A QUALITATIVE STUDY TO DETERMINE THE STATUS OF POACHING IN TERMS OF SUSTAINABLE NATURE TOURISM MANAGEMENT

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 24, 187 - 209, 31.12.2025

Ramazan Güzel , Gülizar Cengiz

https://doi.org/10.31765/karen.1680858

Öz

Hunting activities are attempted to be controlled by laws and regulations due to their impact on nature and wildlife. Although regulations are imposed on designated hunting areas, huntable animal species, and their numbers each hunting season, unlicensed or poaching activities continue both as a touristic activity and a source of livelihood. These activities cause serious damage to the ecological balance, and despite the sanctions applied, the damage to nature is irreversible. Especially within the scope of sustainable nature tourism management, preventing the damage caused by poaching to nature is of great importance. In this research, the motivations that lead individuals to hunting were examined, and their relationships with unlicensed hunting and their thoughts on this subject were revealed. A qualitative research was conducted by conducting in-depth interviews with 20 hunters living in Sinop province. According to the findings, the vast majority of hunters started hunting at an early age, and their main motivations include family influence, hunting for hobby purposes, and protection of agricultural products. Among the main reasons for the tendency towards poaching are the inadequacy of legal regulations, the limited hunting opportunities offered by the state, and the perception of hunting as a sport. The participants drew attention to the shortcomings of the existing legal regulations and stated that inspections should be increased and sanctions should be made more deterrent. The research findings reveal that sustainable hunting policies should be developed, training programs should be implemented, and technological control systems should be increased in order to prevent poaching and raise awareness of nature conservation. The study offers important suggestions for the development of policies to reduce the negative impacts of poaching on nature in terms of nature tourism management.

Anahtar Kelimeler

Ecosystem Management , Sustainable Nature Tourism , Wildlife Conservation , Hunting Tourism , Poaching.

Etik Beyan

The ethics committee permission required for the implementation of the study was obtained (Kastamonu University Social and Human Sciences Research and Publication Ethics Committee, Decision Date: 25.12.2020 Decision No: 63)

SÜRDÜRÜLEBİLİR TABİAT TURİZMİ YÖNETİMİ AÇISINDAN KAÇAK AVCILIĞIN DURUMUNU TESPİTE YÖNELİK NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Avcılık faaliyetleri, doğa ve yaban hayatı üzerindeki etkileri nedeniyle yasa ve yönetmeliklerle kontrol altına alınmaya çalışılmaktadır. Her av dönemi belirlenen av sahaları, avlanabilecek hayvan türleri ve sayılarına ilişkin düzenlemeler getirilse de izinsiz veya kaçak avcılık faaliyetleri hem turistik bir etkinlik hem de geçim kaynağı olarak sürdürülmektedir. Bu faaliyetler, ekolojik denge üzerinde ciddi tahribata yol açmakta olup uygulanan yaptırımlara rağmen doğaya verilen zararın geri dönüşü mümkün olmamaktadır. Özellikle sürdürülebilir tabiat turizmi yönetimi kapsamında kaçak avcılığın doğaya verdiği zararların önlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmada, bireyleri avcılığa yönelten motivasyonlar incelenerek izinsiz avcılıkla ilişkileri ve bu konudaki düşünceleri ortaya konulmuştur. Sinop ilinde yaşayan 20 avcıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek nitel bir araştırma yürütülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, avcıların büyük çoğunluğu erken yaşta avcılığa başlamış olup temel motivasyonları arasında aile etkisi, hobi amaçlı avlanma ve tarımsal ürünlerin korunması bulunmaktadır. Kaçak avcılığa yönelimin ana nedenleri arasında yasal düzenlemelerin yetersizliği, devletin sunduğu avlanma olanaklarının kısıtlı olması ve avcılığın spor olarak görülmesi öne çıkmaktadır. Katılımcılar, mevcut yasal düzenlemelerin eksikliklerine dikkat çekerek denetimlerin artırılması ve yaptırımların daha caydırıcı hale getirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Araştırma bulguları, kaçak avcılığın önlenmesi ve doğa koruma bilincinin artırılması adına sürdürülebilir avcılık politikalarının geliştirilmesi, eğitim programlarının uygulanması ve teknolojik denetim sistemlerinin artırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, tabiat turizmi yönetimi açısından kaçak avcılığın doğa üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik politikalar geliştirilmesi adına önemli öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ekosistem Yönetimi , Sürdürülebilir Tabiat Turizmi , Yaban Hayatı Koruma , Av Turizmi , Kaçak Avcılık

Etik Beyan

Çalışmanın uygulanabilmesi için gerekli olan etik kurul izni alınmış (Kastamonu Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma ve Yayın Etik Kurulu, Karar Tarihi: 25.12.2020 Karar Sayısı: 63)

Kaynakça

• Alkan, H., & Ersin, M. Ö. (2018). Korunan doğal alanlarda insan-yaban hayatı çatışması. Turkish Journal of Forestry, 19(3), 284-292.
• Anadolu Ajansı (2020), “Kaçak Ava Giderken Avlandılar”, https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/kacak-ava-giderken-avlandilar-hem-ceza-hem-tazminat-odediler/1731529 (Accessed: 10.12.2020).
• Arpacık, A., Sari, A., & Başkaya, Ş. (2017). For the future: Sustainable wildlife reserve management in Turkey. International Journal of Sciences: Basic and Applied Research (IJSBAR), 36(6), 250-261.
• Bekiroğlu, S., & Okan, T. (2009). Avcıların demografik ve sosyoekonomik yapısı: Marmara ve Ege Bölgesi örneği. Acta Turcica Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, 1(1), 295-308.
• Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
• Büyükarıkan, U. (2018), “Avcı Ölçeği ile Türkiye’de Avcı Profilinin Analizi”, Türkiye Ormancılık Dergisi, 163-169.
• Demirsoy, A. (1982), Türkiye Faunası: Odonata, Ankara: Tübitak Yayınları.
• Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (2024), 2024–2025 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı, T.C. Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/07/20240714-5.pdf (Accessed: 15.03.2025).
• Duffy, R., & St John, F. A. V. (2013). Poverty, poaching and trafficking: What are the links? Evi-dence on Demand, UK Department for International Development (DFID).
• Ege, Z. (2008), “Av Turizmi”, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi, (Ed. Hacıoğlu, N. ve Avcıkurt, C.), Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 343-364.
• Elmas, H. (2008). Kara avcılığı kanununa muhalefet suçlarını işleyenlerin sosyo-kültürel yapısı: Denizli ili örneği. TC Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü Güvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
• Fabricius, C., Koch, E., Magome, H., & Turner, S. (2004). Rights, resources and rural develop-ment. Community-based natural resource management in southern Africa. Earthscan, London.
• Fabricius, C., & Collins, S. (2007). Community-based natural resource management: governing the commons. Water Policy, 9(S2), 83-97.
• Feldmeier, D. E., Schmitz, O. J., Dickman, A. J., Kasozi, H., & Montgomery, R. A. (2025). The global threat of wire snare poaching: A comprehensive review of impacts and research priori-ties. Biological Conservation, 310, 111406.
• Fidan, C., Orhan, C., Yalçın, Ö., Duran, C., Güldaş, N., & Çelik, H. (2007). Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Kara Avcılarının Profilinin Saptanması. Güneydoğu Anadolu Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Yayın, (19).
• Gidavitrini, (2014). https://www.gidavitrini.com.tr/cevre/turizm-semsiyesi-altinda-tohum-hirsizligi-h11461.html. (Accessed: 13.11.2025)
• Güngör, A.-Çınar, N.-Uslu, B.-Çiftçi, E. (2014), “Sinop Bölgesinde Av ve Avcılık”, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1/22, 81-93.
• Güven, Ö., & Hergüner, G. (1999). Türk kültüründe avciliğin temel dayanaklari. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(5), 32-49.
• Haas, T. C., & Ferreira, S. M. (2016). Combating rhino horn trafficking: The need to disrupt criminal networks. PLoS One, 11(11), e0167040.
• Hafızoğulları, S. (2006), Tekirdağ İlinde Yapılan Kara Avcılığı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi.
• Hardin, G. (1968). The tragedy of the commons: the population problem has no technical solu-tion; it requires a fundamental extension in morality. science, 162(3859), 1243-1248.
• Hürriyet Gazetesi (2017), https://www.hurriyet.com.tr/kacak-avcilara-sucustu-40666088 (Accessed: 11.12.2020).
• Ilgar, R. (2020). Çanakkale ilinde kara avcılığı ve yöre ekosistemine etkileri. IBAD Sosyal Bilim-ler Dergisi, 116-132.
• Kara Avcılığı Kanunu (2003), https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4915&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5. (Accessed: 15.03.2025).
• Kong, L., Wang, H., Emogor, C. A., Börsch-Supan, V., Xu, L., & Tambe, M. (2025). Generative AI against poaching: Latent composite flow matching for wildlife conservation. arXiv preprint arXiv:2508.14342.
• Kültür ve Turizm Bakanlığı (2019), https://yigm.ktb.gov.tr/ (Accessed: 15.03.2025).
• Lincoln, Y. S. ve Guba, E. G. (1985). Establishing trustworthiness. Naturalistic inquiry, 289(331), 289-327.
• Lindsey, P. A., Balme, G., Becker, M., Begg, C., Bento, C., Bocchino, C., ... & Zisadza-Gandiwa, P. (2013). The bushmeat trade in African savannas: Impacts, drivers, and possible solutions. Biological conservation, 160, 80-96.
• Milliyet Gazetesi (2015), https://www.milliyet.com.tr/yerel-haberler/samsun/kus-cenneti-nde-yasak-avcilik-yapanlara-ceza-yagiyor-11102524 (Accessed: 10.12.2020).
• Murphree, M. W. (2009). The strategic pillars of communal natural resource management: benefit, empowerment and conservation. Biodiversity and Conservation, 18(10), 2551-2562.
• National Geographic (2019), https://www.nationalgeographic.org/article/trash-and-overcrowding-top-world/ (Accessed: 11.12.2020).
• Odatv (2020), https://odatv4.com/bir-yilda-100-keciyi-katlettiler-18012015.html (Accessed: 10.12.2020).
• OGM (2025), https://www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane-sitesi/mevzuat-sitesi/Talimatlar/2025%20Y%C4%B1l%C4%B1%20%C4%B0dari%20Para%20Cezalar%C4%B1.pdf. (Accessed: 15.03.2025).
• Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge university press.
• Özer, O. (2020), “Türkiye’nin Av Turizmi Potansiyeli”, Journal of Gastronomy, Hospitality, and Travel, 3/1, 71-85.
• Pak, M., Aysabar, A., Okumuş, A. (2022). Kahramanmaraş yöresindeki avcıların avlanma ile ilgili bilinç düzeylerinin belirlenmesi. Turkish Journal of Forest Science, 6(1), 129-141.
• Sinop Valiliği (2023), http://www.sinop.gov.tr/cografya (Accessed: 10.03.2023).
• Spenceley, A., Snyman, S., & Eagles, P. (2017). Guidelines for tourism partnerships and con-cessions for protected areas: Generating.
• Tarım ve Orman Bakanlığı (2025), https://avbis.tarimorman.gov.tr/AvlakHaritalari.aspx (Accessed: 15.03.2025).
• UNEP (2005), Programme des Nations Unies pour l’environnement, Organisation mondiale du tourisme, & Carbone, G. Making tourism more sustainable: A guide for policy makers. UNEP. https://www.unep.org/resources/report/making-tourism-more-sustainable-guide-policy-makers (Accessed: 08.11.2025).
• UNWTO (2025), https://www.unwto.org/news/international-tourism-recovers-pre-pandemic-levels-in-2024 (Accessed: 16.03.2025).
• Vikipedi (2025), https://tr.wikipedia.org/wiki/Sinop_(il) (Accessed: 13.11.2025).
• Yavuz, E. (2018). Giresun ilinde avcı profilinin belirlenmesi ve yaban hayatı insan çatışması (Master’s thesis, Bartin University, Türkiye).
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016), Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yurtsal, K. (2019), “Türkiye’de Sürdürülebilir Turizm”, Sivas Interdisipliner Turizm Araştırma-ları Dergisi, 61-70.