Ürdün Türkleri Üzerine Genel Bir Bakış

Öz

Ürdün Türkleri, Osmanlı İmparatorluğu döneminden başlayarak özellikle 19. yüzyılın sonlarından itibaren çeşitli sosyal, ekonomik ve siyasi sebeplerle Ürdün topraklarına göç eden ve yerleşen Türk topluluklarının torunlarıdır. Farklı bölgelerde yerleşen bu topluluklar, zamanla yerel Arap halkıyla yakın ilişkiler kurmuş; Ürdün toplumunun sosyal, ekonomik ve kültürel hayatına katılmışlardır. Ürdün Türkleri, yeni çevrelerine uyum sağlamaya çalışırken, aynı zamanda tarihî kimliklerini, kültürel değerlerini ve geleneksel adetlerini koruma gayreti içinde olmuşlardır. Geleneksel yaşam tarzları, aile yapıları, yemek kültürleri, bayram ve törenleri bakımından Ürdün Türkleri, Türkiye’deki Türklerle birçok ortak yön paylaşmaktadır. Ancak uzun yıllar Arapça konuşulan bir toplum içinde bulunmaları nedeniyle günlük yaşam ve dil kullanımında bazı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Bu makalede, Ürdün Türklerinin tarihî arka planı, göç ve yerleşim süreçleri, bölgedeki Türkçenin dilsel özellikleri ve Arapçadan gelen etkiler ele alınmakta; ayrıca topluluğun sosyal ve kültürel yaşamı incelenerek Ürdün Türklerinin kimliği kapsamlı biçimde değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ürdün Türkleri
• Göç Süreçleri
• Osmanlı Dönemi

A General Overview of the Turks of Jordan

Öz

The Turks of Jordan are the descendants of Turkish communities who migrated to and settled in the territory of Jordan, beginning in the Ottoman Empire period and especially from the late 19th century onwards, due to various social, economic, and political reasons. These communities settled in different regions, gradually established close relations with the local Arab population, and actively participated in Jordan’s social, economic, and cultural life. While trying to adapt to their new environment, the Turks of Jordan have also endeavored to preserve their historical identity, cultural values, and traditional customs. In terms of traditional lifestyle, family structure, cuisine, festivals, and ceremonies, the Turks of Jordan share many similarities with the Turks living in Turkey. However, as they have lived for many years within an Arabic speaking society, certain differences have emerged in their daily life and language use. This study examines the historical background, migration and settlement processes of the Turks of Jordan, as well as the linguistic features of the Turkish spoken in the region and the influences of Arabic. Moreover, it evaluates the community’s social and cultural life, providing a comprehensive understanding of the identity of the Turks of Jordan.

Anahtar Kelimeler

• Turks of Jordan
• Migration Processes
• Ottoman Period

Kaynakça

1. Duman, B., & Proje Ekibi. (2019). Ürdün’de Kadim Türk Varlığı ve Akraba Topluluklar [Rapor]. ORSAM (Ortadoğu Araştırmaları Merkezi) & YTB (Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı
2. Öztürk, Y. (2015). Osmanlı Hakimiyetinde Kuzey Arabistan ve Ürdün (1516–1918). İstanbul: Kitabevi Yayınları.
3. Peake, F. G. (1998). Tarih Şarkî Ürdün ve Kabileleri (تاريخ شرقي الأردن وقبائلها). Çev. Behaeddin Tukan. Amman: Ehli Matbaası.
4. Top, M. (2016). Hicaz Demiryolu ve Ürdün’deki Osmanlı Dönemi Tren İstasyonları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Ortadoğu Özel Sayısı.