YEREL MEDYADA KADIN GAZETECİLERİN ÇALIŞMA SÜREÇLERİNE YÖNELİK BİR İNCELEME: TRABZON VE GİRESUN ÖRNEĞİ

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 24, 227 - 244, 31.12.2025

Ferhat Göçer , Selda Karademir

https://doi.org/10.31765/karen.1710331

Öz

Bu çalışmanın amacı, yerel medyada istihdam edilen kadın gazetecilerin, emek süreçlerinde yaşadıkları zorlukların ve sorunların toplumsal cinsiyet politikalarıyla ne tür bir kesişimsel ilişkisi olduğunu anlamaya çalışmaktır. Bu kapsamda çalışmanın problemini, yerel medyada istihdam edilen kadın gazetecilerin mesleki pratiklerinde deneyimledikleri zorluklar ve sorunlar oluşturmaktadır. Çalışmanın yöntemi nitel araştırma tasarımıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma kendi içerisinde çeşitli araştırma desenleri içermektedir. Bu bağlamda, araştırma deseni olarak fenomolojik yaklaşım tercih edilmiştir. Çalışmada problem olarak belirlenen fenomenin daha iyi anlaşılması için fenomeni doğrudan deneyimleyen kişilere, önceden hazırlanan yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat tekniğiyle oluşturulan sorular yöneltilmiştir. Çalışmanın evrenini yerel medyada çalışan kadın gazeteciler oluşturmaktadır. Çalışmada amaçlı örneklem kullanılmıştır. Bu çerçevede, Trabzon ve Giresun’da faaliyet gösteren yerel medya mecralarında çalışan toplam da 8 kadın gazeteciyle görüşülmüştür. Görüşmelerde, kadın emeğinin yerel medya çalışma ortamlarında yoğun bir soğurulma pratiğine maruz bırakıldığı gözlenmiştir. Ayrıca haber üretim süreçlerinde manşet olacak nitelikteki haberlerde daha çok erkek gazetecilerin tercih edildiği, kültür ve sanat konulu haberlerde de kadın gazetecilerin tercih edildiği bulgulanmıştır. Diğer yandan, kadın gazetecilerin çalıştıkları medya mecralarında, idari noktalara gelmelerinin oldukça zor olduğu, haber üretim süreçlerinde erkek meslektaşları tarafından örtük bir şekilde ayrımcılığa ve dezavantajlı süreçlere maruz kaldıkları da çalışmadan elde edilen başlıca bulguları oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

yerel medya , medyada cinsiyet rolleri , mesleki ayrımcılık , kadın gazeteciler

A STUDY ON THE WORKING PROCESSES OF WOMEN JOURNALISTS IN LOCAL MEDIA: THE CASE OF TRABZON AND GİRESUN

Öz

This study aims to understand the intersection of gender politics and the difficulties experienced by women journalists in local media. The focus of the study is the difficulties and problems these women face in their professional practices due to their gender. The study employed a qualitative research design. Qualitative research encompasses various research designs. In this context, a phenomenological approach was chosen as the research design. To better understand the identified phenomenon, semi-structured in-depth interviews were conducted with people who had direct experience with it. The study's population consists of women journalists working in local media. Purposive sampling was used in the study. Within this framework, eight female journalists working in local media outlets in Trabzon and Giresun were interviewed. During the interviews, it was observed that women's labor is subject to intense exploitation in local media work environments. Additionally, it was found that male journalists are mostly preferred for news that will make headlines, while female journalists are preferred for culture and arts news. Another main finding of the study is that women journalists find it very difficult to reach administrative positions within their media outlets and are implicitly discriminated against and disadvantaged by their male colleagues during the news production process.

Anahtar Kelimeler

Local Media , Gender Roles in Media , Women Journalists , Occupational Discrimination.

Kaynakça

• Alankuş, S. (2007), Kadın Odaklı Habercilik, İstanbul: İPS İletişim Vakfı Yayınları.
• Atabek, N. (2005), "Tarihsel Süreçte Türkiye'de Yerel Basın ve Yerel Yönetimler", İstanbul İletişim Fakültesi Dergisi, 23, 70-73.
• Aydın, H. ve Elden, Y. (2011), Kayseri Basınından Portreler: Çarşamba Söyleşileri, Kayseri: Palet Yayınları.
• Baltacı, A. (2018), "Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme", Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
• Bekiroğlu, O. (2008), "Yerel Kamuoyunun Oluşumunda Basının Rolü: Trabzon Örneğinde Bir Araştırma", Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 36-48.
• Bilecen, N. S. (2020), "Yerel Basında Kadın Çalışanların Konumu ve Sorunları: Giresun Yerel Basın Örneği", Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 12(22), 159-172.
• Birsen, Haluk (2011), "Yerel Basın Yöneticilerinin Bakış Açılarıyla Eskişehir Yerel Basını", Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 1/1, 115-142.
• Creswell, John W. (2016), Araştırma Deseni: Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları (çev. S. B. Demir), Ankara: Eğiten Kitap.
• ______ (2020), Nitel Araştırma Yöntemleri, (çev. S. B. Demir), Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Çögenli, Mehmed Zahid ve Asunakutlu, Tuncer (2016), "Akademide Mobbing: Adım Üniversiteleri Örneği", Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9/1, 17-32.
• Demir, Halide (2020), Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Kadın Gazetecilerin Algı ve Haber Üretim Pratiğine Etkisi: Gaziantep İli Örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Demir, Sevtap (2013), Türkiye'de 2001 Yılı Sonrasında Medya-İktidar İlişkileri ve Gazeteci Pratiklerine Yansıması, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Demirsoy, Adem (2023), Yerel Habercilik: Tanımlar, Sorunlar, Öneriler ve İlkler, Konya: Tablet Kitabevi.
• Denzin, Norman K. ve Lincoln, Yvonna S. (2008), "Introduction: The Discipline and Practice of Qualitative Research", Strategies of qualitative inquiry, (ed. N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln), California: Sage, 1-43.
• Erdem, Beste Nigar (2007), "12 Eylül İhtilalinin Yerel Basının Haber Seçimleri Üzerindeki Etkisi: Hakimiyet Gazetesi Örneği", Türkiye'de yerel basın, (ed. Suat Gezgin), İstanbul: İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları, 111-114.
• Erdem, Ziya (2010), "Sanayi İşçisinden Bilgi İşçisine: Bilgi Ekonomisinin Değişen İşçi Tipi", Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 49, 542-566.
• Erdoğan, İrfan (2012), Pozitivist Metodoloji ve Ötesi, Ankara: Erk Yayınevi.
• Ersoy, Ersan (2009), "Cinsiyet Kültürü İçerisinde Kadın ve Erkek Kimliği", Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19/2, 209-230.
• Geray, Haluk (2017), Toplumsal Araştırmalarda Nicel Ve Nitel Yöntemlere Giriş, Ankara: Ütopya Yayınevi.
• Gezgin, Suat (2007), Türkiye'de Yerel Basın, İstanbul: İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları.
• ______ (2012), "Yerel Basın ve Değerlendirme Ölçütleri", İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 7, 11-12.
• Girgin, Atilla (2001), Türk Basın Tarihi'nde Yerel Gazetecilik, İstanbul: İnkılap Kitabevi.
• Göçer, Ferhat (2024), Yeni Kapitalizmde Emek Politikaları ve Medya Çalışma Hayatındaki İzleri: Gazeteciler Üzerine Bir İnceleme, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Güreli, Nail (2007), "Yerel Basının İşlevi ve Demokrasilerde Önemi", Türkiye'de yerel basının sorunları, (ed. Suat Gezgin), İstanbul: İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları, 171-175.
• İçten, Dilek ve Erduran, Yunus (2020), Yerel Medyada Kadın Gazeteci Olmak: Sorun ve Çözüm Önerileri [Rapor]. Medya Araştırmaları Derneği (MEDAR). Erişim adresi: https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/handle/1/1154
• Karahisar, Tüba (2012), Türkiye'de Medya Sektörü ve Gazeteciler, Bursa: Ekin Yayınları.
• Kaya, Türkan Y. (2022), Yerel Basında Kadın Çalışanlara Yönelik Cinsiyetçi Yaklaşım: Malatya Örneği Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Kocacık, Faruk ve Gökkaya, Veda B. (2005), "Türkiye'de Çalışan Kadınlar ve Sorunları", Sosyal Bilimler Dergisi, 6/1, 195-196.
• Köprü, İrem (2022), Cinsiyet Eşitsizliği Bağlamında Çalışan Sorunları ve Mobbing: Kayseri Medyası Örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Kösedağ, Mehmet Sena (2019), "Türk Basınında Çalışma Hayatı ve İş Güvencesi Sorunu", OPUS International Journal of Society Researches, 13/19, 2479-2498.
• Nacaroğlu, Derya (2007), Türkiye'de Yerel Yayıncılığın Gelişimi ve Bölgesel Yapı İle İlişkileri: Kayseri Örneği, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Nalcıoğlu, Belkıs Ulusoy (2007), "Türkiye'de Yerel Medya Çalışanları, Yerel Medyanın Sorunları ve Çözüm Önerileri", (ed. Suat Gezgin), Türkiye'de Yerel Medya, İstanbul: İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları, 198-207.
• Neuman, W. Lawrence (2022), Toplumsal Araştırma Yöntemleri: Nicel ve Nitel Yaklaşımlar (çev. Ö. Akkaya.), Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Özsoy, Selami-Kurt, Ela Mantarlı ve Tüt, Nilgün Didar (2022), "Yerel Basında Kadın Çalışanların Sorunları", Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, 4/1, 1-13.
• Tekvar, Sırma Oya (2016), "Kadın Gazeteci Olmak: Uçan Haber 'Kadın ve Medya' Özel Sayısının İncelenmesi", Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6/2, 435-445.
• Uğurlu, Sevi Gözay (2024), Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Yerel Basında Kadın Gazeteciler: Çanakkale Örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Walby, Sylvia (2016), Patriyarka Kuramı (çev. H. Osmanağaoğlu), Ankara: Dipnot Yayınları.
• Yazıcı, Özlem (2012), Yerel Medyada Çalışan Kadın Gazeteciler ve Karşılaştıkları Zorluklar: Antalya Örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Yüksel, Erkan (2006, Ocak), "Eskişehir Basını Neden Tiraj Kazanıyor?", Selçuk İletişim Dergisi, 4/2, 18-29.
• Zeng, Zhen (2011). “The Myth of the Glass Ceiling: Evidence from a Stock-Flow Analysis of Authority Attainment”, Social Science Research, 40/1, 312-325.