NEBATİ KRALLIĞI’NIN EKONOMİK DÜZENİ VE MALİ YAPISI
Öz
Bu makale, Antik Çağ’da Arap Yarımadası ve Akdeniz dünyasının kesişim noktasında Ürdün’ün Edomi bölgesinde hüküm süren Nebatî Krallığı’nın ekonomik düzenini, tarihsel kökenleri ve ticaret ağları bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Nebatîler, kıt kaynakları yönetmeye dayalı bir ekonomi sistemi kurarak kısa sürede geniş bir coğrafyada ekonomik hâkimiyet kurmuşlar ve bölgesel bir güç haline gelmişlerdir. Göçebe kökenli bir toplum olan Nebatîler, zamanla yerleşik hayata geçerek ticaret yolları üzerinde stratejik bir güç konumuna gelmişlerdir. Nebatîler ekonomik düzenlerini, ileri düzey hidrolik mühendisliği, lojistik ağlar ve gelişmiş bir mali yapıdan oluşan çok katmanlı bir sistem üzerine inşa etmişlerdir. Çöl coğrafyasının zorluklarını barajlar, sarnıçlar ve teraslı tarım sistemlerinden oluşan su yönetimi teknikleriyle aşmışlardır. Bu sistemle, yağmur suyunu tarımsal üretimde kullanmışlar ve bu sayede buğday, arpa, hurma, zeytin, üzüm gibi ürünler yetiştirerek temel gıda güvenliğini sağlayan sürdürülebilir bir sistem geliştirmişlerdir. Bu tarımsal üretim sistemi, Güney Arabistan’dan gelen tütsü, mür ve baharat gibi lüks malları Akdeniz dünyasına taşıyarak elde ettikleri ticari gelirler ile birleşerek krallığı zenginleştirmiştir. Petra, Hegra ve Negev gibi önemli lojistik merkezler aracılığıyla yönetilen bu ticaret ağı sayesinde kervanlardan alınan vergiler önemli bir kamu geliri olmuştur. MS 106 yılında Roma İmparatorluğu tarafından ilhak edilmelerine rağmen Nebatîlerin geliştirdiği sistemler varlığını koruyarak bölgesel ekonomik sürekliliğin temel taşını oluşturmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ABBADİ, S. (1996). Die Personennamen der Inschriften aus Hatra. Georg Olms Verlag, Hildes-heim.
- ACCETTOLA, A. J. (2012). The Nabataean trade nation: the public and private cultures of the Na-bataean Kingdom (Doctoral dissertation, Brandeis University, Graduate School of Arts and Sciences).
- AĞIRAKÇA, A. (2006). Nabatîler. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (DİA), (32), 257-258.
- AL-SALAMEEN, Z. M. M. (2004). Nabataean Economy in the Light of Archaeological Evidence (Doctoral dissertation, University of Manchester).
- AL-SALAMEEN, Z. (2005). Nabataean wine-presses from Bayda, southern Jordan. ARAM Periodi-cal, 17, 115-127.
- BOWERSOCK, G. W. (1994). Roman Arabia. Harvard University Press.
- BROSHİ, M., (1980). The population of Western Palestine in the Roman-Byzantine Period. Bulletin of the American Schools of Oriental Research, 236, 1-10.
- CASSON, L. (1989). The Periplus Maris Erythraci: Texts with Introduction, Translations and Com-mentary. Princeton University Press, Princeton.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Maliye Sosyolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Adnan Erdal
*
0000-0002-4417-9925
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
22 Ocak 2026
Kabul Tarihi
24 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 89