BATUM İNGİLİZ KONSOLOS YARDIMCISI FREDERİCK GUARRACİNO’NUN 1841’DE BATUM’DAN ERZURUM’A SEYAHATİ

Öz

İngilizler 1830’lu yıllardan itibaren Anadolu’da tesis etmeye başladıkları konsolosluk ağı içinde Trabzon, Erzurum, Kayseri ve Samsun gibi önemli idari ve ticari merkezlerin yanında Batum’da da bir konsolos yardımcılığı açılmasına karar verilmiştir. Konsolosluk ağının bu genişleme sürecinde İngiliz hükümeti Maltalı bir Levanten tüccar olan Frederick Guarracino’yu konsolos yardımcısı olarak tayin etmiş ve Guarracino Nisan 1840’da Batum’a gelerek görevine başlamıştır. Ticaret yapma yetkisi ile tesis edilen Batum konsolos yardımcılığından İngiliz hükümetinin başlıca beklentisi bölgedeki İngiliz ticari çıkarlarının korunması ve genişletilmesiydi. Bundan dolayı Batum’da Guarracino’nun Batum’da geçirdiği altı yıllık görev döneminde en önemli amacı bölgedeki İngiliz ticaretini geliştirecek imkânlar elde etmesiydi. Görevinin önemli bir ayağını öncelikle Batum’daki ticari şartların iyileşmesini sağlamak teşkil etmekteydi. Diğer taraftan bu görevi kapsamında, bölgenin ticari kaynaklarını tespit etmek üzere seyahatlere çıkmak da vardı. Guarracino, bu amaçla Erzurum’daki amiri James Brant’ın talimatları ile doğrultusunda 1841’de biri Artvin’e diğeri de Erzurum’a olmak üzere iki gezi gerçekleştirdi. Bu seyahatlerinde geçtiği güzergâhlardaki ulaşım imkânlarını tespit ettiği gibi İngiliz mamulleri için pazar olanaklarını da tespit etmeye çalıştı.

Anahtar Kelimeler

• İngiltere
• Batum
• Konsolos Yardımcılığı
• Frederick Guarracino
• Konsolos gezisi

THE JOURNEY OF THE BRITISH VICE-CONSUL IN BATUM, FREDERICK GUARRACINO, FROM BATUMI TO ERZURUM IN 1841

Öz

The British decided to open a vice consulate in Batumi, as well as important administrative and commercial centers such as Trabzon, Erzurum, Kayseri and Samsun, within the consulate network which they started to establish in Anatolia since the 1830s. During this expansion of the consular network, the British government appointed Frederick Guarracino, a Maltese Levantine merchant, as vice-consul, and Guarracino came to Batumi in April 1840 and started his duty. The main expectation of the British government from the Batumi vice-consul, which was established with the authority to trade, was the protection and expansion of British commercial interests in the region. Therefore, the most important goal of Guarracino in Batumi during his six-year residence in Batumi was to obtain opportunities to develop British trade in the region. An important part of his mission was primarily to improve the commercial conditions in Batumi. On the other hand, within the scope of this duty, there were also travels to determine the commercial resources of the region. For this purpose, Guarracino made two trips, one to Artvin and the other to Erzurum, in 1841, in accordance with the instructions of his superior in Erzurum, James Brant. He tried to determine the market opportunities for British products as well as determining the transportation possibilities on the routes he passed during these travels.

Anahtar Kelimeler

• İngiltere
• Batum
• Konsolos Yardımcılığı
• Frederick Guarracino
• Konsolos gezisi

Kaynakça

1. The National Archives, TNA (İngiliz Milli Arşivleri)
2. Service Historique De La Défense (Château De Vıncennes, SHD: (Fransa Savunma Bakanlığı Arşivi)
3. Abashidze, Aslan I. (Ed.) (2003), Selections from the British National Archives on Adjara, 1830- 1921, Vol. 1, Adjara and the Ottoman Empire 1830-1878, Second Edition, London: Aslan I. Abashidze Historical documents Centre Publications.
4. Fontanier, Victor (1832), “Notice sur la côte de la Mer Noire, appelée Lazistan”, Bulletin de la Société de Géographie, 17, 68-82.
5. Guarraccino, Frederick (1845), “Notes on an Excursion from Batum to Artvin”, Journal of the Royal Geographical Society of London, 15, 296-305.
6. Guarracino, M. Fred. (2013), “Batum’dan Artvin’e Gezi Notları”, Çev. Yahya Yeşilyurt, Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 15, 233-242.
7. Suter, Henry (1840), “Notes on A Journey from Erz-Rum to Trebizond, by Way of Shebb-Khaneh, Kara Hisar, Sivas, Tokat, and Samsun, in October, 1838.”, Journal of the Royal Geographical Society of London, 10, 434-444.
8. Taylor, J. G. (1865), “Travels in Kurdistan, with Notices of the Sources of the Eastern and Western Tigris, and Ancient Ruins in Their Neighbourhood”, Journal of the Royal Geographical Society of London, 35, 21–58.