2024 Romanya Cumhurbaşkanlığı ve Parlamento Seçimlerine Dair Bir Analiz

Öz

Romanya’da 2024 yılı sonlarında düzenlenen Cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri önemli bir siyasi krize neden olmuş; Cumhurbaşkanlığı ilk tur sonucunda aşırı sağcı aday Călin Georgescu’nun beklenmedik büyük başarısı ve ülkedeki iki ana akım siyasal oluşum olan Sosyal Demokrat Parti (PSD) ve Ulusal Liberal Parti’nin (PNL) beklentilerin altında kalması nedeniyle belirsizlik ön plana çıkmıştır. Bu yetmezmiş gibi, Romanya Anayasa Mahkemesi tarafından Rusya’nın seçime müdahil olduğu yönündeki iddialar nedeniyle seçimlerin iptal edilerek ertelenmesi ülkedeki belirsizlik ve demokratik endişeleri arttırmıştır. Buna karşın, yine yıl sonunda düzenlenen parlamento seçimleri olaysız atlatılmış ve yeni hükümet demokratik şekilde kurulabilmiştir. Bu çalışmada, Rumen siyasal sistemi ve 2024 yılı içerisinde düzenlenen seçimler analiz edilecektir. Bunu yapmak için, yazar, öncelikle konuya aşina olmayan okuyucular için Romanya hakkında bazı arka plan bilgileri ve istatistiksel veriler sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Romanya
• Rumen siyasal sistemi
• Marcel Ciolacu
• Yarı-başkanlık

An Analysis of the 2024 Romanian Presidential and Parliamentary Elections

Öz

The presidential and parliamentary elections held in Romania in late 2024 caused a major political crisis, with uncertainty coming to the fore due to the unexpectedly large success of the far-right candidate Călin Georgescu in the first round of the presidential elections and the lower-than-expected performance of the two mainstream political formations in the country, the Social Democratic Party (PSD) and the National Liberal Party (PNL). As if this was not enough, the cancellation and postponement of the elections by the Romanian Constitutional Court due to allegations of Russian interference in the elections increased uncertainty and democratic concerns in the country. Nevertheless, the parliamentary elections held at the end of the year were held without incident and a new government was formed democratically. In this study, the Romanian political system and the elections that were hold in 2024 will be analyzed. To do that, the author will first provide some background and statistical information about Romania for readers who are not familiar with the topic.

Anahtar Kelimeler

• Romania
• Romanian political system
• Marcel Ciolacu
• SemiPresidency.

Kaynakça

1. Agerpres. (2024a). PresidentialElection2024/AEP announces vote count completed: Calin Georgescu leads with 22.94%, Lasconi next with 19.18%. 25.11.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.agerpres.ro/english/2024/11/25/presidentialelection2024-aep-announces-vote-count-completed-calin-georgescu-leads-with-22-94-lasconi-next-with-19-18--1392957
2. Agerpres. (2024b). PresidentialElection2024/Calin Georgescu: I am not an extremist, nor a fascist, I'm just a Romanian who loves his country. 25.11.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.agerpres.ro/english/2024/11/25/presidentialelection2024-calin-georgescu-i-am-not-an-extremist-nor-a-fascist-i-m-just-a-romanian-who-loves-his-country--1393032
3. Agerpres. (2024c). PresidentialElection2024/Constitutional Court demands recount of first-round valid and void ballots (official). 28.11.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.agerpres.ro/english/2024/11/28/presidentialelection2024-constitutional-court-demands-recount-of-first-round-valid-and-void-ballots-official--1394753
4. Agerpres. (2024d). CSAT meeting zeroes in on cyberattacks aimed at influencing the fairness of the vote. 28.11.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.agerpres.ro/english/2024/11/28/csat-meeting-zeroes-in-on-cyberattacks-aimed-at-influencing-the-fairness-of-the-vote--1394935
5. Agerpres. (2024e). Nationwide protests against Calin Georgescu continue. 29.11.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.agerpres.ro/english/2024/11/29/nationwide-protests-against-calin-georgescu-continue--1395091
6. Agerpres. (2025). Simion: Nu cred că alegerile prezidențiale vor fi organizate pe 4 și 18 mai până nu văd Hotărârea de Guvern. 08.01.2025. Erişim: 09.01.2025. https://agerpres.ro/politic/2025/01/08/simion-nu-cred-ca-alegerile-prezidentiale-vor-fi-organizate-pe-4-si-18-mai-pana-nu-vad-hotararea-de--1410983
7. AlJazeera. (2024). Calin Georgescu takes shock lead in Romania’s presidential election. 25.11.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.aljazeera.com/news/2024/11/25/hard-right-populist-takes-shock-lead-in-romanias-presidential-vote
8. Andelman, D. (2024). TWTW: The World This Week #119 + Elections 2024. Andelman Unleashed, 01.12.2024. Erişim: 27.01.2025. https://daandelman.substack.com/p/twtw-the-world-this-week-119-elections

9. Britannica. Romania. Erişim: 09.01.2025. https://www.britannica.com/place/Romania
10. Euronews. (2024). Romania forms a new pro-European coalition government amid ongoing political crisis. 24.12.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.euronews.com/my-europe/2024/12/24/romania-forms-a-new-pro-european-coalition-government-amid-ongoing-political-crisis
11. G4media. (2024). Rezultate Parlamentare 2024 – Camera Deputaților. 11.12.2024. Erişim: 09.01.2025. https://alegeri.g4media.ro/rezultate-parlamentare-2024-camera-deputatilor
12. Henley, J. (2024). Shock as pro-Russia independent wins first round of Romanian election. The Guardian, 25.11.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.theguardian.com/world/2024/nov/25/calin-georgescu-romania-election-hard-right-candidate
13. IMF. (2025a). GDP, current prices. Erişim: 09.01.2025. https://www.imf.org/external/datamapper/NGDPD@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD
14. IMF. (2025b). GDP per capita, current prices. Erişim: 09.01.2025. https://www.imf.org/external/datamapper/NGDPDPC@WEO/ROU/HUN
15. İnsamer. Romanya. Erişim: 09.01.2025. https://www.insamer.com/tr/ulke-profili-romanya
16. Örmeci, O. (2014). 2014 Romanya Devlet Başkanlığı Seçimleri. Uluslararası Politika Akademisi, 02.11.2014. Erişim: 09.01.2025. https://politikaakademisi.org/2014/11/02/2014-romanya-devlet-baskanligi-secimleri
17. Örmeci, O. (2024a). 2024 Romanya Devlet Başkanlığı ve Parlamento Seçimleri. Uluslararası Politika Akademisi, 20.11.2024. Erişim: 09.01.2025. https://politikaakademisi.org/2024/11/20/2024-romanya-devlet-baskanligi-ve-parlamento-secimleri
18. Örmeci, O. (2024b). Romanya’nın Seçim Maratonunda Belirsizlik ve Sürprizler Ön Plana Çıkıyor. Uluslararası Politika Akademisi, 01.12.2024. Erişim: 09.01.2025. https://politikaakademisi.org/2024/12/01/romanyanin-secim-maratonunda-belirsizlik-ve-surprizler-on-plana-cikiyor
19. Romania-Insider. (2024). Marcel Ciolacu resigns as leader of Romania’s Social Democrats after presidential defeat, Liberal leadership also under pressure. 25.11.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.romania-insider.com/marcel-ciolacu-resigns-leader-psd-presidential-defeat-2024
20. Romania-Insider. (2025). Romania’s ruling coalition sets new dates for presidential elections, confirms candidate. 09.01.2025. Erişim: 09.01.2025. https://www.romania-insider.com/romania-new-presidential-elections-dates-2025
21. Statista. (2024). Romanian Presidential election first round results in 2024. Erişim: 27.01.2025. https://www.statista.com/statistics/1548636/romania-presidential-election-first-round-results
22. The World Fact Book. Romania. Erişim: 09.01.2025. https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/romania
23. T.C. Dışişleri Bakanlığı. Romanya'nın Siyasi Görünümü. Erişim: 09.01.2025. https://www.mfa.gov.tr/romanya-siyasi-gorunumu.tr.mfa
24. Verheijen, T. (2003). 10 Romania. In R. Elgie (Ed.), Semi-Presidentialism in Europe (pp. 193–215). Oxford University Press.
25. Wilson, C. (2024). Romania’s presidential election triggers uncertainty for Europe, Ukraine and its allies. The Interpreter, 16.12.2024. Erişim: 09.01.2025. https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/romania-s-presidential-election-triggers-uncertainty-europe-ukraine-its-allies