Sosyal Güvenlik Harcamalarının Gelir Dağılımı Eşitsizliğine Etkisinin Analizi: Türkiye İçin Ampirik Bir Çalışma

Öz

Sosyal devlet anlayışının gereksinimlerinden biri olan sosyal güvenlik harcamalarının kamu harcamaları içindeki payının artırılması gelir dağılımı eşitsizliği ile mücadelede önemli bir politika aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Buradan hareketle bu çalışma Türkiye’de sosyal güvenlik harcamalarının gelir dağılımı eşitsizliğine etkisini analiz etmeyi amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda 1987-2017 dönemi yıllık verileri kullanılarak ilgili değişkenler arasında uzun dönemli ilişki olup olmadığı Johansen eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir. Analizde gelir dağılımı eşitsizliğini temsilen Gini katsayısı değişkeni kullanılmıştır. Sosyal güvenlik harcamaları temel bağımsız değişken olarak ele alınmış ayrıca literatürde gelir dağılımı eşitsizliğini etkileyen faktörler olarak kullanılan işsizlik ve enflasyon oranı değişkenleri ise kontrol değişken olarak modele dâhil edilmiştir. Sonuçta ilgili değişkenler arasında uzun dönemde bir eşbütünleşme vektörü olduğu bulunmuştur. Uzun dönem katsayı tahminlerine bakıldığında ise sosyal güvenlik harcamalarında meydana gelecek herhangi bir artışın Gini katsayısını artıracağı yani gelir dağılımındaki eşitsizliği artırıcı etki yapacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Güvenlik Harcamaları
• Gelir Dağılımı
• Zaman Serisi Modelleri

Analyzing the Impact of Social Security Expenditures on Income Inequality: An Empirical Study for Turkey

Öz

Increasing the share of social security expenditures, which is one of the requirements of the social state concept, in public expenditures emerges as a significant policy tool in combating income inequality. Based on this premise, this study aims to analyze the impact of social security expenditures on income inequality in Turkey. To achieve this goal, we utilized annual data spanning the years 1987 to 2017 to investigate the presence of a long-term relationship among the pertinent variables via the Johansen cointegration test. The Gini coefficient variable was utilized to represent income inequality in the analysis. Social security expenditures were considered as the main independent variable, and unemployment and inflation rate variables, identified in the literature as factors influencing income inequality, were included in the model as control variables. Consequently, the analysis revealed the existence of a single cointegration vector among the relevant variables over the long term. Looking at the long-term coefficient estimates, it is concluded that any increase in social security expenditures will increase the Gini coefficient, indicating a disruptive effect on income inequality.

Anahtar Kelimeler

• Social Security Expenditures
• Income Distribution
• Time Series Models

Kaynakça

1. Acar, İ. (2015). Türkiye'de Gelir Dağılımı. HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 47, 48-50.
2. Altunöz, U. ve Çondur, F. (2019). Sosyal Güvenlik Harcamaları Gelir Dağılımında Etkin Mi? Türkiye Ekonomisi İçin Nedensellik Analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(15), 173-18.
3. Argun, A. İ. (2016). Finansal Gelişme ve Gelir Eşitsizliği. Sosyal Bilimler Dergisi, (1), 61-74.
4. Baylan, M. (2019). Impact of Social Security Expenditures on Income Distribution: Case Of Turkey. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(3), 2579-2593.
5. De Moura, R. L. vd. (2013). Social Security Effects on Income Distribution: A Counterfactual Analysis for Brazil. Applied Economics Letters, 20(7), 631-637.
6. Deng, X., Tian, J. ve Chen, R. (2019). Effect of Social Security System on Consumption Through Income and Uncertainty: Evidence from China. Sustainability, 11(7), 1828.
7. Engle, R. F. ve Granger, C. W. (1987). Co-Integration and Error Correction: Representation, Estimation, And Testing. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 251-276.
8. Eroğlu, N. vd. (2017). OECD Ülkelerinde Sosyal Yardım Harcamalarının Gelir Dağılımına Etkisi: Panel Veri Analizi. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3(3), 335-354.

9. Gujarati, D. N. (1999). Temel Ekonometri. Çev. Ümit Şenesen, Gülay Günlük Şenesen. İstanbul: Literatür Yayıncılık.
10. Hazman, G. G. (2011). Türkiye’de Gelir Dağiliminda Adalet ve Sosyal Güvenlik Harcamalari Arasindaki Nedensellik İlişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 205-216.
11. He, L. ve Sato, H. (2013). Income Redistribution in Urban China by Social Security System an Empirical Analysis Based on Annual and Lifetime Income. Contemporary Economic Policy, 31(2), 314-331.
12. Johansen S. (1996). Likelihood-based Inference in Cointegrated Vector Auto-Regressive Models. 2nd ed., Oxford: Oxford University Press.
13. Johansen, S. (1988). Statistical Analysis of Cointegration Vectors. Journal of Economic Dynamics and Control, 12(2-3), 231-254.
14. Johansen, S. ve Juselius, K. (1990). Maximum Likelihood Estimation and Inference on Cointegration with Appucations to the Demand for Money. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 52(2), 169-210.
15. Kalkavan, H. ve Ersin, İ. (2020). Sosyal Harcamalar ile Gelir Dağılımı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: OECD Üzerine Bir Uygulama. Sosyal Güvence, (17), 265-282.
16. Kidd, S. vd. (2022). Inequality and Social Security in the Asia-Pacific Region. United Nations Development Programme.
17. Mert, M. & Çağlar, A. E. (2023). Eviews ve Gauss Uygulamalı Zaman Serileri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
18. Muinelo-Gallo, L. ve Roca-Sagalés, O. (2014). Is the Fiscal Policy Increasing Income Inequality in Uruguay. Journal of Economics, 2(3), 137-156.
19. Özgüler, V. C. (2017). Gelirin Yeniden Dağılımı. Özdemir, Ç. M. ve İslamoğlu, E. (Eds.). Gelir Dağılımı ve Yoksulluk: Kavram-Teori-Uygulama içinde (ss. 61-75). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
20. Phillips, P. C. ve Perron, P. (1988). Testing for a Unit Root in Time Series Regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
21. Pradhan, M. A. H. ve Quazi, R. (2022). The Relationship Between Public Social Security Expenditures and Poverty, Income Inequality, and Gdp Growth: An Empirical Case Study of Bangladesh. The Journal of Developing Areas, 56(4), 65-77.
22. Polacko, M. (2021). Causes and Consequences of Income Inequality: An Overview. Statistics, Politics and Policy, 12(2), 341-357.
23. Sevüktekin, M. ve Çınar, M. (2017). Ekonometrik Zaman Serileri Analizi. Bursa: Dora Yayıncılık.
24. Şahin, S. ve Ahlatçı, D. (2021). Yoksullukla Mücadelede Sosyal Güvenlik Harcamalarının Analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 24(2), 307-322.
25. Vazquez-Alvarez, R., Xu, D. ve Belser, P. (2022). Global Wage Report 2022-23: The Impact of Inflation and COVID-19 on Wages and Purchasing Power (1st ed.). ILO.
26. Verberi, C. Ve Yaşar, S. (2021). The Effects of Social Spending on Income Inequality in 30 OECD Countries. İstanbul İktisat Dergisi, 71(1), 39-57.
27. Yardımcıoğlu, F. ve Yayla, Y. E. (2020). Sosyal Harcamaların Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Orta ve Doğu Avrupa Ülkeleri Örneği. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 7(19), 34-48.
28. Yu, L. R. ve Li, X. Y. (2021). The Effects of Social Security Expenditure on Reducing Income Inequality and Rural Poverty in China. Journal of Integrative Agriculture, 20(4), 1060-1067.