Araştırma Makalesi

6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası

Öz

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında X platformunda #HAARP etiketiyle yayımlanan komplo içeriklerini inceleyerek, kriz dönemlerinde dijital kamusal alanda oluşan söylemleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseniyle yapılandırılan çalışmada, kategorik-tümevarımsal içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Veri seti, X API’si üzerinden Python aracılığıyla toplanmış; amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 200 Türkçe tweet analiz edilmiştir. Kodlama süreci, Mayring ve Schreier’in içerik analizi ilkelerine dayanarak yürütülmüş; tematik, argümantatif, söylemsel ve duygusal düzlemlerde çoklu kodlama uygulanmıştır. Analiz sonucunda beş ana tema (jeopolitik komplo, yapay afet iddiası, devlet eleştirisi, dini anlatılar, ifşa içerikleri) ve argümantasyon stratejileri (sözde kanıt, otoriteye başvuru, safsata vb.) belirlenmiştir. Bulgular, HAARP komplo teorisinin bilimsel bilgi eksikliği kadar toplumsal güvensizlik, kriz psikolojisi ve dijital medya algoritmalarıyla beslendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, komplo içeriklerinin inanan ve inanmayan kullanıcılar arasında duygusal ve söylemsel kutuplaşmaya neden olduğu görülmüştür. Çalışma, dijital kriz iletişiminde şeffaflık ve güven inşasının dezenformasyonla mücadelede temel stratejilerden biri olması gerektiğini önermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, W., Vidal-Alaball, J., Downing, J., & López Seguí, F. (2020). COVID-19 and the 5G conspiracy theory: Social network analysis of Twitter data. Journal of Medical Internet Research, 22(5), e19458, 1–9. https://doi.org/10.2196/19458
  2. AlJamal, M., Alquran, R., Alsarhan, A., Aljaidi, M., Al-Jamal, W. Q., & Alkoradees, A. F. (2025). Optimized novel text embedding approach for fake news detection on Twitter X: Integrating social context, temporal dynamics, and enhanced interpretability. International Journal of Computational Intelligence Systems, 18, Article 22, 1–36. https://doi.org/10.1007/s44196-024-00730-2
  3. Arce-García, S., & Díaz-Campo, J. (2024). HAARP conspiracy: Analysis of its role in the 2023 Turkey & Syria earthquakes on X. Estudios sobre el Mensaje Periodístico, 30(2), 323–333. https://doi.org/10.5209/esmp.95257
  4. Aydın, A. F. (2023). Sosyal medyada dezenformasyon ve manipülasyon: 2023 Kahramanmaraş depremi örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(5), 2603–2624. https://doi.org/10.15869/itobiad.1283358
  5. Campos Domínguez, E., & Calvo, D. (2017). Electoral campaign on the Internet: Planning, impact and viralization on Twitter during the Spanish general election, 2015. Comunicación y Sociedad, 29, 79–101. https://www.scielo.org.mx/scielo.php?pid=S0188-252X2017000200093&script=sci_arttext&tlng=en
  6. Chesney, R., & Citron, D. K. (2019). Deep fakes: A looming challenge for privacy, democracy, and national security. California Law Review, 107(6), 1753–1819. https://doi.org/10.15779/Z38RV0D15J
  7. Cinelli, M., Quattrociocchi, W., Galeazzi, A., Valensise, C. M., Brugnoli, E., Schmidt, A. L., Zola, P., Zollo, F., & Scala, A. (2020). The COVID-19 social media infodemic. Scientific Reports, 10, Article 16598, 1–10. https://doi.org/10.1038/s41598-020-73510-5
  8. Connolly, J. M., Uscinski, J. E., Klofstad, C. A., & West, J. P. (2019). Communicating to the public in the era of conspiracy theory. Public Integrity, 21(5), 469–476. https://doi.org/10.1080/10999922.2019.1603045

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Medya Uygulamaları ve Analizi, Yeni Medya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

25 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

20 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özer, A. (2026). 6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 38-62. https://doi.org/10.51177/kayusosder.1750772
AMA
1.Özer A. 6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası. KAYÜSOSDER. 2026;8(1):38-62. doi:10.51177/kayusosder.1750772
Chicago
Özer, Alican. 2026. “6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası”. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8 (1): 38-62. https://doi.org/10.51177/kayusosder.1750772.
EndNote
Özer A (01 Haziran 2026) 6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8 1 38–62.
IEEE
[1]A. Özer, “6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası”, KAYÜSOSDER, c. 8, sy 1, ss. 38–62, Haz. 2026, doi: 10.51177/kayusosder.1750772.
ISNAD
Özer, Alican. “6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası”. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8/1 (01 Haziran 2026): 38-62. https://doi.org/10.51177/kayusosder.1750772.
JAMA
1.Özer A. 6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası. KAYÜSOSDER. 2026;8:38–62.
MLA
Özer, Alican. “6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası”. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2026, ss. 38-62, doi:10.51177/kayusosder.1750772.
Vancouver
1.Alican Özer. 6 Şubat Depremleri ve komplo söyleminin dijital izleri: X’te #HAARP hashtag’inin söylemsel inşası. KAYÜSOSDER. 01 Haziran 2026;8(1):38-62. doi:10.51177/kayusosder.1750772

Dergi, sosyal bilimlerin her alanında, literatüre özgün katkı yapan teorik ve uygulamalı makaleleri yayımlamaktadır. Yazarlar, dergimiz yazım kurallarına uygun hazırlanmış, Türkçe ve İngilizce çalışmalarıyla Dergi’ye katkıda bulunabilirler. Dergimiz, makalelerin değerlendirilmesi, yayına hazırlanması ve yayınlanması sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep etmemektedir.

Makaleniz için lütfen makale şablonunu kullanınız.
Dergide yer alan yazıların bütün hukukî sorumluluğu yazarlara aittir.


Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bu lisans doğrultusunda, dergide yayımlanan içerikler aşağıdaki koşullar çerçevesinde kullanılabilir: Eserler, uygun atıf yapılması koşuluyla ticari olmayan amaçlarla kopyalanabilir; çoğaltılabilir; paylaşılabilir ve dağıtılabilir; uyarlanabilir, çevirisi yapılabilir; türev çalışmalar oluşturulabilir (çeviri yapabilir, içeriği yeniden düzenleyebilir) ve tüm bunları ticari olmayan amaçlarla yapabilir.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

 

Atıf (BY): Kullanıcılar, eserin yazar(lar)ını belirtmek, kaynak göstermek ve lisans bağlantısını eklemekle yükümlüdür. Yapılan değişiklikler varsa ayrıca açıkça belirtilmelidir. Atıf; yazar adı, eserin başlığı, lisans bağlantısı ve varsa değişiklik bilgilerini içermelidir.

Ticari Olmama (NC): İçerikler yalnızca ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir. Ücretli yayınlarda, reklam amaçlı veya doğrudan gelir getiren herhangi bir mecrada kullanılamaz.

Lisans Bilgisi: Aynı lisans koşulları ile paylaşılmak zorunda değildir (ShareAlike zorunluluğu yoktur), ancak yeni kullanıcılar yine de atıf yapmalı ve ticari olmayan kullanım kuralına uymalıdır.
 


Cc_by-nc_icon.svg

 

 

 Skip to the home page

İletişim Bilgileri

E- Posta: sosder@kayseri.edu.tr

Tlf:   : +90 352 432 38 38

Fax: +90 352 504 38 37

Adres:  Kayseri Üniversitesi Rektörlüğü, Mevlana Mah. 15 Temmuz Yerleşkesi, No: 5, 38030 Kayseri, Türkiye.