  • NATO. (2025b). Strengthening NATO’s eastern flank. 23.10.2025. Erişim Tarihi: 23 Ekim 2025, https://www.nato.int/en/what-we-do/deterrence-and-defence/strengthening-natos-eastern-flank
  • NATO. (2025c). Relations with Ukraine. Erişim Tarihi: 26 Haziran 2025, https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/relations-with-ukraine
  • NATO. (2025d). Relations with Georgia. Erişim Tarihi: 9 Mayıs 2025, https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/relations-with-NATO (2025e). Defence expenditures and NATO’s 5% commitment. Erişim Tarihi: 27 Haziran 2025, https://www.nato.int/en/what-we-do/introduction-to- nato/defence-expenditu-res-and-natos-5-commitment
  • NATO. (2025f). NATO’s support for Ukraine. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025, https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/natos-support-for-ukraine
  • Oktay, E. G. (2006). Türkiye’nin Avrasya’daki çok taraflı girişimlerine bir örnek: Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü. Uluslararası İlişkiler, 3(10), 139–158.
  • Oryx. (2022). Attack on Europe: Documenting Russian Equipment Losses During the Russian Invasion of Ukraine; Naval Ships and Submarines. Erişim Tarihi: 25.07.2025. https://www.oryxspioenkop.com/2022/02/attack-on-europe-documenting-equip-ment.html.
  • Politico. (2024). Washington and Berlin Are Slow-Walking Ukraine’s Bid for a NATO Invitation. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://www.politico.eu/article/volodymyr-zelenskyy-ukraine-nato-bid-us-germany/.
  • Reuters. (2025, May 17). Turkey discovers new 75 bcm natural gas reserve in the Black Sea. https://www.reuters.com
  • Rozoff, R. (2009). Black Sea: Pentagon’s Gateway to Three Continents and the Middle East. Me-dia Monitors. Erişim Tarihi: 29.07.2025. https://mediamonitors.net/black-sea-penta-gons-gateway-to-three-continents- and-the-middle-east/
  • Ryan, M. (2024). A U.S. Strategy for Ukraine…Finally. Futura Doctrina. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://mickryan.substack.com/p/a-us-strategy-for-ukrainefinally.
  • Seren, M. (2024). Analiz – Karadeniz’in güvenliği Türk Deniz Kuvvetleri’ne emanet: MCM Black Sea girişimi. Anadolu Ajansı. Erişim Tarihi: 1 Temmuz 2024, https://www.aa.com.tr/tr/analiz/analiz-karadeniz-in- guvenligi-turk-deniz-kuvvetleri-ne-emanet-mcm-black-sea-girisimi/3263066
  • Seskuria, N. (2021). Russia’s “hybrid aggression” against Georgia: The use of local and external tools. Washington, DC: Center for Strategic and International Studies. Erişim Tarihi: 17 Nisan 2025, https://www.csis.org/analysis/russias-hybrid-aggression-against-georgia-use-local-and-external-tools
  • Smith, M. L. R. & Puri, S. (2024). Every War Must End: And It Is Time to End Western Strategic Magical Thinking in Ukraine. Military Strategy Magazine. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://www.militarystrategymagazine.com/exclusives/every-war-must-end-and-it-is-time-to-end- western-strategic-magical-thinking-in-ukraine/.
  • Stavridis, J. G. (2021). U.S. and Russia Are on a Collision Course in the Black Sea. The Seattle Times. Erişim Tarihi: 26.07.2025. https://www.seattletimes.com/opinion/u-s-and-rus-sia-are-on-a-collision-course-in- the-black-sea/.
  • Stronski, P. (2021). What Is Russia Doing in the Black Sea? Carnegie Endowment. Erişim 23.07.2025. https://carnegieendowment.org/posts/2021/05/what-is-russia-doing-in-the-black-sea?lang=en.
  • T.C. Dışişleri Bakanlığı. (2025). BN:11 – Montrö Sözleşmesi uygulamaları hakkında özet not. Erişim Tarihi: 1 Ocak 2025, https://www.mfa.gov.tr/bn_11---23-agustos-2008_-montro-sozlesmesi-uygulamalari-hakkinda- ozet-not.tr.mfa
  • The Economist. (2025). Russia’s latest offensive gains next to nothing: At the current pace, full occupation of Ukraine would take decades. https://www.economist.com
  • The Telegraph. (2024). Russia’s Black Sea Fleet “Functionally Inactive” after Ukrainian Strikes. Erişim Tarihi: 24.07.2025. https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/03/25/rus-sia-black-sea-fleet-inactive- ukraine-strikes/
  • Trump, D. J. (2023). The Russia-Ukraine War Would Have Never Happened Under President Trump. Erişim Tarihi: 30.07.2025. https://www.donaldjtrump.com/agenda47/the-rus-sia-ukraine-war-would-have-never- happened-under-president-trump.
  • U.S. Embassy in Ukraine. (2008). U.S.-Ukraine Charter on Strategic Partnership. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://ua.usembassy.gov/u-s-ukraine-charter-on-strategic-partnership/.
  • Zoria, Y. (2017). Donetsk “Separatists” Call to Replace Ukraine with Russian Imperial Province Malorossiya. Euromaidanpress. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://euromaidan-press.com/2017/07/19/dnr-establishes- malorossiya-to-replace-failed-novorossiya/.

POWER PROJECTION IN THE BLACK SEA AND REGIONAL DYNAMICS

Yıl 2026, Cilt: 23 Sayı: 89, 181 - 205, 24.03.2026
https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244
https://izlik.org/JA84NJ99TY

Öz

Throughout history, the Black Sea has been an area of sustained rivalry due to its strategic location and geoe-conomic potential. With the establishment of the Soviet Union in 1922 and the Republic of Türkiye in 1923, the Black Sea came under the influence of two principal regional actors. The aim of this study is to analyze the changing security architecture of the Black Sea in the post–Cold War period within the context of power rivalry, regional dynamics, and the military power projection capabilities of the Black Sea littoral states. The main research question addresses which actors are capable of sustaining Black Sea security and at what level of capacity. The Montreux Convention Regarding the Regime of the Straits has functioned as a critical mechanism for maintaining regional balance during both peace-time and wartime. In the post–Cold War era, NATO’s increasing interest in the region, Bulgaria and Romania’s acces-sion to NATO in 2004 and the European Union in 2007, as well as partnership policies toward Ukraine and Georgia, have significantly transformed the geopolitical balance in the Black Sea. In this context, Russia’s interventions in Geor-gia in 2008, Crimea in 2014, and Ukraine in 2022 have turned the Black Sea into a theater of great power competition. Employing a qualitative research methodology, the study comparatively examines NATO and European Union pers-pectives alongside military capability data and national power elements of the Black Sea littoral states. The findings indicate that only Türkiye and Russia possess the capacity to sustain Black Sea security through their own national power instruments. This study is limited to analyses based on open-source military data, official statements, expert assessments, and statistical sources covering the period from 1991 to 2025. Its original contribution lies in presenting comparative military power assessments in statistical tables for the first time in the literature.

Etik Beyan

No need for ethical statement

Destekleyen Kurum

None

Proje Numarası

Yoktur

Teşekkür

None

Kaynakça

  • Aaron, S. (2023). Side-Stepping Turkey: Using Minesweepers to Increase Allied Presence in the Black Sea. War
  • on the Rocks. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://waron-therocks.com/2023/09/side-stepping-turkey-using-
  • minesweepers-to-increase-allied-presence-in-the-black-sea/
  • Akburak, H. (2024). Türkiye’de Ukrayna için inşa edilen korvet denize indirildi. Defence Türk. Erişim Tarihi:
  • 25.07.2025. https://www.defenceturk.net/turkiyede-ukrayna-icin-insa-edilen-korvet-denize-indirildi.
  • Akçura, Y. (2016). Muâsır Avrupa’da Siyasî ve İctimaî Fikirler ve Fikrî Cereyanlar. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  • Akdemir, E. (2014). NATO’nun Karadeniz politikası. Karadeniz Araştırmaları, (42), 5.
  • Al Jazeera. (2023). Russian Media Rhetoric Could Be “Incitement to Genocide in Ukraine”: UN. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://www.aljazeera.com/news/2023/9/25/russian-me-dia-rhetoric-could-be-incitement-to- genocide-in-ukraine-un
  • Aydın, M. (2019). Black Sea security and regional cooperation. Insight Turkey, 21(2), 45–63.
  • Bal, Y. S., & Dinçel, S. (2025). Türkiye, 73 yıldır güçlü askerî gücüyle NATO'nun uluslararası misyonlarına destek veriyor. Anadolu Ajansı. Erişim Tarihi: 3 Mart 2025, https://www.aa.com.tr/en/turkiye/turkiye-supporting- natos-international-missions-for-73-years-with-its-strong-military/3485274
  • Bayat, M. (1986). Millî güç ve devlet. İstanbul: Belge Yayınları.
  • BOTAŞ. (t.y.). TürkAkım Projesi. https://www.botas.gov.tr/Sayfa/turkakim-projesi/123
  • BP. (2023). Statistical review of world energy. https://www.bp.com/statisticalreview
  • Bryjka, F. (2022). How the War in Ukraine Impacts NATO Policy in the Black Sea Region. PISM. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://pism.pl/publications/forward-defence-a-new-ap-proach-to-natos-defence-and- deterrence-policy
  • BSEC PERMIS. (2023). Working groups and cooperation mechanisms. Permanent International Secretariat of BSEC.
  • BSEC. (1992). Istanbul Summit Declaration on Black Sea Economic Cooperation. Organization of the Black Sea Economic Cooperation.
  • BSEC. (2022). About BSEC and its institutional structure. Organization of the Black Sea Economic Cooperation.
  • BSEC. (2025). Upcoming events and meetings. Organization of the Black Sea Economic Cooper-ation. https://www.bsec-organization.org
  • Civil Georgia. (2007). Russia warns against Tbilisi’s “South Ossetia administration” plan. Erişim Tarihi: 17 Nisan 2025, https://civil.ge/archives/185513
  • Clausewitz, C. von. (1976). On war (M. Howard & P. Paret, Eds. & Trans.). Princeton, NJ: Prince-ton University Press.
  • Çomak, H., Sancaktar, C., Tatar, V., & Şeker, B. Ş. (Ed.). (2017). Karadeniz jeopolitiği. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
  • D’Anieri, P. (2023). Ukraine and Russia: From Civilized Divorce to Uncivil War. Cambridge: Cam-bridge University Press.
  • Denizcilik İstatistikleri. (2025). Türk Boğazları Gemi Geçiş İstatistikleri. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. Erişim Tarihi: 14 Aralık 2025, https://denizcilikistatistikleri.uab.gov.tr/turk-bogazlari-gemi-gecis-istatistikleri
  • Dickinson, P. Ukraine Is Shaping the Future of Drone Warfare at Sea as Well as on Land. Atlantic Council. Erişim Tarihi: 24.07.2025. https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukraineal-ert/ukraine-is-shaping-the- future-of-drone-warfare-at-sea-as-well-as-on-land/
  • European Commission. (2007). Black Sea synergy – A new regional cooperation initiative (COM(2007) 160 final). https://eur-lex.europa.eu
  • European Union. (2022). A strategic compass for security and defence. https://www.eeas.eu-ropa.eu
  • Global Firepower. (2025). 2025 military strength ranking: NATO member states, European Un-ion, European and Asian military strength; defence budgets, external debt, and foreign ex-change and gold reserves. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfire-power.com/
  • Global Firepower. (2025a). Bulgaria military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=bulgaria
  • Global Firepower. (2025b). Georgia military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=georgia
  • Global Firepower. (2025c). Romania military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=romania
  • Global Firepower. (2025d). Russia military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=russia
  • Global Firepower. (2025e). Türkiye military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun try_id=turkey
  • Global Firepower. (2025f). Ukraine military strength. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?coun-try_id=ukraine
  • Hill, F. (2022). The Kremlin’s strange victory: How Putin exploits American dysfunction. Foreign Affairs, 101(6), 10–21.
  • İnalcık, H. (1994). The Ottoman state: Economy and society, 1300–1600. In H. İnalcık & D. Qu-ataert (Eds.), An economic and social history of the Ottoman Empire, 1300–1914 (pp. 275-296). Cambridge University Press.
  • International Energy Agency. (2022). Gas market report. https://www.iea.org
  • ISW Press. (2025). Russian Offensive Campaign Assessment, June 6, 2025. Erişim 24.07.2025. https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-as-sessment-june-6- 2025.
  • Jelavich, B. (2009). Balkan tarihi: 18. ve 19. yüzyıllar (İ. Durdu, G. Tunalı & H. Koç, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları.
  • Jomini, A.-H. (1862). Summary of the art of war (G. H. Mendell & W. P. Craighill, Trans.). Phila-delphia, PA: J. B. Lippincott & Co.
  • Kamalov, İ. (2009). Karadeniz bölgesindeki bazı güncel sorunlar. Karadeniz Araştırmaları, 6(21), 13–21.
  • Kesgin, S. (2005). “NATO ve Karadeniz”, Uluslararası Mücadelenin Yeni Odağı Karadeniz, (Der: Osman Metin Öztürk/Yalçın Sarıkaya), Ankara: BRC Basım.
  • King, C. (2004). The Black Sea: A history. Oxford University Press.
  • Khotin, R. (2024). The Rebuilding of Kyiv's Navy, far from Ukraine. RFERL. Erişim 25.07.2025. https://www.rferl.org/a/ukraine-warships-turkey-construction-navy/32863289.html.
  • Kissinger, H. (2023, May 17). How to avoid another world war. The Economist. Erişim Tarihi: 30 Aralık 2024 https://www.economist.com/briefing/2023/05/17/henry-kissinger-ex-plains-how-to-avoid-world-war- three
  • Kramer, A. E. & Erlanger, S. (2021). “Russia Lays Out Demands for a Sweeping New Security Deal With NATO.” The New York Times. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://www.ny-times.com/2021/12/17/world/europe/russia- nato-security-deal.html.
  • Kremlin. (2014). Soveshchaniye poslov i postoyannykh predstaviteley Rossii. Erişim Tarihi: 22.07.2025. http://kremlin.ru/events/president/news/46131.
  • Kremlin. (2015a). O Strategii natsional'noy bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii. Ukaz Pre-zidenta Rossiyskoy Federatsii. Erişim Tarihi: 22.07.2025. http://static.kremlin.ru/me-dia/acts/files/0001201512310038.pdf.
  • Kremlin. (2015b). Morskaya doktrina Rossiyskoy Federatsii. Erişim Tarihi: 22.07.2025. http://static.kremlin.ru/media/events/files/ru/uAFi5nvux2twaqjftS5yrIZUVT-Jan77L.pdf.
  • Kremlin. (2021). Article by Vladimir Putin, “On the Historical Unity of Russians and Ukrainians”. Erişim Tarihi: 23.07.2025. http://en.kremlin.ru/events/president/news/66181.
  • Kremlin. (2022a). Address by the President of the Russian Federation. Erişim Tarihi: 23.07.2025. http://en.kremlin.ru/events/president/news/67828.
  • Kremlin. (2022b). Address by the President of the Russian Federation. Erişim 23.07.2025. http://en.kremlin.ru/events/president/news/67843.
  • Kurt, S. (2015). NATO ve AB’nin Karadeniz bölgesine yönelik politikaları. The Journal of Aca-demic Social Science Studies, 31(2), 403–419.
  • Lancaster, M. (2023, October 7). Troubled waters: NATO and Black Sea security (NATO Parlia-mentary Assembly Report). NATO Parliamentary Assembly.
  • Maçaes, B. (2024). “Russia Cannot Afford to Lose, So We Need a Kind of a Victory”: Sergey Ka-raganov on What Putin Wants. New Statesman. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://www.newstatesman.com/world/europe/ukraine/2024/05/russia-cannot-af-ford-lose-need- victory-sergey-karaganov-what-putin-wants.
  • Mahan, A. T. (2011). Deniz gücünün tarih üzerine etkisi (1660–1783) (A. T. Büyükonat, Çev.). İstanbul: Grifin Yayınları.
  • Mearsheimer, J. J. (2014). Why the Ukraine crisis is the West’s fault: The liberal delusions that provoked Putin. Foreign Affairs, 93(5), 77–89.
  • Mediazone. (2025). “Russian Losses in the War with Ukraine. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://en.zona.media/article/2025/07/18/casualties_eng-trl.
  • Meray, S. L., & Olcay, O. (2020). Montrö Boğazlar Konferansı: Tutanaklar, belgeler. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Ministerstvo inostrannykh del Rossiyskoy Federatsii. (2021). Soglasheniye o merakh obespech-eniya bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii i gosudarstv-chlenov Organizatsii Severoatlan-ticheskogo dogovora. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://mid.ru/ru/foreign_pol-icy/rso/nato/1790803/.
  • NATO. (2016). President of Ukraine Petro Poroshenko: “Our Strategic Goal Is NATO Member-ship”. NATO. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://nato.mfa.gov.ua/en/news/50578-pre-zident-ukrajini-petro-poroshenko-nashoju- strategichnoju-metoju-zalishajetysya-vstup-do-nato.
  • NATO. (2021). NATO Ships Exercise in the Black Sea. NATO. Erişim Tarihi: 26.07.2025. https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_185879.htm.
  • NATO. (2022). Madrid Summit Declaration. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_196951.htm.
  • NATO. (2024). Ballistic missile defence. Erişim Tarihi: 26 Ağustos 2024, https://www.nato.int/cps/fr/natohq/topics_49635.htm?selectedLocale=en
  • NATO. (2024a). NATO member countries. 11.03.2024. Erişim Tarihi: 26 Mart 2024, https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_52044.htm
  • NATO (2024b). Relations with Russia. 05.08.2024. Erişim Tarihi: 26.03.2025. https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_50090.htm.
  • NATO Allied Command Transformation. (2025). Centres of Excellence. Erişim Tarihi: 1 Ocak 2025, https://www.act.nato.int/about/centres-of-excellence/
  • NATO Public Diplomacy Division. (2025). Defence expenditure of NATO countries (2014–2025) [Press release]. Erişim Tarihi: 30 Ağustos 2025, https://www.nato.int/con- tent/dam/nato/webready/documents/finance/def-exp-2025-en.pdf
  • NATO. (2025a). NATO’s partnerships. Erişim Tarihi: 26.03.2025. https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/natos-partner-ships
  • NATO. (2025b). Strengthening NATO’s eastern flank. 23.10.2025. Erişim Tarihi: 23 Ekim 2025, https://www.nato.int/en/what-we-do/deterrence-and-defence/strengthening-natos-eastern-flank
  • NATO. (2025c). Relations with Ukraine. Erişim Tarihi: 26 Haziran 2025, https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/relations-with-ukraine
  • NATO. (2025d). Relations with Georgia. Erişim Tarihi: 9 Mayıs 2025, https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/relations-with-NATO (2025e). Defence expenditures and NATO’s 5% commitment. Erişim Tarihi: 27 Haziran 2025, https://www.nato.int/en/what-we-do/introduction-to- nato/defence-expenditu-res-and-natos-5-commitment
  • NATO. (2025f). NATO’s support for Ukraine. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025, https://www.nato.int/en/what-we- do/partnerships-and-cooperation/natos-support-for-ukraine
  • Oktay, E. G. (2006). Türkiye’nin Avrasya’daki çok taraflı girişimlerine bir örnek: Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü. Uluslararası İlişkiler, 3(10), 139–158.
  • Oryx. (2022). Attack on Europe: Documenting Russian Equipment Losses During the Russian Invasion of Ukraine; Naval Ships and Submarines. Erişim Tarihi: 25.07.2025. https://www.oryxspioenkop.com/2022/02/attack-on-europe-documenting-equip-ment.html.
  • Politico. (2024). Washington and Berlin Are Slow-Walking Ukraine’s Bid for a NATO Invitation. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://www.politico.eu/article/volodymyr-zelenskyy-ukraine-nato-bid-us-germany/.
  • Reuters. (2025, May 17). Turkey discovers new 75 bcm natural gas reserve in the Black Sea. https://www.reuters.com
  • Rozoff, R. (2009). Black Sea: Pentagon’s Gateway to Three Continents and the Middle East. Me-dia Monitors. Erişim Tarihi: 29.07.2025. https://mediamonitors.net/black-sea-penta-gons-gateway-to-three-continents- and-the-middle-east/
  • Ryan, M. (2024). A U.S. Strategy for Ukraine…Finally. Futura Doctrina. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://mickryan.substack.com/p/a-us-strategy-for-ukrainefinally.
  • Seren, M. (2024). Analiz – Karadeniz’in güvenliği Türk Deniz Kuvvetleri’ne emanet: MCM Black Sea girişimi. Anadolu Ajansı. Erişim Tarihi: 1 Temmuz 2024, https://www.aa.com.tr/tr/analiz/analiz-karadeniz-in- guvenligi-turk-deniz-kuvvetleri-ne-emanet-mcm-black-sea-girisimi/3263066
  • Seskuria, N. (2021). Russia’s “hybrid aggression” against Georgia: The use of local and external tools. Washington, DC: Center for Strategic and International Studies. Erişim Tarihi: 17 Nisan 2025, https://www.csis.org/analysis/russias-hybrid-aggression-against-georgia-use-local-and-external-tools
  • Smith, M. L. R. & Puri, S. (2024). Every War Must End: And It Is Time to End Western Strategic Magical Thinking in Ukraine. Military Strategy Magazine. Erişim Tarihi: 28.07.2025. https://www.militarystrategymagazine.com/exclusives/every-war-must-end-and-it-is-time-to-end- western-strategic-magical-thinking-in-ukraine/.
  • Stavridis, J. G. (2021). U.S. and Russia Are on a Collision Course in the Black Sea. The Seattle Times. Erişim Tarihi: 26.07.2025. https://www.seattletimes.com/opinion/u-s-and-rus-sia-are-on-a-collision-course-in- the-black-sea/.
  • Stronski, P. (2021). What Is Russia Doing in the Black Sea? Carnegie Endowment. Erişim 23.07.2025. https://carnegieendowment.org/posts/2021/05/what-is-russia-doing-in-the-black-sea?lang=en.
  • T.C. Dışişleri Bakanlığı. (2025). BN:11 – Montrö Sözleşmesi uygulamaları hakkında özet not. Erişim Tarihi: 1 Ocak 2025, https://www.mfa.gov.tr/bn_11---23-agustos-2008_-montro-sozlesmesi-uygulamalari-hakkinda- ozet-not.tr.mfa
  • The Economist. (2025). Russia’s latest offensive gains next to nothing: At the current pace, full occupation of Ukraine would take decades. https://www.economist.com
  • The Telegraph. (2024). Russia’s Black Sea Fleet “Functionally Inactive” after Ukrainian Strikes. Erişim Tarihi: 24.07.2025. https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/03/25/rus-sia-black-sea-fleet-inactive- ukraine-strikes/
  • Trump, D. J. (2023). The Russia-Ukraine War Would Have Never Happened Under President Trump. Erişim Tarihi: 30.07.2025. https://www.donaldjtrump.com/agenda47/the-rus-sia-ukraine-war-would-have-never- happened-under-president-trump.
  • U.S. Embassy in Ukraine. (2008). U.S.-Ukraine Charter on Strategic Partnership. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://ua.usembassy.gov/u-s-ukraine-charter-on-strategic-partnership/.
  • Zoria, Y. (2017). Donetsk “Separatists” Call to Replace Ukraine with Russian Imperial Province Malorossiya. Euromaidanpress. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://euromaidan-press.com/2017/07/19/dnr-establishes- malorossiya-to-replace-failed-novorossiya/.
Toplam 89 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Bölgesel Çalışmalar
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Uğur Tarçın 0000-0003-1497-698X

Mukaddes Canpolat 0000-0003-1543-2845

Proje Numarası Yoktur
Gönderilme Tarihi 18 Aralık 2025
Kabul Tarihi 24 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 24 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244
IZ https://izlik.org/JA84NJ99TY
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 89

Kaynak Göster

APA Tarçın, U., & Canpolat, M. (2026). KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları, 23(89), 181-205. https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244
AMA 1.Tarçın U, Canpolat M. KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23(89):181-205. doi:10.56694/karadearas.1844244
Chicago Tarçın, Uğur, ve Mukaddes Canpolat. 2026. “KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ”. Karadeniz Araştırmaları 23 (89): 181-205. https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244.
EndNote Tarçın U, Canpolat M (01 Mart 2026) KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları 23 89 181–205.
IEEE [1]U. Tarçın ve M. Canpolat, “KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 23, sy 89, ss. 181–205, Mar. 2026, doi: 10.56694/karadearas.1844244.
ISNAD Tarçın, Uğur - Canpolat, Mukaddes. “KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ”. Karadeniz Araştırmaları 23/89 (01 Mart 2026): 181-205. https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244.
JAMA 1.Tarçın U, Canpolat M. KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23:181–205.
MLA Tarçın, Uğur, ve Mukaddes Canpolat. “KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 23, sy 89, Mart 2026, ss. 181-05, doi:10.56694/karadearas.1844244.
Vancouver 1.Uğur Tarçın, Mukaddes Canpolat. KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 01 Mart 2026;23(89):181-205. doi:10.56694/karadearas.1844244