Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği

Havva Özdemir; Sinem Ceylan; Gülten Güvenç; Gülşah Kök

Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği

Öz

Etkeni SARS‐CoV-2 olan yeni tip koronavirüs hastalığı (COVID-19), insanların günlük rutinlerini önemli ölçüde değiştirerek ülkelere kapsamlı düzenlemeler yapmaya zorlamıştır. Bu değişikliklerle orantılı kontrol altına alınmakla birlikte henüz etkisini tamamen yitirmemiştir. COVID-19 enfeksiyonu ile ilişkili risklerin gebelik ve emzirme dönemindeki kadınları da etkilediği bildirilmiştir. COVID-19’a yakalanan gebeler, özellikle üçüncü trimesterde, gebe olmayanlara kıyasla daha ciddi hastalık riski altındadır. Bu derlemede, hamile ve emziren kadınlarda Covid-19 aşılarının güvenliği ve etkinliği, klinik kullanım için önerilen kılavuzların ve yayınlanmış çalışmaların sınırlı verileri ve teorik değerlendirmeleri ile özetlenmiştir. Çalışmaları belirlemek için PubMed, MEDLINE ve Embase'de sistematik bir araştırma yapılmıştır. Ayrıca Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), Amerikan Kadın Doğum ve Jinekologlar Koleji (ACOG), Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) ve Aşı Uygulamaları Danışma Komitelerinin (ACIP) raporları da incelenmiştir. Bu derleme, hamile ve emziren kadınlarda COVID-19 aşısının COVID-19 bulaşmasını önlemede etkili olduğunu göstermiştir. Aşı tercihinde m-RNA aşısının tercih edilmesi gerektiği görülmektedir. Bir m-RNA aşısının yapılamadığı durumlarda aşıdan kaçınmak/ertelemek yerine vektör bazlı bir aşı seçmeleri önerilir. Aşı uygulamasının COVID-19 ile ilişkili gebelik komplikasyonları nedeniyle annenin hastaneye yatış riskini azalttığı için en fazla anne yararı sağladığı, yenidoğanda erken dönemde tespit edilen bir konjenital soruna yol açmadığı belirlenmiştir. Kılavuzlar, belirli bir kontrendikasyon yokluğunda tüm hamile ve emziren kadınlara COVID-19 aşısının önerilmesini desteklemektedir. Çalışmalar, aşılamanın özellikle COVID-19 hastalığının şiddetli formunun önlenmesinde etkili ve güvenli olduğunu ortaya koymuştur. Fakat aşı geliştirme ve uygulamasındaki ilerlemeye rağmen aşılamanın mevcut kabul seviyesi yetersiz kalmaktadır. Bu derlemenin sonuçları, DSÖ ile derneklerin COVID-19 aşılarının gebelik ve emzirme döneminde güvenle kullanılabileceğine dair mevcut önerilerini desteklemektedir. Sağlık hizmeti sunucularının çalışmaları gebelerin aşı programlarına uyumunu iyileştirecek ve kadınların kararla ilgili kaygılarını azaltacaktır. Anahtar kelimeler: Gebelik, emzirme, covid-19 aşısı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

COVID-19 Vaccination Considerations for Obstetric–Gynecologic Care [Internet]. Available from: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/practice-advisory/articles/2020/12/covid-19-vaccination-considerations-for-obstetric-gynecologic-care Erişim:2022
Dashraath, P., Nielsen-Saines, K., Madhi, S. A., & Baud, D. (2020). COVID-19 vaccines and neglected pregnancy. Lancet. 5, 396(10252):e22.
Garg, I., Shekhar, R., Sheikh, A. B., & Pal, S. (2021). COVID-19 vaccine in pregnant and lactating women: a review of existing evidence and practice guidelines. Infect Dis Rep, 13, 685–699.
Gebelik ve doğum sonrası dönemde Covid-19 aşıları ile ilgili TJOD görüşü | TJOD [Internet]. Available from: https://www.tjod.org/gebelik-ve-dogum-sonrasi-donemde-covid-19-asilari-ile-ilgili-tjod-gorusu/ erişim:2022
Martins, I., Louwen, F., Ayres-de-Campos, D., & Mahmood, T. (2021). EBCOG position statement on covid-19 vaccination for pregnant and breastfeeding women, European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 262.
Jamieson, D. J., & Rasmussen, S. A. (2022). An update on covıd-19 and pregnancy. Am J Obstet Gynecol, 226(2), 177–86.
Mohan, S., Reagu, S., Lindow, S., & Alabdulla, M. (2021). COVID-19 vaccine hesitancy in perinatal women: a cross sectional survey. J Perinat Med, 28, 49(6), 678-685.
Ochani, R. K., Asad, A., Yasmin, F., Shaikh, S., Khalid, H., Batra, S., et al. (2021). COVID-19 pandemic: from origins to outcomes, a comprehensive review of viral pathogenesis, clinical manifestations, diagnostic evaluation, and management. Le Infez Med. 29(1), 20–36.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik

Bölüm

Konferans Bildirisi

Yazarlar

Havva Özdemir ^* Bu kişi benim
0000-0002-4323-8284
Andorra

Sinem Ceylan
0000-0002-8934-0356
Andorra

Gülten Güvenç Bu kişi benim
0000-0002-8330-9497
Andorra

Gülşah Kök Bu kişi benim
0000-0001-9553-2621
Andorra

Yayımlanma Tarihi

29 Mayıs 2023

Gönderilme Tarihi

7 Kasım 2022

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 9 Sayı: Özel Sayı-1

IZ

https://izlik.org/JA72XF79ZR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özdemir, H., Ceylan, S., Güvenç, G., & Kök, G. (2023). Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 9(Özel Sayı-1), 81-85. https://izlik.org/JA72XF79ZR

AMA

1.Özdemir H, Ceylan S, Güvenç G, Kök G. Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği. KASHED. 2023;9(Özel Sayı-1):81-85. https://izlik.org/JA72XF79ZR

Chicago

Özdemir, Havva, Sinem Ceylan, Gülten Güvenç, ve Gülşah Kök. 2023. “Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 9 (Özel Sayı-1): 81-85. https://izlik.org/JA72XF79ZR.

EndNote

Özdemir H, Ceylan S, Güvenç G, Kök G (01 Mayıs 2023) Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 9 Özel Sayı-1 81–85.

IEEE

[1]H. Özdemir, S. Ceylan, G. Güvenç, ve G. Kök, “Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği”, KASHED, c. 9, sy Özel Sayı-1, ss. 81–85, May. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72XF79ZR

ISNAD

Özdemir, Havva - Ceylan, Sinem - Güvenç, Gülten - Kök, Gülşah. “Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 9/Özel Sayı-1 (01 Mayıs 2023): 81-85. https://izlik.org/JA72XF79ZR.

JAMA

1.Özdemir H, Ceylan S, Güvenç G, Kök G. Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği. KASHED. 2023;9:81–85.

MLA

Özdemir, Havva, vd. “Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, c. 9, sy Özel Sayı-1, Mayıs 2023, ss. 81-85, https://izlik.org/JA72XF79ZR.

Vancouver

1.Havva Özdemir, Sinem Ceylan, Gülten Güvenç, Gülşah Kök. Gebe ve Emziren Kadınlarda Covid-19 Aşılamasının Güvenliği ve Etkinliği. KASHED [Internet]. 01 Mayıs 2023;9(Özel Sayı-1):81-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72XF79ZR