ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU KARARLARINDA İHLAL EDİLEN MÜLTECİ VE SIĞINMACI TEMEL HAK VE HÜRRİYETLERİ

The subject of this study is the individual applications submitted to the Constitutional Court of Turkey by migrants holding refugee and asylum-seeker status, alleging violations of their fundamental rights and freedoms, and the fundamental rights and freedoms that the Constitutional Court has determined to have been violated as a result of these applications. This study is significant as it provides a comprehensive perspective on the fundamental rights and freedoms violations experienced by refugees and asylum seekers, whose numbers have rapidly increased in recent years due to their legal status. In the study, decisions from the Constitutional Court's official website were examined using the decision information database. The keyword search function was employed with the terms “refugee,” “asylum seeker,” and “migrant” to identify relevant individual application decisions. Among these decisions, violation rulings were selected and analyzed using the descriptive analysis method. At the conclusion of the study, it was observed that, based on the individual applications submitted by refugees and asylum seekers, the Constitutional Court has issued violation rulings concerning the prohibition of ill-treatment under article 17/3 of the 1982 Constitution, the right to life under article 17/1, the right to liberty and security under article 19, the right to respect for private and family life under article 20, and the right to a fair trial, including the right of access to court under article 36, as well as the right to an effective remedy under article 40.

Çalışmanın konusu, Türkiye’de, mülteci ve sığınmacı sıfatını haiz göçmenlerin hangi temel hak ve hürriyetlerin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundukları ve Anayasa Mahkemesinin bu başvurular neticesinde hangi temel hak ve hürriyetlerin ihlal edildiğine karar verdiğidir. Çalışma, son yıllarda sayısı hızlı bir şekilde artan mülteci ve sığınmacı statüsündeki göçmenlerin, bu statüleri nedeniyle maruz kaldıkları temel hak ve hürriyet ihlallerini bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koyması açısından önemlidir. Çalışmada, Anayasa Mahkemesinin resmî web sitesinde, kararlar bilgi bankasından bireysel başvuru kararlar kararları içinden, kelime arama butonu kullanılarak “mülteci”, “sığınmacı” ve “göçmen” anahtar kelimeleriyle kararlar taranmıştır. Bu kararlar içinde ihlal kararları seçilerek, betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın sonunda, mülteci ve sığınmacıların Anayasa Mahkemesine yaptıkları bireysel başvuruları neticesinde, Anayasa Mahkemesinin, 1982 Anayasası’nın 17/3 maddesindeki kötü muamele yasağı, 17/1 maddesindeki yaşam hakkı, 19. maddesindeki kişi hürriyeti ve güvenliği, 20. maddesindeki özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ile 36. maddesindeki adil yargılanma hakkı çerçevesinde, mahkemeye erişim hakkı ile 40. maddesindeki etkili başvuru hakkıyla ilgili ihlal kararları verdiği görülmüştür.