TR
EN
KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ
Öz
Son yıllarda, uluslararası tahıl fiyatları Covid-19 pandemisi, iklim değişikliği, ekonomik şoklar, ticaret anlaşmazlıkları ve jeopolitik çatışmalar gibi bir dizi faktörün bir araya gelmesi nedeniyle dalgalı bir seyir izlemektedir. Bu bağlama çalışma, Karadeniz Tahıl Koridoru’na ilişkin başlıca şokların Karadeniz havzasındaki ülkelerde dış ticaret, enflasyon ve finansal piyasalar üzerindeki etkilerini incelemektedir. Analizde kullanılmak üzere Türkiye, Rusya, Ukrayna, Gürcistan, Romanya ve Bulgaristan’dan oluşan örneklem seçilerek; anlaşmanın imzalanması, sürece dair uzatmalar, Rusya’nın çekilmesi “haber şoku” olarak beş kritik zaman dilimi ele alınmıştır. Kısa dönem piyasa tepkisini ölçmek amacıyla döviz kuru üzerinden olay çalışması yaklaşımı uygulanmış ve olay pencerelerinde kümülatif anormal getiriler (CAR) hesaplanmıştır; küresel dolar koşullarını ayrıştırmak için DXY-arındırılmış kur getirileriyle alternatif CAR’lar üretilmiştir. Orta vadeli makro etkiler, panel yerel projeksiyon yöntemiyle dinamik “etki izi” biçiminde izlenmiş; aynı zamanda, panel regresyon analizi kullanılarak ülke ve yılın sabit etkileri dikkate alınarak, şokların etkisinin ülkelerin maruz kalma seviyelerine bağlı olarak (şok × maruziyet) etkileşimi araştırılmıştır. Bulgular, döviz kuru kanalında şoklara verilen kısa vadeli tepkinin genel olarak sınırlı kaldığını; buna karşın koridorun askıya alınmasının dış ticaret göstergeleri üzerinde daha belirgin ve kalıcı bir bozulma ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Enflasyon kanalındaki etkiler ise eşanlı enerji-fiyat şokları, kur geçişkenliği ve ülke-özel politika tepkileri nedeniyle daha heterojen ve kırılgan görünmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alsayed, A. R. M. (2023). Turkish stock market from pandemic to Russian invasion, evi-dence from developed machine learning algorithm. Computational Economics, 62(3), 1107–1123. https://doi.org/10.1007/s10614-022-10293-z
- Bakas, D., & Triantafyllou, A. (2018). The impact of uncertainty shocks on the volatility of commodity prices. Journal of International Money and Finance, 87, 96–111. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2018.06.001
- Behnassi, M., & El Haiba, M. (2022). Implications of the Russia–Ukraine war for global food security. Nature Human Behaviour, 6(6), 754–755. https://doi.org/10.1038/s41562-022-01391-x
- Biswas, P., Jain, P., & Maitra, D. (2024). Are shocks in the stock markets driven by commodity markets? Evidence from Russia-Ukraine war. Journal of Commodity Mar-kets, 34, 100387. https://doi.org/10.1016/j.jcomm.2024.100387
- Boungou, W., & Yatié, A. (2022). The impact of the Ukraine–Russia war on world stock market returns. Economics Letters, 215, 110516. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2022.110516
- Carter, C. A., & Steinbach, S. (2024). Did grain futures prices overreact to the Russia–Ukraine war due to herding? Journal of Commodity Markets, 35, 100422. https://doi.org/10.1016/j.jcomm.2024.100422
- Clapp, J., & Isakson, S. R. (2018). Risky returns: The implications of financialization in the food system. Development and Change, 49(2), 437–460. https://doi.org/10.1111/dech.12376
- Çolakoğlu, E. (2024). Food insecurity in the Middle East, the Black Sea Grain Initiative, and Türkiye. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 20(47), 63–82. https://doi.org/10.17752/guvenlikstrtj.1423303
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bölgesel Çalışmalar, Uluslararası İlişkiler (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
8 Ocak 2026
Kabul Tarihi
17 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 90
APA
Pekmezci, M., Pekmez Bahçeci, A., & Büyükoğlu, B. (2026). KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları, 23(90), 741-760. https://doi.org/10.56694/karadearas.1859276
AMA
1.Pekmezci M, Pekmez Bahçeci A, Büyükoğlu B. KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23(90):741-760. doi:10.56694/karadearas.1859276
Chicago
Pekmezci, Mehmet, Ayça Pekmez Bahçeci, ve Burak Büyükoğlu. 2026. “KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ”. Karadeniz Araştırmaları 23 (90): 741-60. https://doi.org/10.56694/karadearas.1859276.
EndNote
Pekmezci M, Pekmez Bahçeci A, Büyükoğlu B (01 Haziran 2026) KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları 23 90 741–760.
IEEE
[1]M. Pekmezci, A. Pekmez Bahçeci, ve B. Büyükoğlu, “KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 23, sy 90, ss. 741–760, Haz. 2026, doi: 10.56694/karadearas.1859276.
ISNAD
Pekmezci, Mehmet - Pekmez Bahçeci, Ayça - Büyükoğlu, Burak. “KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ”. Karadeniz Araştırmaları 23/90 (01 Haziran 2026): 741-760. https://doi.org/10.56694/karadearas.1859276.
JAMA
1.Pekmezci M, Pekmez Bahçeci A, Büyükoğlu B. KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23:741–760.
MLA
Pekmezci, Mehmet, vd. “KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 23, sy 90, Haziran 2026, ss. 741-60, doi:10.56694/karadearas.1859276.
Vancouver
1.Mehmet Pekmezci, Ayça Pekmez Bahçeci, Burak Büyükoğlu. KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları. 01 Haziran 2026;23(90):741-60. doi:10.56694/karadearas.1859276