INTELLECTUAL CONTENT AND LANGUAGE OF EXPRESSION IN LEO TOLSTOY’S ‘THREE PARABLES’ IN THE CONTEXT OF LITERARY GENRES

Öz

Leo Tolstoy, following a spiritual crisis in the 1870s that led him to deep questions about the purpose of human existence, turned to religious and philosophical views in the later years of his life. While searching for answers to the questions that occupy his mind, he created the philosophy of ‘Tolstoyism’ (Толстовство), which draws attention to the superiority of moral values over human interests and reflects his own world view. Along with this moral quest, Tolstoy’s literary works have evolved in different directions in terms of genre and content, by having a more educational character. Tolstoy, who considered that the progress of the Russian peasantry and the ordinary people was above the interests of the noble class, began to construct his works for the education of the masses. As a result of this, there was a transition from novel genre to parable (притча) in the author’s works. The author preached human values and the superiority of morality in his parables aiming to educate. In addition, he reflected his own world view and religious understanding in his works by moulding them with his philosophical ideas. The aim of this article is to demonstrate the world view that plays a key role in Tolstoy’s ‘Three Parables’ (Три притчи, 1895) written in his maturity period, and to reveal the narrative language and intellectual content of the work together with the motives through the method of description, text analysis and stylistic analysis. While writing this work, the author preferred the parable as a text type in order to reach a wider readership and to draw attention to the observance of morality in the intellectual development and life of people. In his work Tolstoy used colloquial language in his narrative, and increased comprehensibility with a simple and plain style. He shaped the intellectual content of the parables by preaching that being a virtuous and moral person is the highest purpose of existence.

Anahtar Kelimeler

• Tolstoy
• Three Parables
• precept
• parable
• Tolstoyism

Etik Beyan

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited.

EDEBÎ TÜR BAĞLAMINDA LEV TOLSTOY’UN “ÜÇ KISSA” ADLI ESERİNDE DÜŞÜNSEL İÇERİK VE ANLATIM DİLİ

Öz

Lev Tolstoy, 1870’lerde kendisini insanın varoluş amacına dair derin sorgulamalara yönlendiren ruhsal krizin ardından hayatının ileriki yıllarında dinî ve felsefî görüşlere eğilmiştir. Aklını kurcalayan sorulara cevap ararken manevi değerlerin insanın çıkarlarından üstün olduğuna dikkat çeken ve kendi dünya görüşünü yansıtan “Tolstoyculuk” (Толстовство) felsefesini oluşturmuştur. Bu manevi arayışla birlikte Tolstoy’un edebî çalışmaları daha eğitici nitelik taşıyarak tür ve içerik bakımından farklı yöne evrilmiştir. Rus köylüsünün ve sıradan halkın ilerlemesinin soylu zümrenin çıkarlarından üstün olduğunu düşünen Tolstoy eserlerini geniş kitlelerin eğitilmesine yönelik kurgulamaya başlamıştır. Bunun sonucunda yazarın çalışmalarında roman türünden kıssaya (притча) geçiş olmuştur. Yazar, eğiticiliği amaçladığı kıssalarında insani değerleri ve ahlâkın üstünlüğünü öğütlemiştir. Bunun yanı sıra kendi dünya görüşünü ve dinî anlayışını felsefî fikirleriyle yoğurarak eserlerinde yansıtmıştır. Bu çalışmanın amacı, Tolstoy’un olgunluk döneminde yazdığı “Üç Kıssa” (Три притчи, 1895) adlı eserinde kilit rol oynayan dünya görüşünü ortaya koymak, motiflerle birlikte eserdeki anlatım dilini ve düşünsel içeriği betimleme, metin tahlili ve üslup analizi yöntemiyle açığa çıkarmaktır. Yazar bu çalışmasını kaleme alırken, metin türü olarak kıssayı daha geniş okura ulaşmak, insanların düşünsel gelişiminde ve yaşayışlarında ahlâkın gözetilmesine dikkat çekmek amacıyla tercih etmiştir. Tolstoy bu eserindeki anlatısında günlük konuşma dilini kullanmıştır, sade ve yalın bir üslupla anlaşılırlığı artırmıştır. Eserin düşünsel içeriğini erdemli ve ahlâklı insan olmanın varoluşun en yüksek amacı olduğunu öğütleyerek şekillendirmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tolstoy
• Üç Kıssa
• öğreti
• kıssa
• Tolstoyculuk

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

1. ABRAMOVSKİH, YE. V. (2024). “Spetsifika narrativa v tvorçestve pozdnego L. N. Tolstogo (na materiale rasskaza “Dve razliçnıye istorii ul’ya s luboçnoy krışkoy”)”. Sfera kulturı. I/15: 13-20.
2. ANOŞKİNA-KASATKİNA, V. N. (2017). “Tretiy velikiy vopros v russkoy literature: “Çem lyudi jivı” L. N. Tolstogo”. Problemı istoriçeskoy poetiki. XV/1: 7-19.
3. BAZILEV, V. N. (2020). “Janrı v hudojestvennom tvorçestve”. Janrı reçi. III/27: 222-228.
4. BAZİLEVSKAYA, A. K. (2006). “Malaya “Uçitelskaya” proza L. N. Tolstogo”. Vestnik kulturalogii. Teoriya i istoriya slovesnıh form hudojestvennoy kulturı. 48-54. Erişim tarihi: 02.09.2024. https://cyberleninka.ru/article/n/malaya-uchitelnaya-proza-l-n-tolstogo/viewer
5. BELOUSOVA, YE. V. (2021). “Yevangel’skiye motivı v tvorçestve N. N. Tolstogo”. Uçyonıye zapiski Petrozavodskogo gosudarstvennogo universiteta. Literaturovedeniye. XLIII/5: 95-102.
6. DAL’, V. İ. (1882). Tolkovıy slovar’ jivogo velikorusskogo yazıka. Tom 3, 2-oye izdaniye. Sankt-Peterburg: İzdaniye Knigoprodavtsa-Tipografa M. O. Vol’fa.
7. DJANUMOV, A. S. (2007). Russkiye pisateli. XIX vek: Biografiçeskiy slovar’. Moskva: Prosveşçeniye.
8. EYHENBAUM, B. (1969). “O protivoreçiyah Lva Tolstogo”. O proze: Sbornik statey. (ed. İ. Yampol’skiy). Leningrad: Hudojestvennaya literatura: 25-60. Erişim tarihi: 10.07.2024. https://feb-web.ru/feb/tolstoy/critics/eih/eih- 025-.htm?cmd=p

9. GABDULLİNA, V. İ. (2011). “Pritçevıy narrativ v hudojestvennoy strukture romanov L. N. Tolstogo”. Kul’tura i tekst: Elektronnıy nauçnıy jurnal. 12: 203-210.
10. GUSEYNOV, A. A. – ŞÇEDRİNA, T. G. (red.) (2014). Lev Nikolayeviç Tolstoy (Filosofiya Rossii pervoy polovinı XX veka). Moskva: Politiçeskaya entsiklopediya.
11. KUSSE, H. (2021). “Yazık(i) mudrosti v XX i XXI vekah”. Vestnik MGLU. Gumanitarnıye nauki. VI/848: 242-253.
12. LEŞÇYOVA, V. A. (2014). “Janr pritçi v “İspovedi” L. N. Tolstogo”. Molodoy uçyonıy, Filologiya. X/69: 538-540.
13. LEŞÇYOVA, V. A. (2016). Poetika janra pritçi v tvorçestve L. N. Tolstogo 1880-1900-h godov. Avtoreferat dissertatsii na soiskaniye uçyonoy stepeni kandidata filologiçeskih nauk. Moskovskiy pedagogiçeskiy gosudarstvennıy universitet. Moskva.
14. LUÇENETSKAYA-BURDİNA, İ. YU. (2019). “Janrovıye transformatsii v tvorçestve L. N. Tolstogo 1870-1900-h godov”. Verhnevoljskiy filologiçeskiy vestnik. II/17: 30-34.
15. NAGİNA, K. A. (2011). “Simvoliçeskaya mnogomernost’ sada v povesti L. Tolstogo “Kazaki””. İzvestiya VGPU, Aktual’nıye problemı literaturovedeniya, X/64: 111-115.
16. NİKOLYUKİN, A. N. (glavnıy redaktor i sostavitel’) (2001). Literaturnaya entsiklopediya terminov i ponyatiy. (Redaktsionnaya kollegiya: M. L. Gasparov, S. İ. Kormilov, A. Ye. Mahov i drugiye). Moskva: NPK “İntelvak”.
17. OJEGOV, S. İ. – ŞVEDOVA, N. YU. (2006). Tolkovıy slovar’ russkogo yazıka: 80 000 slov i frazeologiçeskih vırajeniy. 4-oye izdaniye. Rossiyskaya akademiya nauk. İnstitut russkogo yazıka imeni V. V. Vinogradova. Moskva: OOO “A TEMP”.
18. OSTAPENKO, V. A. (2017). “Osobennosti janra pritçi v sovremennoy literature”. Mejdunarodnıy şkolnıy nauçnıy vestnik. 4: 108-114.
19. POLNOVA, K. K. – ROJDESTVENSKAYA, İ. V. (2007). ““Narodnıye rasskazı L. N. Tolstogo” kak antiteza massovoy kulture”. Gumanitarnıye vedemosti TGPU imeni L. N. Tolstogo. IV/24: 61-69.
20. RİMSKİY, V. P. vd. (2017). “Uçeniye L. N. Tolstogo o nasilii i nenasilii v zerkale russkih revolyutsiy”. Nauka. İskusstvo. Kul’tura. III/15: 75-93.
21. ROMODANOVSKAYA, YE. K. (1998). “Spetsifika janra pritçi v drevnerusskoy literature”. Problemı istoriçeskoy poetiki. 5: 74-111.
22. RUSTAMOVA G. R. (2014). “Religiozno-nravstvennıye idealı Lva Tolstogo i Djaloliddina Rumi”. Vestnik Pedagogiçeskogo universiteta. IV/59: 360-365.
23. SVİRİDOVA, M. V. (2013). “Hudojestvennıye funktsii janra pritçi”. Byulleten meditsinskih İnternet-konferentsiy. III/2: 107.
24. TOLSTOY, L. N. (1954). Polnoye sobraniye soçineniy: Proizvedeniya 1890-1900. Tom 31. Moskva: Gosudarstvennoye izdatel’stvo “Hudojestvennaya literatura”.
25. TRAVNİKOV, S. N. – OLŞEVSKAYA, L. A. (2016). İstoriya drevnerusskoy literaturı. Moskva: İzdatel’stvo Yurayt.
26. YEFREMOVA, T. F. (2000). Novıy slovar’ russkogo yazıka. Tolkovo-slovoobrazovatelnıy. Moskva: Russkiy yazık. Erişim tarihi: 12.08.2024. https://www.efremova.info/letter/+pr.html?page=155
27. YEVGENYEVA, A. P. (glavnıy redaktor) (1987). Slovar’ russkogo yazıka v çetıryoh tomah. Tom 3, İzdaniye tret’ye. Moskva: Russkiy yazık.