KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE “ATALIK” KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

Ufuk Tavkul

KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE “ATALIK” KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

Öz

Atalık, Kafkasya’da bir ailenin çocuğunun bir başka aileye verile- rek orada büyütülmesi ve yetiştirilmesi geleneğini ifade eden ve baba anlamına gelen ata isminden türetilmiş bir terimdir. Gök- türkler zamanından itibaren örneklerine rastlanılan bu Türk gele- neği Selçuklularda da Atabek adıyla bulunmaktaydı. Atalık gelene- ği Kafkasya ve İdil bölgelerinde yaşayan Bulgar Türklerinde de gö- rülürdü. Altın Ordu ve Kırım hanlarının şehzadelerinin Kafkas- ya’da büyütüldükleri, burada silâh kullanmayı, ata binmeyi, aile terbiyesini öğrendikten sonra ailelerine teslim edildikleri bilin- mektedir. Bu şehzadeleri Kafkasya’da eğiten aileler onların ma- nevî babaları, atalıkları sayılırdı. Atalık geleneğinin kadim devir- lerden beri Adigelere (Çerkeslere) özgü bir toplumsal kurum ol- madığı, kuzeyden gelen atlı-göçebe bozkır savaşçıları tarafından Kafkaslara taşındığı açıktır. Atalık adının bir terim ve kurum ola- rak Göktürkler, Bulgarlar, Kıpçaklar ve Selçuklularda mevcut ol- duğu ve Moğolların da kültürel etkileşim aracılığıyla atalık kuru- munu kendi bozkır kültürlerine uyarladıkları görülmektedir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahmed Cevdet Paşa (1997), ‘Kırım ve Kafkas Tarihçesi’. (haz. Ahmet Özay- dın). Emel, (221) Temmuz-Ağustos, 9-30.
Aşemez, H. (1973), ‘Adıgey (Çerkesya)’in Kısa Tarihi.’ Kafkasya Kültürel Dergi (İstanbul), X (39-42): 36-89.
Baj, Jabagi (1969), Çerkesya’da Sosyal Yaşayış-Âdetler.-Ankara: Kafkasya Kültürel Dergisi Yayınları.
Barut, Ali (1997), “Kırım Hanlığı ile Kuzey-Batı Kafkasya İlişkilerinde Atalık Müessesesinin Yeri”, Emel Dergisi, 219, 21-24.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ufuk Tavkul
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2016

Gönderilme Tarihi

15 Temmuz 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 13 Sayı: 51

IZ

https://izlik.org/JA95BB69XJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tavkul, U. (2016). KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE “ATALIK” KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER. Karadeniz Araştırmaları, 13(51), 223-232. https://izlik.org/JA95BB69XJ

AMA

1.Tavkul U. KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE “ATALIK” KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER. Karadeniz Araştırmaları. 2016;13(51):223-232. https://izlik.org/JA95BB69XJ

Chicago

Tavkul, Ufuk. 2016. “KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE ‘ATALIK’ KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER”. Karadeniz Araştırmaları 13 (51): 223-32. https://izlik.org/JA95BB69XJ.

EndNote

Tavkul U (01 Eylül 2016) KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE “ATALIK” KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER. Karadeniz Araştırmaları 13 51 223–232.

IEEE

[1]U. Tavkul, “KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE ‘ATALIK’ KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER”, Karadeniz Araştırmaları, c. 13, sy 51, ss. 223–232, Eyl. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95BB69XJ

ISNAD

Tavkul, Ufuk. “KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE ‘ATALIK’ KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER”. Karadeniz Araştırmaları 13/51 (01 Eylül 2016): 223-232. https://izlik.org/JA95BB69XJ.

JAMA

1.Tavkul U. KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE “ATALIK” KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER. Karadeniz Araştırmaları. 2016;13:223–232.

MLA

Tavkul, Ufuk. “KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE ‘ATALIK’ KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER”. Karadeniz Araştırmaları, c. 13, sy 51, Eylül 2016, ss. 223-32, https://izlik.org/JA95BB69XJ.

Vancouver

1.Ufuk Tavkul. KIRIM-KAFKASYA İLİŞKİLERİNDE “ATALIK” KURUMUNUN KÖKENİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER. Karadeniz Araştırmaları [Internet]. 01 Eylül 2016;13(51):223-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95BB69XJ