Türkiye’de Döviz Kuru ve Konut Fiyatları Arasındaki İlişki: Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Analizi
Öz
Türkiye’de son dönemde yaşanan konut piyasasındaki fiyat artışları hem ekonomiyi yöneten ve enflasyonu kontrol altına almaya çalışan karar alıcılar hem de yatırım amaçlı bu sektöre kaynak aktaran yatırımcılar ve barınma ihtiyacını karşılamaya çalışan hanehalkları açısından önem arz etmektedir. Konut sektörü son 20 yılda Türkiye ekonomisinin büyümesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu sektöre yapılacak yatırım ve talebi etkileyen en önemli faktörlerden biri konut fiyatlarında yaşanan gelişmelerdir. Diğer taraftan, son birkaç yılda döviz kurlarında yaşanan artışlar ülkemizdeki birçok piyasa gibi konut piyasası üzerinde de ciddi artışların yaşanmasına neden olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye’de döviz kuru ile konut fiyatları arasındaki nedensellik ilişkisi; Hacker ve Hatemi-J (2006) Simetrik Nedensellik, Hatemi-J (2012) Asimetrik Nedensellik ve Toda-Yamamoto (1995) yöntemleri ile incelenmiştir. İlgili nedenselliğin incelenmesinde Türkiye ekonomisi için 2010A2 ve 2023A8 dönemini kapsayan; konut fiyatları endeksi, döviz kuru, sanayi üretim endeksi ve konut piyasasına yönelik konut kredisi faiz oranı değişkenlerinin aylık verilerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular döviz kurunun konut fiyatlarının nedeni olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Nedensellik Analizi, Konut Fiyatları, Döviz Kuru, Zaman Serileri Analizi, Yapısal Kırılma.
Kaynakça
- Akkaş, M. E., & Sayılgan, G. (2015). Konut fiyatları ve konut kredisi faizi: Toda-Yamamoto nedensellik testi. Journal of Economics, Finance & Accounting, 2(4), 572–583.
- Akkoç, U., & Yücel, M. E. (2017). Türkiye’de döviz kuru geçişkenliğinin asimetrik davranışı. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, ICMEB17 Özel Sayısı, 903–911.
- Akyol, Ö. K. (2023). Konut fiyat endeksi belirleyicileri üzerine bir araştırma: Asimetrik eş bütünleşme analizi. EKEV Akademi Dergisi, 93, 283–307.
- Altinay, G., & Karagol, E. (2004). Structural break, unit root, and the causality between energy consumption and GDP in Turkey. Energy Economics, 26(6), 985–994.
- Avcı, M., & Bayır, M. (2023). Türkiye ekonomisinde döviz kuru geçişkenliği: İthal girdi maliyetleri kanalının etkinliğine ilişkin ampirik bir analiz. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(27), 18–40.
- Badurlar, İ. Ö. (2008). Türkiye’de konut fiyatları ile makro ekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin araştırılması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 223–238.
- Barışık, S., & Sarkgüneşi, A. (2009). Yabancı sermaye hareketlerinin Türk bankacılık sektörüne etkileri (1990–2007 dönemi nedensellik analizi). Zonguldak Karaelmas University Journal of Social Sciences, 5(9).
- Bektur, Ç., & Malcıoğlu, G. (2017). Kredi temerrüt takasları ile BİST 100 endeksi arasındaki ilişki: Asimetrik nedensellik analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 73–83.
- Beşoluk, E., & Keskin, A. (2023). Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımların belirleyicileri: Hacker ve Hatemi-J nedensellik analizi. Journal of Emerging Economies and Policy, 8(1), 266–284.
- Camgöz, M. (2022). Tahvil ve hisse senedi piyasaları arasında zamanla değişen nedensellik ilişkileri: Hatemi-J dinamik nedensellik testi bulguları. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 96, 97–116.