GÜNÜMÜZ SANATINDA SÜREÇ - MEKÂN BAĞLAMINDA BİR OLGU OLARAK YEMEK

Öz

Günümüzde sanatçılar mekânsal deneyim, malzeme kullanımı ve sanatsal öneri sunma bağlamında izleyici ile iletişim kurabildiği bir ortamda, kendi yörüngesini belirlemektedir. Görme olduğu kadar tatma, koklama, dokunma, işitme duyumuzu da harekete geçiren enstalasyon (yerleştirme), performans gibi mekânsal yaklaşımlar, geleneksel sanat üretim ve sunum pratiklerinde görülen, sadece görsel açıdan oluşan / oluşturulan eski mekân algısından çok farklıdır. Özellikle ilişkisel sanat argümanları olan dialog, etkileşim, işbirliği, katılım yoluyla sanatçılar, geleneksel olmayan malzeme yaklaşımıyla oluşan ve izleyiciye ‘çerçeve’yle ya da bir alanla sınırlı olmayan bir ortam sunmaktadır. Gündelik hayat pratiklerinden olan yemek, sanatta süreç ve mekân dinamiklerini içinde barındıran bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada günlük hayattan bir kesit olan yemeğin sanatta mekânsal bir form olarak algılanmasını sağlayan Daniel Spoerri “Tableau-Piège / Masa” (1963), Rirkrit Tiravanija “Untitled / İsimsiz” (1992), Mürteza Fidan ve Stüdyosu “Ambivalans Sofra” (2006) adlı çağdaş sanat örneklerine yer verilip bu örneklerdeki temel ihtiyaç olan yemek üretimi / sunumu üzerinden değerlendirme yapılacaktır. Sanatsal üretim ve sergileme mekânındaki görünüm ile sanatçının çalışmasındaki yemek teması; biçimsel amaçları, uygulamaları ve malzeme tercihleri arasındaki ilişkilerle birlikte incelenecektir. Çalışmanın sonuç ve bulgular kısmında örneklerden yola çıkarak ilişkisel estetik ve yemek olgusu üzerinden benzerlikler ve farklılıklar değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• yemek
• eat art
• ilişkisel sanat
• enstalasyon
• performans

FOOD AS A PHENOMENON IN THE CONTEXT OF PROCESS - SPACE IN TODAY'S ART

Öz

Today, artists determine their own trajectory in an environment where they can communicate with the audience in the context of spatial experience, use of materials and offering artistic suggestions. Spatial approaches such as installation and performance, which activate our sense of taste, smell, touch and hearing as well as sight, are very different from the old perception of space that is created only visually, seen in traditional art production and presentation practices. Particularly through dialogue, interaction, collaboration and participation, which are the arguments of relational art, artists offer the audience an environment that is created with a non-traditional material approach and is not limited to a 'frame' or a field. Food, one of the daily life practices, appears as a phenomenon that includes process and space dynamics in art.In this work, Daniel Spoerri "Tableau-Piège / Table" (1963), Rirkrit Tiravanija "Untitled" (1992), Mürteza Fidan and his Studio "Ambivalence Table" (2006), which enable food, which is a slice of daily life, to be perceived as a spatial form in art. contemporary art examples will be included and an evaluation will be made based on the food production / presentation, which is the basic need in these examples. The appearance in the artistic production and exhibition space and the food theme in the artist's work; It will be examined together with the relationships between their formal purposes, applications and material preferences. In the results and findings section of the study, similarities and differences will be evaluated based on examples and the phenomenon of relational aesthetics and food.

Anahtar Kelimeler

• food
• eat art
• relational aesthetic
• installation
• performance

Kaynakça

1. Aliçavuşoğlu, E. (2011). Bauhaus: Modernleşmenin tasarımı. İletişim.
2. Arkonaç, S. (2010). Kollektif bilinç / kollektif temsiller: Wundt ile Durkheim. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Dergisi 3.Dizi 21.Sayı 2010/2 S/103-114
3. Bourriaud, N. (2018). Post-prodüksiyon.(Çev. N. Saybaşılı) Bağlam.
4. Bourriaud, N. (2005). İlişkisel estetik. (Çev. S. Özen) Bağlam.
5. Fidan, M. (2006). Ambivalans sofrası eser bildiri metni.
6. Ibn Mubârak Shâh, (2021). Sultan’s feast a fifteen-century Egyptian Cookbook. Saqi Books.
7. Madra, B. (2019). Kadri Özayten kelebek etkisi milli reasürans
8. Plessen M. & Spoerrri D. (2004). Guide des fontaines Sacrées de Bretagne. J. M. Place (Ed.)

9. Şenel, İ. (2016). Günümüz sanatında değişen mekânsal algılar ve yeni malzeme estetiği. Dokuz Eylül Güzel Sanatlar Enstitüsü Yayımlamamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir Online Kaynak
10. Annepcioğlu, H. (2019). Gesamtkunstwerk Kavramı ve Sarkis Üzerine Bir İnceleme. https://openaccess.mku.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500. 12483/2986/KaracaliAnnepcioglu,Hulya2019.pdf?sequence=1
11. Futurefair, (2023). Happy BIRTHDAY MR Spoerri! Galerie ANNE BARRAULT. https://archive.futurefairs.com/journal-posts-2/daniel-spoerri-galerie-anne-barrault
12. Giardino, (2023). Daniel Spoerri. https://www.danielspoerri.org/giardino/artist-daniel-spoerri/
13. Hürriyet, (2010). Sanatı Pişiren Bir Aşçıyım. https://www.hurriyet.com.tr/ kelebek/sanati-pisiren-bir-asciyim-16330664
14. Oxford Languages, (2016). Araştırma: Yılın Kelimesi Post-Truth Nedir?. https://teyit.org/teyitpedia/yilin-kelimesi-post-truth-nedir
15. Saray, Ç. (2017). Ambivalans Yemeği. https://exchangesinarteducation.com/ csaray/
16. Schirn, (2021). From Studio To Dining Table: Daniel Spoerri. https://www.schirn.de/en/magazine/whats_cooking/from_studio_to_dining_table_daniel_spoerri/