Akıllı Kent Teorisi Çerçevesinde Azerbaycan Karabağ`da Akıllı Kent Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Azerbaycan Karabağ’ı Ermenistan işgalinden kurtardıktan sonra tahrip edilmiş kentlerin yeniden kalkınması için planlarını açıklamış, bu kentlerde akıllı kent konseptinin uygulanmasını öngörmüştür. Çalışma, 2020 Akıllı Kentler Endeksi sıralamasında ön sıralarda yer alan Singapur, Helsinki ve Zürih kentlerinin iyi uygulama örneklerinden yola çıkarak, Karabağ'da Azerbaycan'ın akıllı kent ve yanısıra akıllı köy uygulama çalışmalarını irdelemeyi hedeflemiştir. Bu çerçevede akıllı kent konseptine yönelik ilk uygulamaların Ağdam Kentinde, akıllı köye ilişkin çalışmaların ise Ağdam ve Zengilan kentlerinde yürütülmesine yönelik faaliyetlerin incelenmesine çalışılmaktadır. Singapur `da geliştirilen “Smart Nation Programı”, Helsinki`de personele verilen özel eğitimler, Auckland`da kent nüfusunun yaşanabilirlik vizyonunun geliştirilmesine yönelik çalışmalar, Kopenhagen ve diğer önde gelen akıllı şehirlerde işletme ve kuruluşlar arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi şeklinde dünyada öne çikan iyi uygulama örnekleri, akıllı kent stratejilerinin, insan, toplum ve eğitim odaklı olması durumunda büyük ölçüde başarılı olabileceğini göstermektedir. İyi uygulama örneklerinin incelenmesinden elde edilen bulgular gözönünde bulundurularak, Karabağ’da uygulanması öngörülen akıllı kent projelerinin başarı ve sürdürülebilirliği irdelenmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede, çalışmada literatür taraması yapılarak ve bazı iyi uygulama örnekleri ele alınarak, Karabağ'da akıllı kent konseptinin uygulanma potansiyeli ve olanakları ile bunları etkileyebilecek olumlu-olumsuz etkenler tartışılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akıllı kent
• Azerbaycan
• Karabağ
• sürdürülebilir kent
• akıllı kent bileşenleri

An Assessment On The Smart City System In Azerbaijan Karabakh Within The Framework Of Smart City Theory

Öz

After Azerbaijan liberated Karabakh from the occupation of Armenia, it announced its plans for the re-development of the destroyed cities and envisaged the implementation of the smart city concept in these cities. The study aimed to examine Azerbaijan's smart city as well as smart village implementation studies in Karabakh, based on the best practice examples of the cities of Singapore, Helsinki and Zurich, which are at the forefront of the 2020 Smart Cities Index. In this context, it is tried to examine the activities for the first applications of the smart city concept in the city of Agdam, and the studies on the smart village in the cities of Ağdam and Zangilan. Examples of good practices that stand out in the world such as the “Smart Nation Program” developed in Singapore, the special trainings given to the personnel in Helsinki, the efforts to develop the livability vision of the urban population in Auckland, the development of cooperation between businesses and organizations in Copenhagen and other leading smart cities, shows that smart city strategies can be largely successful if they are focused on people, society and education. Considering the findings obtained from the examination of good practice examples, the success and sustainability of the smart city projects that are foreseen to be implemented in Karabakh have been tried to be examined. In this context, the potential and possibilities of the implementation of the smart city concept in Karabakh and the positive-negative factors that may affect them have been tried to be discussed by making a literature review and considering some good practice examples in this study.

Anahtar Kelimeler

• Smart city
• Azerbaijan
• Karabakh
• sustainable city
• smart city components

Kaynakça

1. Açık hükümeti teşvik etmek için 2020-2022 Ulusal Eylem planı. (2020, Şubat 27). Bakü. Nisan 07, 2021 tarihinde http://www.e-qanun.az/framework/44619 adresinden alındı
2. ADVANTAGES AND DISADVANTAGES OF SMART CITIES. (2020, Nisan 2). Mayıs 12, 2021 tarihinde Prime Stone İntelligent Data Service+Analytics: https://primestone.com/en/advantages-and-disadvantages-of-smart-cities/ adresinden alındı
3. Allam, Z., & Newman, P. (2018). Redefining the Smart City: Culture, Metabolism and Governance. Smart cities, 4-25.
4. Anthopoulos, L. (2016). Smart utopia VS smart reality: Learning by experience from 10 smart city cases. Elsevier, 1-21.
5. Azerbaycan Ahalisi. (2020, Haziran 06). Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesi: https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/ap/ adresinden alındı
6. Azerbaycan Cumhurbaşkanı`na bağlı Vatandaş Hizmetleri ve Sosyal Yenilikler Devlet Ajansı. (2021). AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ PREZİDENTİ YANINDA VƏTƏNDAŞLARA XİDMƏT VƏ SOSİAL İNNOVASİYALAR ÜZRƏ DÖVLƏT AGENTLİYİ: http://vxsida.gov.az/az adresinden alındı
7. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı. (2011, Aralık 29). İlham Əliyev Bakıda Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzinin açılışında iştirak etmişdir. Nisan 17, 2021 tarihinde Azərbaycan Respublikası Prezidenti: https://president.az/articles/4048 adresinden alındı
8. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı. (2021, Ekim 26). Ocak 09, 2022 tarihinde Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri Zəngilanda “Ağıllı kənd” layihəsi çərçivəsində görülən işlərlə tanış olublar: https://president.az/az/articles/view/53744 adresinden alındı

9. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının "Akıllı Şehir" ve "Akıllı Köy" konseptinin geliştirilmesi emri. (2021, Nisan 19). Nisan 21, 2021 tarihinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı : https://president.az/articles/51179 adresinden alındı
10. Azerbaycan Cumhuryeti Ulaştırma, İletişim Ve Yüksek Teknolojiler Bakanlığı. (2021). Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi: https://mincom.gov.az/az/ adresinden alındı
11. BakuBus. (2021, Nisan 17). BakuBus: https://www.bakubus.az/ adresinden alındı
12. Copenhagen Smart City. (tarih yok). Mayıs 12, 2021 tarihinde https://www.niras.dk/media/1585/kimspiegelbergsteltzer.pdf adresinden alındı
13. Dağlık Karabağ ve Çevredeki Bölgelerin Enerji Potansiyeli. (2020, Kasım 02). Nisan 18, 2021 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti Enerji Bakanlığı: https://minenergy.gov.az/az/xeberler-arxivi/dagliq-qarabag-ve-etraf-regionlarin-enerji-potensiali adresinden alındı
14. Dameri, R. (2014). Comparing Smart and Digital City: Initiatives and Strategies in Amsterdam and Genoa. Are They Digital and/or Smart? Springer International Publishing Switzerland, 45-88.
15. Deloitte. (2015). Smart Cities. Netherlands: Deloitte.
16. Elektron Hükümetin Gelişim Merkezi. (2018-2021). Nisan 17, 2021 tarihinde Elektron Hökümətin İnkişaj Mərkəzi: https://www.digital.gov.az/az adresinden alındı
17. Erdoğan, O. (2020). Akıllı Kent Üzerine Yazılan Lisansüstü Tezlerin İçerik Analizi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(2), 917-937.
18. Eremia, M., Toma, L., & Sanduleac, M. (2017). The Smart City Consept in The 21st Century. Procedia Engineering, 12-19.
19. Fajrillah, Mohamad, Z., & Novarika, W. (2018). Smart City vs Smart Village. Jurnal Mantik Penusa, 22(1), 1-6.
20. Giffinger, R., Fertner, C., Kramar, H., Kalasek, R., Pichler-Milanović, N., & Meijers, E. (2007). Smart cities Ranking of European medium-sized cities. Viyana: Centre of Regional Science.
21. Guerrero-Pérez, A., Huerta, A., González, F., & López, D. (2013). Network Architecture based on Virtualized Networks for Smart Cities. IEEE-CCD SMART CITIES WHITE PAPER, 1-6.
22. Gürsoy, O. (2019). Akıllı Kent Yaklaşımı ve Türkiye`deki Büyükşehirler için Uygulama İmkanları. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi.
23. Hackers 'hit' US water treatment systems. (2011, November 21). Mayıs 12, 2021 tarihinde BBC: https://www.bbc.com/news/technology-15817335 adresinden alındı
24. Hämäläinen, M. (2020). A Framework for a Smart City Design: Digital Transformation in the Helsinki Smart City. (V. Ratten, Dü.) Entrepreneurship and the Community A Multidisciplinary Perspective on Creativity, Social Challenges, and Business, 63-86.
25. İnitiatives. (2021, Mayıs 11). Mayıs 12, 2021 tarihinde Singapore Smart Nation: https://www.smartnation.gov.sg/what-is-smart-nation/initiatives adresinden alındı
26. Iqbal, M. (2021). Smart City in Practice: Learn from Taipei City. Journal of Governance and Public Policy, 50-59.
27. Koronavirüs.info. (2020). “E-TƏBİB” MOBİL TƏTBİQİNİ YÜKLƏYİN. Nisan 17, 2021 tarihinde Koronavirüs.info: https://koronavirusinfo.az/az/page/haqqimizda/e-tebib-mobil-tetbiqini-yukleyin adresinden alındı
28. Kuyper, T. T. (2016). Smart City Strategy and Upscaling: Comparing Barcelona and Amsterdam. Barcelona: Universitat Pompeu Fabra Barcelona School of Management.
29. Lee , S. K., Kwon , H. R., Cho , H., Kim , J., & Lee , D. (2016). International Case Studies of Smart Cities: Singapore, Republic of Singapore. Institutions for Development Sector Fiscal and Municip al Management Division .
30. Lombardi, P., Giordano, S., Farouh, H., & Yousef, W. (2012). Modelling the smart city performance. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 137-149.
31. Metbuat.az. (2017, Ekim 30). Bakıdakı 600 Avtobus İnformasiya terminalından 200-ü işləmir. Nisan 17, 2021 tarihinde Metbuat.az: https://metbuat.az/news/817052/bakidaki-600-avtobus-informasiya-terminalindan-200-u-islemir.html adresinden alındı
32. Mora, L., & Bolici, R. (2017). How to Become a Smart City: Learning from Amsterdam. Springer International Publishing Switzerland, 251-266.
33. Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzi(Ulaşımın Akıllı Yönetim Merkezi). (2021, Ocak 25). Nisan 17, 2021 tarihinde Wikipedia: az.wikipedia.org/wiki/Nəqliyyatı_İntellektual_İdarəetmə_Mərkəzi#cite_note-2 adresinden alındı
34. Nəqliyyatın intellektual idarəetmə sistemləri. (2021, Şubat 9). Nisan 17, 2021 tarihinde Wikipedia: https://az.wikipedia.org/wiki/Nəqliyyatın_intellektual_idarəetmə_sistemləri adresinden alındı
35. Nesnelerin İnterneti Laboratuvarı. (2021). Nisan 22, 2021 tarihinde Əşyaların İnterneti Laboratoiyası: https://www.iktlab.az/mslab/index.html adresinden alındı
36. Nielsen, A. S. (tarih yok). Smart City in Greater Copenhagen. Mayıs 12, 2021 tarihinde https://www.copcap.com/set-up-a-business/key-sectors/smart-city#:~:text=World's%20first%20integrated%20city%20data,of%20fossil%20fuels%20by%202050. adresinden alındı
37. Oslo Smart City Strategy. (tarih yok). Mayıs 12, 2021 tarihinde https://www.oslo.kommune.no/politics-and-administration/smart-oslo/smart-oslo-strategy/ adresinden alındı
38. SCCEI REGIONAL SNAPSHOT. (2018, Ekim). Auckland, New Zealand. Smart Cities Council.
39. Singapore, Helsinki and Zurich triumph in global smart city index. (tarih yok). Mayıs 5, 2021 tarihinde Institute for Management Development: https://www.imd.org/smart-city-observatory/smart-city-index/ adresinden alındı
40. Smart City Press. (2017, Eylül 25). The Equitable City – A New Name For New York. Mayıs 12, 2021 tarihinde Smart City Press: https://smartcity.press/new-yorks-smart-city-initiatives/ adresinden alındı
41. Somwanshi, R., Shindepatil, U., Tule, D., Mankar, A., & Ingle, N. (2016). Study and development of village as a smart village. International Journal of Scientific & Engineering Research, 7(6), 195-408.
42. Şener, R. B. (2019). Kamu Hizmeti Anlayışındaki Değişim ve Akıllı Kentler. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi.
43. Türk Dil Kurumu. (2019). 01 13, 2022 tarihinde Türk Dil Kurumu: https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı
44. Uçar, A., Şemşit, S., & Negiz, N. (2017). AVRUPA BİRLİĞİ AKILLI KENT UYGULAMALARI VE TÜRKİYE’DEKİ YANSIMALARI. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Kayfor15, 1785-1789.
45. Winden, W., & Buuse, D. (2017). Smart City Pilot Projects: Exploring the Dimensions and Conditions of Scaling Up. Journal of Urban Technology, 1-22.
46. Zurich City Council. (2018, Aralık 5). Strategy Smart City Zurich. Zurich City Council.