DAVA İLE KIRMIZI PAZARTESİ ROMANLARINDA SUÇ-SUÇSUZLUK EKSENİNDE KÖTÜLÜK PROBLEMİ

Öz

İnsanın var olma sürecinden beri suç, tarih sayfalarında yer alır ve toplumdan ayrı düşünülemeyen edebiyatın da ana malzemesinden birini oluşturur. Suç/suçsuzluk ikilemi arasındaki ince çizgiyi işleyen edebi metinler, bu iki kutup arasındaki çizginin kötülük kavramı çerçevesinde ele alınması gerektiği düşüncesini açığa çıkarır ve ‘kötülük’ algısının toplumda oluşması, yine hangi davranışın ‘iyi’, hangi davranışın ‘kötü’ olarak nitelendirilmesi ve kabul edilmesini tartışmaya sunar. Edebi metinlerde yazarların, yoğun detaylarla olay zincirlerini şekillendirmeleri okuyucuların bireysel çıkarımlarda bulunmalarına ve suç/suçsuzluk ile iyi-kötü kavramlarını kendi algı süzgeçlerinden geçirerek değerlendirmelerine olanak sağlar. Bu çalışmada roman ve hikâye yazarı Franz Kafka’nın Dava ile yazar, romancı, hikâyeci ve oyun yazarı Gabriel García Márquez’in Kırmızı Pazartesi romanları suç/suçsuzluk bağlamında ‘kötülük’ kavramı çerçevesinde metne dayalı inceleme yöntemi bağlamında irdelenmeye çalışılacaktır. Her iki eserde toplum sorunlarına uzak kalmayan yazarların, kendi yaşanmışlıkları ekseninde ‘kötülük’ kavramına açıklık getirmeleri dikkat çeker. Yazarların ayrıca kötülüğün kişiler arasında kabul görülmesini ve insanların yapılan haksızlıklara ve kötülüklere seyirci kalarak engel olmamaları ayrıntılarıyla gözler önüne serdikleri ve eleştirdikleri görülür.

Anahtar Kelimeler

• Franz Kafka
• Dava
• Gabriel García Márquez
• Kırmızı Pazartesi
• Suç/Suçsuzluk
• Kötülük

THE PROBLEM OF EVIL ON THE AXIS OF CRIMINAL-NONINNECTIVITY IN THE NOVELS WITH THE TRIAL AND RED MONDAY

Öz

Since the process of human existence, crime has been on the pages of history and constitutes one of the main materials of literature, which cannot be considered separately from society. Literary texts that mention the fine line between the crime/innocence dilemma bring along the necessity of considering this line within the framework of the concept of evil, and the formation of the perception of ‘evil’ in the society, and the acceptance of which behavior should be described as ‘good’ and which behavior as ‘bad’. Authors present the chain of events in detail in their literary texts, thus allowing the readers to make inferences and evaluate the concepts of crime/innocence and good-bad through their own perception filters. In this study, novel and writer Franz Kafka’s The Trial and the novels of writer, novelist, storyteller and playwright Gabriel García Márquez’s Red Monday will examined in the context of the concept of ‘evil’ on the axis of crime/innocence, in the context of the text-based analysis method. In both works, it is noteworthy that the authors, who do not stay away from social problems, clarify the concept of ‘evil’ in the axis of their own experiences. It shows that the writers also reveal and criticize the acceptance of evil among people and the fact that people do not prevent the injustices and evils by being a spectator.

Anahtar Kelimeler

• Franz Kafka
• The Trial
• Gabriel García Márquez
• Red Monday
• Crime/Innocence
• Evil

Kaynakça

1. Bataille, Georges. Edebiyat ve Kötülük. Çeviren: Ayşegül Sönmezay. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2016.
2. Bravo Bayar, Işıl / Bravo, Hamdi (Ed.). Başkası ve Şiddet. Ankara: Fol Kitap, 2022.
3. Campbell, Charlie. Günah Keçisi - Başkalarını Suçlamanın Tarihi. Çeviren: Gizem Kastamonulu. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2013.
4. Çataloluk, Gökçe. “Hukukçunun Hukuk Karşıtı Tutumunun Edebi Dışavurumu: Dr. Franz Kafka ve Dava’sı. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 17/1-2, (2011): 235-264.
5. Çıkla, Selçuk. Edebiyat ve Hastalık. İstanbul: Kapı Yayınları, 2016.
6. Enser, Ramazan Kandemir. “Trajediden Kaçışın Trajedisi: Gabriel García Márquez’in Kırmızı Pazartesi Adlı Romanının İncelenmesi,” Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi sayı: 10/3 (2021): 996-1013.
7. Gündüz, Uğur. “Kafka Metinlerinde İletişim, İletişimsizlik ve Yabancılaşma Olgusu Üzerine,” Selçuk İletişim Dergisi 7/1, (2011): 83-95.
8. Kafka, Franz. Dava. Çeviren: İlknur Özdemir. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2020.

9. Márquez, Gabriel García. Kırmızı Pazartesi - İşleneceğini Herkesin Bildiği Bir Cinayetin Öyküsü. Çeviren: İnci Kut. İstanbul: Can Yayınları, 2015.
10. Neiman, Susan. Modern Düşüncede Kötülük - Alternatif Bir Felsefe Tarihi. Çeviren: Ayhan Sargüney. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2021.
11. Sarı, Ahmet. Edebiyat ve Suç - Felaketin Kapısını Dört Defa Çalmak. İstanbul: Ketebe Yayınları, 2018.
12. Selçuk, Hacer. Kötülük Estetiği - Üç Kötücül Kahraman: Mephistopheles, Lord Henry, Suat. İstanbul: Ketebe Yayınları, 2022.
13. Sönmez, Ürün Şen. Türk Romanında Kötülük - Başlangıçtan 1950’ye. İstanbul: Yitik Ülke Yayınları, 2016.
14. Yıldırım, Gökşen. Tanzimat Devri Türk Romanında Kötülük. İstanbul: Hiper Yayın, 2021.
15. Werner, Charles. Kötülük Problemi. İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2002.