Görsel Verilerle Çanakkale’de Mustafa Kemal’in Savaştığı Alanlar
Öz
Çanakkale Savaşı, sonuçları itibarıyla Türk ve Dünya tarihini askeri, siyasal ve ekonomik yönden etkilemiştir. Çanakkale’de tarihin seyri değişmiş, özgürlük ve bağımsızlığın emsalsiz mücadelesi sergilenmiştir. Çanakkale Muharebeleri’nde subay ve askerlerimiz savaşın her türlüsünü görerek büyük tecrübeler kazanmışlardır. Bu tecrübeler ilerde Millî Mücadele’nin zaferle sonuçlanmasına önemli katkılar sağlamıştır.
Yarbay Mustafa Kemal, Birinci Dünya Savaşı başladığında Sofya Ataşemiliterliği görevinde bulunuyordu. Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesi üzerine aktif görev isteğinde bulunmuş ve Çanakkale Cephesi’ne, 19’uncu Tümen Komutanlığına atanmıştır. Tekirdağ’da tümeninin kuruluşunu tamamlayarak 25 Şubat 1915 tarihinde Eceabat’a gelmiştir. Mustafa Kemal, Balkan Savaşı sırasında Mürettep Kuvvetler Kurmayı ve Harekât Şube Müdürü olarak Gelibolu Yarımadası’nda görev yapmış ve sahillerin savunulması ile ilgili ayrıntılı incelemelerde bulunmuştur. Bu incelemeleri neticesinde düşmanın Seddülbahir ve Kabatepe civarındaki sahillere aynı anda çıkarma yapabileceği sonucuna varmıştır. 25 Nisan’daki çıkarma harekâtı Mustafa Kemal’in öngörüsünün ne kadar doğru olduğunu ortaya çıkarmıştır. Yarbay Mustafa Kemal Bey, 25 Şubat 1915 günü geldiği Çanakkale Cephesi’nde cepheden ayrıldığı 10 Aralık 1915 gününe kadar kahramanca görev yapmıştır. Bu tarihte rahatsızlığı nedeniyle cepheden ayrılıp İstanbul’a dönmüştür. Çanakkale’de Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar bölgelerinde çok kanlı muharebeleri idare etmiş ve askerleriyle birlikte en önde çarpışmıştır. Çanakkale’de daha savaşın devam ettiği günlerde, adı ülke çapında duyulmuştur. Çanakkale Savaşı, Mustafa Kemal’in ismini sadece yurt çapında değil aynı zamanda dünyaya da duyurmuştur. Nitekim 19 Mayıs 1919 tarihinde, Samsun’a çıktığında Anafartalar Kahramanı olarak tanındığından millet onu bağrına basmıştır.
Bu çalışmada, Çanakkale Cephesi’nde Mustafa Kemal’in savaştığı alanlar görsel veriler eşliğinde tanıtılacak ve savaş alanlarının günümüzdeki durumları gözler önüne serilecektir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Kaynakça
- AnsiklopedilerKemal Zeki Gençosman ve Niyazi Ahmet Banoğlu, Atatürk Ansiklopedisi, C. 2, May Yayınları, İstanbul Haziran 1971.KitaplarAkıngüç, Gürsel, Tarihi Süreç İçerisinde Çanakkale Muharebeleri ve Muharebe Alanları, İstanbul: Ajans 2023 Yayınları, 2011.Akşit, İlhan, Çanakkale Savaşları Harp Sahaları ve Abideleri, İstanbul: Fatih Yayınevi Matbaası, 1973.Albayrak, Muzaffer ve Ayhan Özyurt, Yeni Mecmua Özel Sayısı, İstanbul: Yeditepe Yayınları, 2006.Albayrak, Muzaffer, 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu, Çanakkale: T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, 2015.Altay, Fahrettin, Çanakkale Hatıraları, Çanakkale Hatıraları, C. 2, Haz., Metin Martı, İstanbul: Arma Yayınları, 2005.Atacanlı, Sermet, Atatürk ve Çanakkale’nin Komutanları, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Şubat 2015.Atay, Falih Rıfkı, Çankaya Atatürk’ün Doğumundan Ölümüne Kadar, İstanbul: Pozitif Yayınları, Şubat 2009.Aydemir, Şevket Süreyya, Tek Adam Mustafa Kemal 1881- 1919, İstanbul: Remzi Kitabevi, Mart 2011.Bayur, Yusuf Hikmet, Atatürk Hayatı ve Eseri I Doğumundan Samsun’a Çıkışına Kadar, Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi, 1997.Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Cephesi (4 Haziran 1915- 9 Ocak 1916), C. 5, 2. Kitap, Ankara: Genelkurmay Personel Başkanlığı Askeri Tarih Ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı Yayınları, 2012.Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Cephesi (Haziran 1914- 25 Nisan 1915), C. 5, 3. Kitap, Ankara: Genelkurmay Personel Başkanlığı Askeri Tarih Ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı Yayınları, 2012.Chambers, Stephen, Arıburnu Çıkarma, Çev., İsmail Hakkı Yılmaz, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Nisan 2012.Çanakkale Muharebelerinde 19’uncu Tümen Cerideleri 1. Cilt (21. 01. 1915- 10. 04. 1915), Ankara: Genelkurmay Personel Başkanlığı Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı Yayınları, 2015.Engin Vahdet ve Muzaffer Albayrak, Tarihin Akışını Değiştiren Savaş Çanakkale 1915, İstanbul: T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alan Başkanlığı Yayınları, 2016.Erkal, Şükrü, Birinci Dünya Savaşı Çanakkale Cephesi Harekâtı (Haziran 1914- Ocak 1916), Ankara: Genelkurmay Personel Başkanlığı Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı Yayınları, 2014.Gelibolu Tarihî Alan Rehberi, İstanbul: T.C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Yayınları, 2016.Karataş, Murat, Haritalarla Çanakkale Savaşları Gelibolu Yarımadası Kuzey Bölgesi Kara Muharebeleri, İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım, Ekim 2007.Mustafa Kemal, Anafartalar Muharebelerine Ait Tarihçe, Ankara: Genelkurmay Başkanlığı Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı, 2011.Mustafa Kemal, Arıburnu Muharebeleri Raporu, Ankara: Genelkurmay Askerî Tarih Ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, 2011.Oglander, General C. F. Aspinall, Büyük Harbin Tarihi Çanakkale Gelibolu Askeri Harekâtı, C. 1, Çev., Tahir Tunay, İstanbul: Arma Yayınları, 2005.Oglander, General C. F. Aspinall, Büyük Harbin Tarihi Çanakkale Gelibolu Askeri Harekâtı, C. 2, Çev., Tahir Tunay, İstanbul: Arma Yayınları, 2005.Özbay, İskender, Zekeriya Türkmen, F. Rezzan Ünalp ve Ahmet Çalışkan, Harp Tarihi Gezileri 2 (Çanakkale- Gelibolu), Ankara: Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, 2010.Pugsley, Christopher, Çanakkale: Yeni Zelandalıların Öyküsü, Çev., Ülke Evrim Uysal, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Mart 2015.Sayılır, Burhan, Çanakkale Savaşları ve Savaş Alanlar Rehberi, Ankara: Siyasal Kitabevi, Ocak 2007. Tuncoku, Ahmet Mete, Çanakkale 1915 Buzdağının Altı, Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2007.MakalelerFahri Çeliker, “Çanakkale ve Atatürk”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C. 3, S. 9, Temmuz 1987, ss. 685- 694.İsmet Görgülü, “Çanakkale Zaferi ve Atatürk”, Atatürk Yolu Dergisi, Yıl 8, C. 4, S. 16, Kasım 1995, ss. 491- 500.İnternet Kaynaklarıhttps://canakkalemuharebeleri1915.com/images/marmutak/y/kocacimen/K8.JPGwww.gezimd.com/wp-content/uploads/2018/3/Conkbayırı-Kocaçimentepe.jpg
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
4 Temmuz 2019
Kabul Tarihi
1 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 9