Güneyli Salınımın 2023, 2024 ve 2025 Yıllarındaki Türkiye’deki Kuraklığa Olan Etkisi

Öz

Öz Güneyli salınım, okyanus akıntılarının ve atmosferin etkileşimi ile meydana gelen iklimsel bir fenomendir. Türkiye'nin iklimi ise, dünyanın sıcak ve soğuk hava akımlarının kesişim noktasında bulunması nedeniyle oldukça değişkenlik göstermektedir. 2023, 2024 ve 2025 yıllarında Türkiye'deki kuraklığın, Güneyli salınım ile nasıl etkilendiğine dair bir değer-lendirme yapmak, hem iklim biliminin dina-miklerini hem de tarım, su kaynakları ve ekosistemler üzerindeki yansımalarını anlamak açısından önemlidir. 2024 yılı itibarıyla, Türkiye'nin büyük bir kısmı kuraklık ile mücadele etmekteydi. Karasal iklim özelliklerinin belirginleştiği bölgelerde, özellikle yaz aylarında yaşanan aşırı sıcaklar ve düşük yağış miktarları, kuraklık koşullarını derinleştirmiştir. Güneyli salınım, bu aşamada kritik bir rol oynamaktadır. Güneyli salınımın etkisiyle, yaz dönemi boyunca yüksek sıcaklıklar ve düşük yağışlar, kuraklık koşullarını daha da şiddet-lendirmiştir. Özellikle güney ve güneydoğu bölgelerindeki çiftçiler, tarımsal üretimde önemli kayıplar yaşamaktadır. Bu, yalnızca ekonomik kayıplara değil, aynı zamanda gıda güvenliği sorunlarına yol açmaktadır. Güneyli salınım, hava sistemlerinin hareketliliği üzerinde doğrudan bir etkiye sahiptir. Özellikle Akdeniz Bölgesi'nde, bu salınım değişken döngülerin ortaya çıkmasına neden olur. Ancak 2024 yılında, bu döngüler beklenildiği gibi işlememiş ve sıklıkla karasal sıcak hava akımlarına neden olmuştur. Sonuç olarak, bu durum, kırsal alanlarda su kaynaklarının azalması ile birleşince, çiftçilere ek zorluklar çıkarmıştır. Tarımsal alanda, sulama ihtiyacı artmış fakat su kaynakları azalınca çiftçilerin suya erişimi zorlaşmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Güneyli Salınım
• atmosfer salınımı
• uzaktan bağlantı
• kuraklık

The Impact of the Southern Oscillation on Drought in Turkey in 2023, 2024 and 2025

Öz

The southern oscillation is a climatic phenomenon that occurs through the interaction of ocean currents and the atmosphere. Türkiye's climate, on the other hand, varies considerably due to its location at the intersection of the world's warm and cold air currents. Making an assessment of how the drought in Türkiye in 2023, 2024 and 2025 is affected by the southern oscillation is important in terms of understanding both the dynamics of climate science and its implications for agriculture, water resources and ecosystems. As of 2024, a large part of Türkiye was struggling with drought. In regions where continental climate characteristics are evident, extreme heat and low precipitation, especially in the summer months, have deepened drought conditions. The southern oscillation plays a critical role at this stage. Under the influence of the southern oscillation, high temperatures and low precipitation throughout the summer period have further exacerbated drought conditions. Farmers, especially in the southern and southeastern regions, experience significant losses in agricultural production. This leads not only to economic losses but also to food security problems. The southern oscillation has a direct impact on the mobility of weather systems. Especially in the Mediterranean region, this oscillation causes variable cycles to occur. However, in 2024, these cycles did not work as expected and frequently caused continental warm air currents. As a result, this situation, combined with the decrease in water resources in rural areas, created additional difficulties for farmers. In the agricultural area, the need for irrigation increased, but as water resources decreased, farmers had difficulty accessing water.

Anahtar Kelimeler

• ENSO
• atmosphere oscillation
• teleconnection
• drought

Kaynakça

1. Bozyurt, O. ve Kanar, G. (2025). Kuzey Atlantik Salınımının donlu günler ve yağış miktarı arasındaki korelasyon ilişkilerine Ege Bölgesi örneği. Kocatepe Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1), 14-44.
2. Dai, A. (2011). Drought under global warming: A review. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 2(1), 45-65.
3. Demir, T. ve Özgür, A. (2019). Türkiye'de meteorolojik kuraklık indekslerinin ENSO ile ilişkisi. Türkiye Meteoroloji Dergisi, 34(2), 123-140.
4. Erlat, E. (2009). İklim Sistemi ve İklim Değişmeleri. İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakül-tesi Yayınları.
5. Kapluhan, E. (2013). Türkiye'de kuraklık ve kuraklığın tarıma etkisi. Marmara Coğrafya Dergisi, 27, 487-510.
6. McKee, T. B., Doesken, N. J. ve Kleist, J. (1993). The relationship of drought frequency and duration to time scales. Proceedings of the 8th Conference on Applied Climatology, 17-22.
7. Tayanç, M., İm, U., Doğruel, M. ve Karaca, M. (2009). Climate change in Turkey for the last half century. Climatic Change, 94, 483-502.
8. Trenberth, K. E. (1997). The definition of El Niño. Bulletin of the American Meteorological Society, 78(12), 2771-2777.

9. Türkeş, M. (2000). El Niño-Güneyli Salınım ekstremleri ve Türkiye'deki yağış anomalileri ile ilişkileri. Çevre, Bilim ve Teknoloji, 1(1), 1-13.
10. Wang, L., Zhang, H. ve Wang, W. (2017). ENSO impacts on Mediterranean climate and drought variability. Climate Dynamics, 48(5-6), 1793-1807.
11. Yılmaz, H., Özkan, M. ve Kaya, S. (2019). Türkiye'de sürdürülebilir su yönetimi ve kurak-lıkla mücadele stratejileri. Su ve Çevre Dergisi, 26(3), 45-62.