HAL KÖYÜ TARİHİNE GİRİŞ: İLKÇAĞLARDA HAL KÖYÜ

Yıl 2026, Cilt: 23 Sayı: 89, 488 - 501, 24.03.2026

Emin Kırkıl , Serap Özkan

https://doi.org/10.56694/karadearas.1860296

https://izlik.org/JA88BX55ZF

Öz

Hal Köyü tarihine bir başlangıç olarak ele aldığımız bu çalışmada köy çevresindeki ilk yerleşimlerle işe başlamış oluyoruz. Elazığ’ın kuzeybatısında bulunan bölge arkeolojik kalıntı içeren birçok alanı barındırmaktadır. Bazı buluntu merkezleri akademik incelemelere konu olmuş iken konumu nedeni ile gözden kaçan ve literatüre girmemiş alanlar da mevcuttur. Keban Barajının yapımı yıllarında, Keban Baraj Gölü çevresinde yüzey araştırmaları ve kazı çalışmaları yapıldığı için en azından Baraj Gölü ve çevresindeki arkeolojik alanlar literatüre kazandırılmıştır. Projenin su basma seviyesi üzerinde kalan bölgeler ise bu araştırmalardan faydalanamamıştır. Bu nedenle yakın zamana kadar Hal Köyü ile yakın çevresinin Prehistorik çağ ve sonrası dönemlerine ait bir literatür oluşmamıştır. Bu çalışmamızda, çocukluk yıllarımın geçtiği köyün topraklarındaki tarihi kalıntı alanları ile ilgili kişisel gözlemlere dayanan tespitlerimizi Arkeolog ve Eski çağ Tarihi uzmanı Serap Özkan ile değerlendirerek bölgenin arkeolojik potansiyelini literatüre kazandırmayı amaçladık. Adından da anlaşılacağı gibi köyün tarihine bir giriş olmak üzere Hal Köyünün yakın çevresindeki Antik kalıntıları ilgililerinin dikkatine sunmak esas amacımızdır. Bu nedenle bu çalışma klasik bir Arkeoloji veya Eskiçağ araştırması olarak görülmemelidir. Böylece Hal köyü tarihinin yazımı için ilk adımı atmış olmak en azından benim açımdan bu topraklara karşı vefa borcunu ifa etmek anlamı taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Elazığ , Hal Köyü , Hal Höyüğü , Kuzova , Hıdır Baba Höyüğü

INTRODUCTION TO THE HISTORY OF HAL VILLAGE

https://izlik.org/JA88BX55ZF

Öz

Hal Köyü tarihine bir başlangıç olarak ele aldığımız bu çalışmada köy çevresindeki ilk yerleşimlerle işe başlamış oluyoruz. Elazığ’ın kuzeybatısında bulunan bölge arkeolojik kalıntı içeren birçok alanı barındırmaktadır. Bazı buluntu merkezleri akademik incelemelere konu olmuş iken konumu nedeni ile gözden kaçan ve literatüre girmemiş alanlar da mevcuttur. Keban Barajının yapımı yıllarında, Keban Baraj Gölü çevresinde yüzey araştırmaları ve kazı çalışmaları yapıldığı için en azından Baraj Gölü ve çevresindeki arkeolojik alanlar literatüre kazandırılmıştır. Projenin su basma seviyesi üzerinde kalan bölgeler ise bu araştırmalardan faydalanamamıştır. Bu nedenle yakın zamana kadar Hal Köyü ile yakın çevresinin Prehistorik çağ ve sonrası dönemlerine ait bir literatür oluşmamıştır. In this study, based on personal observations of historical ruin sites in the village where I spent my childhood, we aimed to contribute to the literature by evaluating these findings with Archaeologist and Ancient History expert Serap Özkan, thereby adding the region's archaeological potential to the literature. As the title suggests, our main goal is to present the ancient ruins in and around Hal Village to the attention of those interested, serving as an introduction to the village's history. Therefore, this study should not be considered a classical archaeology or ancient history research. Thus, taking the first step towards writing the history of Hal Village, at least from my perspective, means fulfilling a debt of gratitude to this land.

Kaynakça

• ERDENTUĞ, N. (1983). Hal Köyünün Etnolojik Tetkiki, DTCF Yayınları, No:109, 2. Baskı, Ankara
• ERTEM H. (1982). Korucutepe Kazısı, 1974, 1975. Levha 1-12. Keban Projesi 1974-1975 Çalış-maları, ODTÜ Keban Projesi Yayınları içinde (2-13). Seri:I, No:7. TTK Basımevi, Ankara.
• ERTEM, H. (1972). Han İbrahim Şah Kazısı 1970. Keban Projesi 1970 Çalışmaları, ODTÜ Keban Projesi Yayınları içinde (63-74.). Seri: 1, No. 3, TTK Basımevi, Ankara.
• ESİN, U. (1970). Tepecik Kazısı 1968 Yılı Ön Raporu. Keban Projesi 1968 Yaz Çalışmaları, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Keban Projesi Yayınları içinde (147-158.). Seri: 1, No. 1, TTK Basımevi: Ankara.
• FRENCH, D. H. (1972), Aşvan Kazıları, 1970, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Keban Projesi Ya-yınları içinde (33-51). Seri I, No:3, TTK Basımevi, Ankara.
• HARPER, R. (1972). Pağnik Öreni Kazıları-1970. Keban Projesi 1970 Çalışmaları. ODTÜ Keban Projesi Yayınları içinde (119-126.). Seri:1, No:3, TTK Basımevi, Ankara.
• HAUPTMANN, H. (1970). Norşuntepe 1968 Kazıları Ön Raporu, ODTÜ Keban Projesi Yayınları içinde (103 130.). Seri I, Yayın I, TTK Basımevi, Ankara.
• HAUPTMANN, H. (1976). Norşuntepe Kazıları, 1972. Keban Projesi 1972 Çalışmaları. ODTÜ Ke-ban Projesi Yayınları içinde (41-59). Seri 1, No. 5, TTK Basımevi: Ankara.
• HAUPTMANN, H. (1982). Norşuntepe Kazıları, 1974. Keban Projesi 1974-1975 Çalışmaları, OTDÜ Keban Projesi Yayınları içinde (15-70.). Seri I, No. 7, TTK Basımevi, Ankara.
• KOŞAY, H. Z. (1976). Keban Projesi, Pulur Kazısı 1968-1970. ODTÜ Keban Projesi Yayınları, Seri III, No. 1, TTK Basımevi, Ankara.
• KÖKTEN, İ. Kılıç (1971). “Keban Baraj Gölü Alanında Taş Devri Araştırmaları, 1969”, ODTÜ Ke-ban Projesi Çalışmaları (13-22), Ankara.
• ÖZDEMİR, A. (2023). Elazığ İli Merkez İlçesi Prehistorik Dönem Arkeolojik Yüzey Araştırması (EPAS): 2021 Yılı Kuzova ve Hankendi Çevresi, 42. Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arke-ometri Sempozyumu-38. Araştırma Sonuçları C. I, 62-72, TC. Kültür ve Turizm Bakanlığı Ana Yayın No:3735/1, Ankara.
• ÖZDEMİR, A. & Can, S. (2024). Yeni Araştırmalar Işığında Elazığ Arkeolojisi ve Eskiçağ Tarihi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34/1, 1-15.
• ÜNAL, M.A. (1989). 16. Yüzyılda Harput Sancağı (1518-1566), Türk Tarih Kurumu Yayınevi, An-kara.
• YILDIRIM, R. (1990). Elazığ Çevresindeki Eskiçağ Kültürleri, Fırat Üniversitesi Dergisi (Sosyal Bilimler), 4/1, 315-322.