The Institutional Genesis of the Legislative Tradition in the Ottoman Empire: The First Constitutional Era and the Chamber of Depu-ties (1876-1878)
Öz
This study examines the institutional foundations of the legislative tradition in the Ottoman Empire, focusing on the period between the emergence of specialized assemblies during the “Tanzimat” era and the proclamation of the First Constitutional Monarchy on December 23, 1876, within the context of historical continuity. The article argues that the Constitution (Kanun-ı Esasi) and the first Chamber of Deputies (Meclis-i Mebusan) did not emerge merely as a pragmatic result of external diplomatic pressure, such as that exerted at the Tersane Conference. This study states that the Constitution and the first Chamber of Deputies were a structural outcome of the Ottoman Empire’s internal bureaucratic reform process and the evolution of traditional “consultative” practices into a modern constitutional regime. In this context, the study provides an in-depth analysis of how the Islamic-liberal synthesis
formulated by the Young Ottomans was reflected in the Constitution, as well as how central-provincial integration and the structure of a multi-ethnic empire influenced parliamentary representation. The study examines the ethnic, religious, and bureaucratic power balances within the Assembly by focusing on primary sources such as the minutes of the Assembly of Deputies, the draft constitutions proposed by Midhat, Said, and Süleyman Pasha, and other supplementary legal texts of the period. This study examines the historical origins, theoretical framework, and practical applications of the emergence of the legislative tradition during the First Constitutional Era, which is regarded as a formative period in the history of Turkish democracy. Furthermore, this study examines the positive
contribution that consultation mechanisms in the Ottoman Empire made to the maturation of the constitutional form of government and the process of drafting constitutional texts, from the perspective of the institutional foundations of the legislative tradition. Based on these analyses, it is argued that although the first parliamentary experiment was short-lived due to power struggles between the executive and legislative branches, it laid an irreversible foundation for the development of civic consciousness and political participation centered on the concept of “Ottoman identity” within Ottoman political culture. Keywords: Kanun-i Esasi, First Constitutional Era, Chamber of Deputies, Legislative Tradition, Young Ottomans.
Anahtar Kelimeler
OSMANLI DEVLETİ’NDE YASAMA GELENEĞİNİN KURUMSAL TEMELLERİ: I. MEŞRUTİYET VE MECLİS-İ MEBUSAN (1876-1878)
Öz
Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nde yasama geleneğinin kurumsal temellerini, Tanzimat dönemindeki istişari meclislerin ihtisaslaşmaya başlamasından, 23 Aralık 1876 I. Meşrutiyet’in ilanına kadar uzanan süreci, tarihsel süreklilik bağlamında sorunsallaştırmaktadır. Araştırma, Kanun-ı Esasi’nin ve ilk Meclis-i Mebusan’ın sadece Tersane Konferansı gibi salt dış diplomatik baskıların pragmatik bir neticesi olarak ortaya çıkmadığını ileri sürmektedir. Bu çalışma, Kanun-ı Esasi’nin ve ilk Meclis-i Mebusan’ın, Osmanlı Devleti’nin içsel bir bürokratik reform sürecinin ve geleneksel “meşveret” pratiklerinin, modern bir anayasal rejime evrilmesinin yapısal bir ürünü olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda çalışma, Yeni Osmanlılar tarafından formüle edilen İslami-liberal sentezin Kanun-ı Esasi’ye ne şekilde yansıdığı hususunu, ayrıca merkez-taşra entegrasyonu ve çok uluslu imparatorluk yapısının parlamenter temsiliyeti nasıl etkilediği konularını da derinlemesine analiz etmektedir. Yapılan araştırmada Meclis-i Mebusan zabıtları, Midhat, Said ve Süleyman Paşa layihaları gibi kurucu anayasa taslaklar ile
dönemin tamamlayıcı hukuki metinleri gibi birincil kaynaklar merkeze alınarak, meclis içindeki etnik, dini ve bürokratik güç dengeleri incelenmektedir. Bu çalışma, Türk demokrasi tarihinin inkişaf devresini oluşturduğu telakki edilen I. Meşrutiyet döneminde, yasama geleneğinin ortaya çıkışının tarihi kökenlerini, teorik çerçevesini ve pratiğe yasıyan uygulamalarını tetkik etmektedir. Ayrıca bu araştırma, Osmanlı Devleti’nde istişare mekanizmalarının meşruti yönetim şeklinin olgunlaşmasında ve anayasal metinlerin oluşturulması sürecine sunduğu müspet katkıyı, yasama geleneğinin kurumsal temelleri açısından ele almaktadır. Bu analizler sonucunda, ilk parlamento deneyiminin, yürütme erki ile yasama arasındaki yetki krizleri nedeniyle kısa ömürlü olmasına rağmen, Osmanlı siyasi kültüründe Osmanlılık yaklaşımı etrafında vatandaşlık bilincinin ve siyasal katılımın inşasında geri döndürülemez bir zemin yarattığı savunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kanun-ı Esasi, I. Meşrutiyet, Meclis-i Mebusan, Yasama Geleneği, Yeni Osmanlılar.
Anahtar Kelimeler
