MEDENİ USUL HUKUKUNDA OKUNAMAYAN VEYA UYGUNSUZ YAHUT İLGİSİZ DİLEKÇE (HMK m. 32)

The “conduct and management of the proceedings” regulated in the first paragraph of Article 32 of the CCP titled “Principles governing the proceedings” is divided into two as formal and substantive conduct and management. The fact that the petitions submitted to the court should be written in a certain discipline, especially that the petitions should be readable, relevant to the case and should not contain inappropriate expressions is directly related to the formal conduct of the proceedings. The second paragraph of Article 32 of the CCP defines the formal conduct of the proceedings as follows: “An appropriate period of time shall be granted for the reorganization of the petition that cannot be read or is inappropriate or irrelevant, and this petition shall remain in the file. If a new petition is not filed within the given time, no further time shall be granted.” While the said provision was written as “inappropriate documents” in general terms during the abrogated CPC period, it was included in the CCP as “petition that cannot be read or is inappropriate or irrelevant”. In this study; the purpose of the current regulation, the areas in which it has become functional in civil proceedings, the issues that need to be explained in terms of the meanings of the concepts of “unreadable petition”, “improper petition” and “irrelevant petition” mentioned in the provision, and the provisions and consequences of the said regulation have been examined in detail.

HMK’nın “Yargılamaya hâkim olan ilkeler” başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen “yargılamanın sevk ve idaresi”, şeklî ve maddî anlamda sevk ve idare olarak ikiye ayrılır. Mahkemeye sunulan dilekçelerin belirli bir disiplin dâhilinde yazılması, özellikle dilekçelerin okunabilmesi, dava ile ilgili olması ve uygunsuz ifadeler içermemesi gerektiği, yargılamanın şeklî bakımdan sevk ve idaresi ile doğrudan ilgilidir. HMK’nın 32. maddesinin ikinci fıkrasında yargılamanın şeklî bakımdan sevk ve idaresi, “Okunamayan veya uygunsuz yahut ilgisiz olan dilekçenin yeniden düzenlenmesi için uygun bir süre verilir ve bu dilekçe dosyada kalır. Verilen süre içinde yeni bir dilekçe düzenlenmezse, tekrar süre verilemez.” şeklinde düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm, mülga HUMK döneminde genel anlamda “münasebetsiz evrak” olarak kaleme alınırken, HMK’ya “okunamayan veya uygunsuz yahut ilgisiz dilekçe” olarak alınmıştır. Bu çalışmada; mevcut düzenlemenin konuluş amacı başta olmak üzere, hukuk yargılamasında işlerlik kazandığı alanlar ve hükümde geçen “okunamayan dilekçe”, “uygunsuz dilekçe” ve “ilgisiz dilekçe” kavramlarının anlamları noktasında açıklanması gereken konular ile söz konusu düzenlemenin hüküm ve sonuçları ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.