YÜKSEK İRTİFA FİZYOLOJİSİ VE ADAPTASYONUN ASKERÎ FİZİKSEL HAZIR BULUNURLUK SEVİYESİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Fiziksel hazır bulunurluk ve askerî fiziksel hazır bulunurluk kavramları muharip personelin meslek yaşamında önemli bir yer tutmaktadır. Askerî personel görev alanı itibariyle zaman zaman yüksek irtifa olarak kabul edilen 1500 metre üzerinde konuşlanmakta ya da bu yüksekliklerden daha fazla olan rakımlar da geçici görev icra etmektedir. Bu görevler esnasında gerek hücresel gerekse fiziksel düzeyde ortaya çıkan değişiklikler personelin fiziksel efor düzeyini etkilemektedir. Yüksek irtifa operasyonlarının etkili bir şekilde yürütülebilmesi için, yüksek irtifa bölgelerinde uygulanması gereken hareket tarzı ve fiziksel yüklenme eşiklerinin göz önüne alınması faaliyetlerin etkili bir şekilde gerçekleştirilmesi açısından oldukça önemlidir.
Yüksek irtifa efor seviyesi (yüksekte yaşam, düşük şiddette fiziksel efor) deniz seviyesinde yapılan fiziksel eforla birleştirildiğinde kaslara transfer edilen oksijen miktarını artırarak dayanıklılık (endurans) performansını geliştirmektedir. Performans sporcularının yüksek irtifada 2100–2500 metrede kaldıkları optimal günlük süre 20 saatten fazladır. Bireyler arasında yüksek irtifada yüklenme etkileri farklılık göstermektedir. Beslenme problemleri sonucu kaybedilen kas kütlesinin yetersiz enerji alımından kaynaklandığı düşünülmektedir. Demir eksikliği de yüksek irtifada elde edilen kazanımları azaltabilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anholm J. D., Bonjour, S., Brayley, K., Blackburn, R., Conde, J., Eichman, W., Sanders, K., Hughes, W., &Pettis, J. L. (1996). Heart rate profile during prolonged high intensity cycling at low and moderate altitudes. Medicine and Science in Exercise and Sports, 28(5), Supplement abstract 413
- Astrand P-O, Rodahl K., (1986).Textbook of work physiology. McGrawHill, Singapore.pp.683-706.
- Berglund B., Ekblom B.,(1991).Effect of erythropoietin administration on maximal aerobicpower. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 1, 88-93.
- Cerit M., (2018). Hypothetical approach to the location of genotypes (ACE & ACTN3) associated with energy system for the athletic performance. Journal of Sport Science Researches, 3(1), 97-105. ISSN: 2548-0723.
- Gerlinger T, Peoples GE, Craig R, Burlingame B., (2005). The 274th Forward Surgical Team experience during Operation Enduring Freedom. Mil Med. 170(6):451–9.)
- Honigman B., Theis MK, Koziol-McLain J, Roach R, Yip R, Houston C, (1993). Acute mountain sickness in a general tourist population at moderate altitudes. AnnIntern Med.;118(8): 587–92.
- Kraemer, W.J., Fleck, S.J., & Deschenes, M.R. (2012). Exercise physiology (1st ed). Baltimore: Lippincott Williams & Wilkins. pp. 75-78
- McArdle WD, Katch FI, Katch VL, (2000). Essentials of Exercise Physiology. 2th ed. Johnson E, Gulliver K, eds. Lippincott Williams and Wilkins;170-205.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Olgu Sunumu
Yazarlar
Murat Erdoğan
*
Bu kişi benim
0000-0003-2944-111X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
8 Nisan 2019
Kabul Tarihi
30 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 29 Sayı: 1