Investigation of Calcite Mineral in Terms of Mining, Industry and Export

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 1 - 12

Behzat Gökçen Demir , Ali Koray Özdoğan , Akın Akbulut

Öz

Calcite is a mineral that is widely observed in nature and is the main component of carbonate rocks. The crystal grain size of calcite mineral, whose chemical formula is CaCO3, varies between 1 mm-10 cm. It is a very remarkable mineral in terms of its crystal structure and the slices it shows. Calcite is an important raw material for many industries. It can be used as ground, natural or coated. In order to produce calcite mineral, it is necessary to obtain a mining licence and calcite operation permit. Calcite, which was also produced according to the Regulation on Quarries in the past, was adapted to the Mining Law in 1999. No. 3213 Mining Law, the calcite mine is classified in two different ways as (a) and (c) subclause of group II mines within the mining groups listed in article 2 of the Law. Calcite production in Türkiye has increased in recent years and reached 13 million tonnes. Niğde has come to the forefront in terms of the number of mining licences with calcite operation permits and the amount of production. However, another important point for the region is that a geographical indication has been issued for Niğde Calcite. In this study, it is aimed to emphasise that calcite is a very important mineral for the industry and economy by giving information about the historical development of calcite mineral in mining legislation, its evaluation in terms of mining licence and production, and its usage areas.

Anahtar Kelimeler

Mine , Mining , Mining license , Calcite , Niğde Calcite

Kalsit Mineralinin Madencilik, Endüstri ve İhracat Yönüyle İncelenmesi

Öz

Kalsit, doğada yaygın olarak gözlenen ve karbonatlı kayaçların ana bileşeni olan bir mineraldir. Kimyasal formülü CaCO3 olan kalsit mineralinin, kristal tane boyutu 1 mm-10 cm arasında değişmektedir. Kristal yapısı ve gösterdiği dilinimleri yönüyle oldukça dikkat çekici bir mineraldir. Kalsit, birçok endüstri dalı için önemli bir hammaddedir. Öğütülmüş olarak, doğal veya kaplanmış halde kullanılabilmektedir. Kalsit mineralinin üretilebilmesi için maden işletme ruhsatı ve kalsit işletme izninin alınması gereklidir. Geçmiş dönemlerde, Taş Ocakları Nizamnamesine göre de üretilen kalsitin, 1999 yılında Maden Kanununa intibakı yapılmıştır. 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında ruhsatlandırılan kalsit madeni, Kanunun 2 nci maddesinde sayılan maden grupları içerisinde II. grup (a) ve (c) bendi maden olarak iki farklı şekilde sınıflandırılmıştır. Ülkemizde kalsit üretimleri son yıllarda artış göstererek, 13 milyon ton seviyesini geçmiştir. Kalsit işletme izinli maden ruhsat sayısı ve üretim miktarı açısından Niğde ön plana çıkmıştır. Bununla birlikte bölge için bir diğer önemli nokta, Niğde Kalsitleri için coğrafi işaret düzenlenmiş olmasıdır. Bu çalışmada, kalsit mineralinin maden mevzuatındaki tarihsel gelişimi, maden ruhsatı ve üretimi açısından değerlendirilmesi, kullanım alanları gibi konularda bilgiler verilerek, bu madenin endüstri ve ekonomi için oldukça önemli bir maden olduğunun vurgulanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Maden , Madencilik , Maden ruhsatı , Kalsit , Niğde Kalsiti

Teşekkür

Makale içerisinde yer alan fotoğraflar (Şekil 1 ve 3) için Maden Müh. Çağrı KALYON’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

• [1] G. Ekincioğlu, Z. Başıbüyük, F. Büyükbayrak, İ. Kaydu Akbudak, (2022). Kırşehir Bölgesi Mermerlerinin Mikronize Kalsit Olarak Kullanılabilirliğinin Araştırılması, Aksaray University Journal of Science and Engineering, 6 (2), 178-191. https://doi.org/10.29002/asujse.1179592
• [2] Y. Önem, (2000). Sanayi Madenleri Tanımları, Doğada Bulunuşları, Dünya ve Türkiye Rezervleri, Güncellenmiş Yıllık Üretimleri ile İhraç ve İthal Miktarları (genişletilmiş 2. baskı), Ankara, s. 386.
• [3] Devlet Planlama Teşkilatı (DPT). (2001). Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, DPT:2618, ÖİK:269. Madencilik Özel İhtisas Komisyonu Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Genel Endüstri Mineralleri I (Asbest-Grafit-Kalsit-Fluorit-Titanyum) Çalışma Grubu Raporu. ISBN 975-19-2853-2, Ankara, s. 99. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Sekizinci-Bes-Yillik-Kalkinma-Plani-Madencilik-OIK-Raporu-EndustriyelHammaddelerAltKomisyonu-GenelEndustriMineralleri-Calisma-GrubuRaporu.pdf. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [4] M. Uçurum, (2014). Kaplı Kalsit Üretimi ve Ürün Özellikleri, MT Bilimsel (6), 1-10.
• [5] M. Uçurum, (2016). Kalsit Madenciliğinin Geleceğinde Optik Ayırma Teknolojilerinin Yeri ve Önemi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 4 (1), 40-46. https://doi.org/10.28948/ngumuh.239363
• [6] T. Türk, (2023). Karbonatlı Kayaçlar, bölüm 143-150. Endüstriyel Mineraller El Kitabı (Editörler: A. Ekrem Yüce, M. Olgaç Kangal, Güven Önal, Dündar Ergunalp). İstanbul, s. 378.
• [7] B.G. Demir, A.K. Özdoğan, A. Akbulut, (2021). Maden İşletme Ruhsatı ve Üretim Miktarı Açısından Kalsit Madenciliğinin İncelenmesi. 9. Uluslararası Kırmataş Sempozyumu, Antalya, Türkiye, 131-134. https://api2.maden.org.tr/uploads/portal/resimler/ekler/e4b4b61b7a_631619556_ek.pdf
• [8] 3213 sayılı Maden Kanunu. (1985). https://mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.3213.pdf. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [9] Maden Yönetmeliği. (2022). https://mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.39873.pdf. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [10] Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG). (2025a). https://www.mapeg.gov.tr/Sayfa/Duyuru/4665%202025-Yili-Mali-Yukumlulukler. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [11] Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG). (2025b). https://www.mapeg.gov.tr/Sayfa/Duyuru/5062%202024-Yili-Ocak-Basi-Satis-Fiyatlari. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [12] Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG). (2025c). Maden Üretim ve Ruhsat İstatistikleri (yayınlanmamış).
• [13] Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), (2025d). https://www.mapeg.gov.tr/Sayfa/Madenistatistik
• [14] Türk Patent ve Marka Kurumu. (2022). No: 1214-Mahreç İşareti, Niğde Kalsiti. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/f0762f47-873f-4225-b12a-758bc6e057c5.pdf. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [15] Türk Patent ve Marka Kurumu. (2025). Coğrafi İşaret Nedir?, Mahreç İşareti. Erişim adresi: https://ci.turkpatent.gov.tr/sayfa/co%C4%9Frafi-i%C5%9Faret-nedir. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [16] Yücetürk, G. (2010). Yapay Mermerde Kullanılan Kuvars ve Kalsit Minerallerinin Fiziko-Meknik Özellikleri. UTBD, c. 2, sy. 3, ss. 72–80, 2010.
• [17] İstanbul Maden İhracatçılar Birliği (İMİB). (2025). Kalsit. s. 23. https://imib.org.tr/wp-content/uploads/kalsit.pdf. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [18] M.S. Delibalta, (2018). Türkiye Maden Dış Ticareti ve Niğde Kalsit Sektörünün Ekonomik Önemi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 7(3), 1060-1065. https://doi.org/10.28948/ngumuh.502105
• [19] The Observatory of Economic Complexity (OEC). (2021). Calcium Carbonate, Exporters of Calcium Carbonate in 2021. https://oec.world/en/profile/hs/calcium-carbonate?selector1013id=2021&selector1699id=usdOption&selector1173id=2021. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [20] The Observatory of Economic Complexity (OEC). (2022). Calcium Carbonate, Exporters of Calcium Carbonate in 2022. https://oec.world/en/profile/hs/calcium-carbonate?selector1013id=2022&selector1699id=usdOption&selector1173id=2021. Erişim tarihi: Temmuz 2025.
• [21] The Observatory of Economic Complexity (OEC). (2023). Calcium Carbonate, Exporters of Calcium Carbonate in 2023. https://oec.world/en/profile/hs/calcium-carbonate?selector1013id=2023. Erişim tarihi: Temmuz 2025.