Araştırma Makalesi

YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ

Cilt: 3 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ

Öz

Yeni Asur Dönemi’nde köpeğe dair verilere yazılı metinler başta olmak üzere Ninive, Nimrud, Nippur ve Sharif Khan’dan ele geçmiş pişmiş toprak ve metal heykelcikler, Ninive’deki Asurbanipal’in Kuzey Sarayı’nda yer alan kabartmalar, Nimrud’daki Ninurta Tapınağı ve Oda 74, Merh Khamis kremasyon gömüsü, Tell al-Rimah ve Tell Halaf’dan ele geçen mühürler ile satın alma yoluyla İsrail Müzesi, Bible Lands Müzesi ve Marcopoli Koleksiyonu’na kazandırılmış mühürlerde rastlanır. Söz konusu arkeolojik materyallerden, köpeğin Yeni Asur Dönemi sosyo-kültürel yaşam ve inanç sisteminde önemli bir yere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Kabartmalarda betimlenmiş ve avlanmada kullanılan köpek figürleri iri yapılı ve güçlü bir tür olan mastiff ırkının benzeridir. Köpekler avlanma başta olmak üzere, hastalıkları iyileştirme, adak nesnesi, cezalandırma ve kötülükleri uzaklaştırma gibi işlevlere sahiptir. Yeni Asur’da saraya ait köpekler avlanmada kullanılırken, tapınağa ait olanlar ise tanrıların hizmetkârları ve koruyucuları olmuşlar ya da dini törenlerde yer bulmuştur. Ayrıca, Yeni Asur uygarlığında köpeklerin bakımından sorumlu bir meslek grubunun da olduğu görülmektedir. Kabartmalardaki sahnelerden bu meslek grubunda saraya bağlı haremağaları ve sakallı erkek figürlerinin olduğu anlaşılmaktadır. Bu veriler ışığında çalışmanın amacı; Yeni Asur Dönemi’nde köpeklerin insan yaşamındaki yeri, üstlendikleri roller ile işlevsel ve sembolik anlamlarını yazılı metinler başta olmak üzere kabartma, heykelcik ve mühür gibi arkeolojik buluntular aracılığıyla ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albenda, P. (2015). The dogs of the north palace. N.A.B.U., 2, 72-74.
  2. Ateş, A. (2024). Eski mezopotamya tasvir ve mühür sanatında hayvan sembolizmi (Yayımlanmamış doktora tezi). Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. Barnett, R. D. (1976). Sculptures from the north palace of ashurbanipal at nineveh. London: Trustees of the British Museum.
  4. Barnett, R. D. ve Lorenzini, A. (1975). Assyrische sculpturen british museum. Bongers: Recklinghausen.
  5. Black, J. ve Green, A. (2003). Mezopotamya mitolojisi sözlüğü/ tanrılar, ifritler, semboller. İstanbul: Aram Yayıncılık.
  6. Braun-Holzinger, E. A. (1984). Figürliche bronzen aus mesopotamian. München: Beck.
  7. Breier, I. (2013). Representations of the dog in seventh century BCE assyrian letters. Journal of Northwest Semitic Languages, 39(2), 19-36.
  8. Cole, S. ve Machinist, P. (1999). Letters from priests to kings Esarhaddon and Assurbanipal. (State Archives of Assyria 13). oracc.museum.upenn.edu/saao/corpus. Helsinki: Helsinki University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

24 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gökce, B. (2025). YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 104-118. https://doi.org/10.70819/kares.1767077
AMA
1.Gökce B. YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ. (KARES). 2025;3(2):104-118. doi:10.70819/kares.1767077
Chicago
Gökce, Bilcan. 2025. “YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ”. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi 3 (2): 104-18. https://doi.org/10.70819/kares.1767077.
EndNote
Gökce B (01 Aralık 2025) YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi 3 2 104–118.
IEEE
[1]B. Gökce, “YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ”, (KARES), c. 3, sy 2, ss. 104–118, Ara. 2025, doi: 10.70819/kares.1767077.
ISNAD
Gökce, Bilcan. “YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ”. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi 3/2 (01 Aralık 2025): 104-118. https://doi.org/10.70819/kares.1767077.
JAMA
1.Gökce B. YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ. (KARES). 2025;3:104–118.
MLA
Gökce, Bilcan. “YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ”. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi, c. 3, sy 2, Aralık 2025, ss. 104-18, doi:10.70819/kares.1767077.
Vancouver
1.Bilcan Gökce. YENİ ASUR DÖNEMİ (MÖ 1000-612) SOSYO-KÜLTÜREL YAŞAM VE İNANÇ SİSTEMİNDE KÖPEĞİN YERİ. (KARES). 01 Aralık 2025;3(2):104-18. doi:10.70819/kares.1767077

download