A STUDY ON THE VIOLATIONS OF VOWEL HARMONY (DISHARMONY) IN THE DIALECTS OF AZERBAIJAN TURKISH IN IRAN

Öz

The purpose of this paper is to study the violations of vowel harmony (disharmony) in the dialects of Azerbaijan Turkish in Iran. In fact, the researcher has made an attempt to find a reliable answer to the ques- tion "Are there any violations in regard with vowel harmony in the speech of the Azerbaijan Turks in Iran?" Using the necessary linguistic data, the author of the paper has attempted to find and show the vio- lations of vowel harmony and the related causes in the above- mentioned dialects of Azerbaijan Turkish (a synchronic study). The results of the study showed that the violations are mostly observed in the loanwords, though we observe some violations caused by other languages and internal changes in some native words, too. The writer comes to the conclusion that to minimize the degree of the violations, the use of loanwords should be avoided, especially in the cases where there are equivalent native words.

Anahtar Kelimeler

• vowel harmony
• disharmony
• Dialects of Azerbaijan Turk- ish
• loanwords
• Phonology

Güney Azerbaycan Ağızlarında Ses Uyumunun İhlali Üzerine Bir Çalışma

Öz

Bu çalışmanın esas amacı İranda kullanılan Azerbaycan Türkçesinin Ağızlarındaki ünlü uyumsuzluklarını incelemektir. Bildirinin yazarı acaba İranda yaşayan Azerbaycanlıların konuşmalarında uyumsuzluk varmı sorusuna cevap bulmağa çalışmıştır. Yazar, dilbilimsel verilere dayanarak, şu ağızlarda kullanılan uyumsuzlukları ortaya çıkarıp ne- denlerini açıklamıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, bahsedilen uyum- suzluklar çoğunlukla başka dillerden alınan sözcüklerde gözüküyor, gerçi bazı yerli sözcüklerde de başka dillerin etkisi altında ya da iç değişimlere göre az olsa bile uyumsuzluk gözüküyor. Yazara göre, ya- bancı sözcüklerinin az kullanılması ya da mutlaka kullanılmaması u- yumsuzluk derecesini azaltabilir.

Anahtar Kelimeler

• Ünlü Uyumu
• Uyumsuzluk
• Azerbaycan Türkçe- sinin Ağızları
• Alıntı sözcükler
• Fonoloji

Kaynakça

1. Dəmirçizadə, Ə. (2007). Müasir Azərbaycan Dili. I hissə. Fonetika, Orfoepiya, Orfoqrafiya. Bakı: "Şərq-Qərb".
2. Falk, J. S. (1978). Linguistics and Language. USA: Michigan State University. Goldsmith, J. A. (1990). Autosegmental and Metrical Phonology. Oxford: BlackWell Publishers.
3. Gökdağ, B. A. (2006). Salmas Ağzı. Ankara: Karam Yayınları.
4. Lass, R. (1984). Phonology: An Introduction to Basic Concepts. Cambridge: Cambridge University Press.
5. Lyons, J. (1981). Language and Linguistics. USA: Cambridge University Press.
6. Təkin T., Ölməz M. (1999). Türk Dilləri. Simurg, İstanbul.
7. Yorgancı, N. (2000). Contrastive Analysis of Turkish and English Phonemes.Ankara: Gündüz Eğitim və Yayıncılık.
8. Zehtabi, M. T. (2002). İnci Dilim: Ədəbi Azərbaycan Dilinin Qaydaları. Tabriz:Əxtər Nəşriyyatı.