TR
EN
KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ
Öz
Tarih boyunca stratejik konumu ve jeoekonomik potansiyeli nedeniyle bir rekabet alanı olan Karadeniz, 1922’de Sovyetler Birliği’nin, 1923’te ise Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla iki bölgesel aktörün etkisi altına gir-miştir. Bu çalışmanın amacı, Karadeniz’in Soğuk Savaş sonrası dönemde değişen güvenlik mimarisini güç rekabeti, bölgesel güvenlik dinamikleri ve Karadeniz’e kıyıdaş ülkelerin askerî güç projeksiyonu bağlamında analiz etmektir. Araştırmanın temel sorusu, Karadeniz güvenliğinin hangi aktörler tarafından ve hangi kapasite düzeyinde sürdürülebi-leceğidir. Montrö Boğazlar Sözleşmesi, barış ve savaş dönemlerinde bölgesel dengeyi sağlayan kritik bir mekanizma işlevi görmüştür. Soğuk Savaş sonrasında NATO’nun bölgeye artan ilgisi, 2004 yılında Bulgaristan ve Romanya’nın NATO’ya, 2007 yılında ise Avrupa Birliği’ne üye olmaları ile Ukrayna ve Gürcistan’a yönelik ortaklık politikaları Kara-deniz’deki jeopolitik dengeleri dönüştürmüştür. Bu süreçte Rusya’nın 2008 Gürcistan, 2014 Kırım ve 2022 Ukrayna müdahaleleri, Karadeniz’i büyük güçler arası bir güç mücadelesine taşımıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemiyle NATO ve Avrupa Birliği perspektiflerini, Karadeniz’e kıyıdaş ülkelerin askerî ve ekonomik güç verilerini karşılaştırma-lı olarak incelemektedir. Bulgular, Karadeniz güvenliğini millî güç unsurlarıyla sürdürülebilir biçimde sağlayabilecek kapasitenin esas itibarıyla Türkiye ve Rusya’da bulunduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, 1991-2025 arası açık kay-naklı askerî veriler, resmî açıklamalar, uzman görüşleri ve istatistiksel verilerle yapılan analizlerle sınırlıdır. Askerî güç karşılaştırmalarının literatürde ilk kez istatistiksel tablolar hâlinde sunulması, çalışmanın özgün katkısını oluşturmak-tadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
YOK
Proje Numarası
Yoktur
Etik Beyan
Etik Beyana Gerek Yoktur.
Teşekkür
Yok
Kaynakça
- Aaron, S. (2023). Side-Stepping Turkey: Using Minesweepers to Increase Allied Presence in the Black Sea. War
- on the Rocks. Erişim Tarihi: 23.07.2025. https://waron-therocks.com/2023/09/side-stepping-turkey-using-
- minesweepers-to-increase-allied-presence-in-the-black-sea/
- Akburak, H. (2024). Türkiye’de Ukrayna için inşa edilen korvet denize indirildi. Defence Türk. Erişim Tarihi:
- 25.07.2025. https://www.defenceturk.net/turkiyede-ukrayna-icin-insa-edilen-korvet-denize-indirildi.
- Akçura, Y. (2016). Muâsır Avrupa’da Siyasî ve İctimaî Fikirler ve Fikrî Cereyanlar. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
- Akdemir, E. (2014). NATO’nun Karadeniz politikası. Karadeniz Araştırmaları, (42), 5.
- Al Jazeera. (2023). Russian Media Rhetoric Could Be “Incitement to Genocide in Ukraine”: UN. Erişim Tarihi: 22.07.2025. https://www.aljazeera.com/news/2023/9/25/russian-me-dia-rhetoric-could-be-incitement-to- genocide-in-ukraine-un
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bölgesel Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
24 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
18 Aralık 2025
Kabul Tarihi
24 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 89
APA
Tarçın, U., & Canpolat, M. (2026). KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları, 23(89), 181-205. https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244
AMA
1.Tarçın U, Canpolat M. KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23(89):181-205. doi:10.56694/karadearas.1844244
Chicago
Tarçın, Uğur, ve Mukaddes Canpolat. 2026. “KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ”. Karadeniz Araştırmaları 23 (89): 181-205. https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244.
EndNote
Tarçın U, Canpolat M (01 Mart 2026) KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları 23 89 181–205.
IEEE
[1]U. Tarçın ve M. Canpolat, “KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 23, sy 89, ss. 181–205, Mar. 2026, doi: 10.56694/karadearas.1844244.
ISNAD
Tarçın, Uğur - Canpolat, Mukaddes. “KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ”. Karadeniz Araştırmaları 23/89 (01 Mart 2026): 181-205. https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244.
JAMA
1.Tarçın U, Canpolat M. KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23:181–205.
MLA
Tarçın, Uğur, ve Mukaddes Canpolat. “KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 23, sy 89, Mart 2026, ss. 181-05, doi:10.56694/karadearas.1844244.
Vancouver
1.Uğur Tarçın, Mukaddes Canpolat. KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 01 Mart 2026;23(89):181-205. doi:10.56694/karadearas.1844244