SERVİKS KANSERİ VE HUMAN PAPİLLOMAVİRUS (HPV) PREVALANSI İLE HPV AŞI PROGRAMLARI
Öz
Bu derlemenin amacı ülkelere göre serviks kanseri ve HPV (16/18) prevalansı ile ülkelerin HPV aşı programlarını incelemektir. Literatür ışığında Dünyada 193 ülkede serviks kanseri ve HPV prevalansı ile HPV aşı programı incelenmiştir. Globocan 2012 verilerine göre, Dünyada 15 yaş ve üzeri 2784 milyon kadın serviks kanseri yönünden risk altında olup yılda yaklaşık 527,624 yeni serviks kanseri vakası görülmektedir. Tüm kadın kanserleri içinde serviks kanseri dünyada dördüncü, Afrika’da ikinci, Asya’da üçüncü, Amerika’da dördüncü, Avrupa’da altıncı ve Okyanusya’da sekizinci sıradadır. Dünyada serviks kanserine bağlı mortalite oranı 100 bin kişide 6,8’dir. Dünyada en yüksek serviks kanseri mortalite oranı 17,5 ile Afrika kıtasındadır. Asya, Amerika, Okyanusya ve Avrupa’da serviks kanseri mortalite oranı sırasıyla 6,4, 5,9, 4,5 ve 3,8’dir.Bilindiği üzere HPV serviks kanseri etiyolojisinde önemli rol oynamaktadır Dünyada HPV prevalansı (16/18) kadınlarda %4,1’dir. HPV 16 ve 18’in serviks kanserinde prevalansı %69,4 bulunmuştur. Kıtalara göre kadınlarda HPV 16/18 prevalansı incelendiğinde Afrika’da (%18,6) ve Okyanusya’da (%8,3) en yüksek HPV prevalansı olduğu, bu oranları Amerika (%5,4), Avrupa (%3,8) ve Asya (%3,4) kıtasının izlediği görülmektedir. Ulusal HPV aşı programları kıtalar bazında incelendiğinde; 193 ülkenin 81’inde HPV aşı programlarının bulunduğu belirlenmiştir. Afrika kıtasında bulunan 55 ülkenin sadece dokuzunda (Botsvana, Güney Afrika, Lesoto, Libya, Raunda, SãoTomé ve Príncipe, Senegal, Seyşeller, Uganda) kadınlara yönelik ulusal HPV aşı programı bulunmakla birlikte, erkeklere yönelik hiçbir ülkede ulusal aşı programı bulunmamaktadır. Afrika kıtasında HPV 16/18 prevalansı Gine (%9,8), Kenya (%9,1), Mozambik (%8,4) ve Benin (%7,4) gibi ülkelerde yüksek olmasına karşın HPV ulusal aşı programı yürütülmemektedir. Amerika kıtasında bulunan 33 ülkenin 20’sinde (ABD, Antiqua ve Barbuda, Arjantina, Bahamalar, Barbados, Belize, Brezilya, Kanada, Şili, Kolombiya, Ekvador, Guyana, Honduras, Meksika, Panama, Paraguay, Peru, Surinam, Trinidad ve Tobago, Uruguay) kadınlara yönelik ulusal HPV aşı programı bulunurken, 20 ülkeden sadece ABD’de erkeklere yönelik HPV ulusal aşı programı olduğu görülmektedir. HPV 16/18 prevalansının en yüksek olduğu ülkeler Küba (%39,6) ve Venezuela (%35,2) olup bu ülkelerde HPV ulusal aşı programı bulunmamaktadır. Okyanusya kıtasında bulunan 14 ülkenin sadece birinde (Avustralya) erkeklere yönelik, sekizinde (Avustralya, Fiji, Kiribati, Marshall Adaları, Mikronezya, Yeni Zelanda, Palau, Vanuatu) kadınlara yönelik ulusal HPV aşı programı bulunmaktadır. Asya kıtasında bulunan 48 ülkenin 11’inde (Butan, Brunei Darüsselam, İsrail, Japonya, Kazakistan, Malezya, Filipinler, Kore Cumhuriyeti, Singapur, Türkmenistan, Birleşik Arap Emirlikleri) kadına yönelik ulusal HPV aşı programı varken hiçbirinde erkeklere yönelik aşı programı bulunmamaktadır. HPV aşı programlarının en yaygın olduğu kıta Avrupa kıtası olup 43 ülkenin 33’ünde (Andora, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Hırvatistan, Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İzlanda, İrlanda, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Monako, Hollanda, Norveç, Portekiz, Rusya, San Marino, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre, Makedonya Cumhuriyeti,Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı) kadına yönelik, sadece Avusturya’da erkeklere yönelik HPV ulusal aşı programı bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- American Cancer Society (ACS) (2016).What Are the Risk Factors for Cervical Cancer? Erişim Adresi: https://www.cancer.org/cancer/cervical-cancer/causes-risks-prevention/risk-factors.html Erişim Tarihi: 30 Ocak 2018
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) (2015). Erişim Adresi: https://www.acog.org/-/media/For-Patients/faq163.pdf?dmc=1&ts=20170301T1513463090 Erişim Tarihi: 30 Ocak 2018
- Avcı GA, Bozdayı G. İnsan Papilloma Virüsü Human Papillomavirus. Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi. 2013; 3(3): 36-144.
- Center for Disease Control and Prevention (CDC). (2014). What Are the Risk Factors for Cervical Cancer? Erişim Adresi: https://www.cdc.gov/cancer/cervical/basic_info/risk_factors.htm Erişim Tarihi: 30 Ocak 2015
- Center for Disease Control and Prevention (CDC). (2016). HPV Vaccine Recommendations. Erişim Adresi: https://www.cdc.gov/vaccines/vpd/hpv/hcp/recommendations.html Erişim Tarihi: 30 Ocak 2018
- Ceyhan M. Human Papillomavirüs (HPV) aşıları. Klinik Gelişim Dergisi. 2012; 25: 36-39.
- Choma K, McKeever AE. Cervical Cancer Screening in Adolescents: An Evidence‐Based Internet Education Program for Practice Improvement Among Advanced Practice Nurses. Worldviews on Evidence‐BasedNursing. 2015; 12(1): 51-60.
- Human Papillomavirus and Related Diseases Report in Africa 2017, ICO (Institut Catalàd’ Oncologia) Information Centre on HPV and Cancer. Erişim Adresi: http://www.hpvcentre.net/statistics/reports/XFX.pdf. Erişim Tarihi: 30 Ocak 2018
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
23 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
8 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
2 Ekim 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 4 Sayı: 2