CUMHURBAŞKANI İSMET İNÖNÜ’NÜN KARABÜK ZİYARETİ 1938

Osmanlı Devleti Avrupa’da Sanayi İnkılabının yaşandığı günlerde ciddi iç ve dış problemlerle meşguldü. Bu nedenle 20. yüzyılın başına gelindiğinde sanayileşme konusunda Avrupa ülkelerine göre oldukça geri durumda kalmıştı. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında Avrupa ülkeleri ile sanayileşme konusunda açılan bu makası kapatmak için yoğun çaba sarf edildi. I. Beş Yıllık Sanayi Planı’nın odak noktalarından birini demir çelik sanayi oluşturdu. Aynı zamanda stratejik öneme sahip olan bu alanda yatırım yapılmadan önce geniş çaplı bir çalışma yürütüldü. Türkiye’nin en zengin kömür yataklarına sahip olması nedeniyle Zonguldak ve çevresi, demir çelik sanayi kurulması için en uygun yer olarak görüldü. Buna ilave olarak güvenlik kaygıları nedeniyle bu tesisin Karabük’e kurulmasına karar verildi. Fabrikanın kurulması için yabancı uzmanlardan ve kredilerden bağımlılık yaratmadan yararlanıldı. Fabrikanın temeli 3 Nisan 1937’de Başbakan İsmet İnönü tarafından atıldı. İnönü fabrika inşaatına bir sonraki ziyaretini 12 Aralık 1938’de Cumhurbaşkanı olarak gerçekleştirdi. Bu çalışmada Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün 12 Aralık 1938’de birkaç saat süren ziyareti ve Karabük Demir Çelik Fabrikası’nın daha çalışmaya başlamadan önce karşı karşıya kaldığı problemler ele alınmıştır. Fabrikanın kurulması işini ele alan İngiliz menşeli firmanın bu süreçteki görüşleri İngiliz Ulusal Arşivi’ndeki kaynaklardan yararlanılarak incelenmiştir.