EN
TR
KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ
Öz
Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) kirleticiler insanların sağlığını, çevreyi tehlikeye atmakta, nüfus ve mülk için güvenlik risklerine neden olmaktadır. Irak'ta 2007 yılında meydana gelen klor gazı saldırısında 16 kişi hayatını kaybetmiş, 100'den fazla kişi de yaralanmıştır. 2013 yılında Suriye'nin Hama ilinde uçaklardan atılan patlayıcıların koku ve duman yayması sonucu 100'den fazla kişinin nefes darlığı çektiği tespit edilmiştir. KBRN olaylarında çok önemli bir adım olan dekontaminasyon, insanlar, araçlar, malzemeler, binalar ve alanlar üzerinde etkili olan kimyasal, biyolojik, radyoaktif ve nükleer maddelerin etkilerini ortadan kaldırır veya sağlık tehdidi oluşturmayacak düzeye indirir. Bu nedenle, dekontaminasyon KBRN Savaş ajanlarına karşı savunmada hayati bir rol oynamaktadır. Dekontaminantlar ile savaş ajanlarına maruz kalan yaralılar bu ajanlardan temizlenir, bu da savaş ajanının çoğunlukla fiziksel olarak uzaklaştırılması veya kimyasal olarak inaktive edilmesi ile gerçekleştirilir. Kontaminasyon fark edildiğinde, cilt dekontaminasyonu uygulayarak ve giysileri çıkararak dekontaminasyonun %90'ının bir dakika içinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Cilt ve alet dekontaminasyonu için kullanılan dekontaminantlar genellikle alkol, iyot, sodyum klorür türevlerinden üretilen ve ticari olarak satılan ürünlerden oluşmaktadır. Bu dekontaminantlar kullanılırken belirtilen konsantrasyonlarda çözülmeli, kullanım talimatlarına uyularak kullanılmalı, vücuda uygun miktarlarda uygulanmalı ve vücut için belirtilen yerlere uygulanmalıdır. Bu makale, KBRN olaylarında kullanılan dekontaminasyon solüsyonları ve tekniklerine ilişkin genel kuralları ana hatlarıyla belirlemeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Selçuk Üniversitesi BAP Koordinatörlüğü
Proje Numarası
22112003
Kaynakça
- [1] N. Varol, and T. Gültekin, "Disaster Anthropology," Electronic Journal of Social Scienes, 15(59), 2016. https://doi.org/10.17755/esosder.263244
- [2] H. John, et al., "Toxicokinetic aspects of nerve agents and vesicants," in Handbook of toxicology of chemical warfare agents. Academic press, p. 875-919. 2020 https://doi.org/10.1016/B978-0-12-819090-6.00052-0
- [3] M. Ortatatlı, et al., "Evaluation of Chemical, Biological, Nuclear and Radiological Casualties with Regard Terrorism," Türkiye Klinikleri Journal of Forensic Medicine Special Topics" 1:44-52, 2015
- [4] L. Sun, et al., "Poly (γ-glutamic acid)-based electrospun nanofibrous mats with photodynamic therapy for effectively combating wound infection" Materials Science and Engineering: C. 113:110936, 2020 https://doi.org/10.1016/j.msec.2020.110936:
- [5] S. Sezigen, et al.,"Victims of chemical terrorism, a family of four who were exposed to sulfur mustard," Toxicology Letters, 303, 9-15. 2019. https://doi.org/10.1016/j.toxlet.2018.12.006
- [6] S. Sezigen, and L. Kenar, "Recent sulfur mustard attacks in Middle East and experience of health professionals," Toxicology Letters. 320, 52-57. 2020. https://doi.org/10.1016/j.toxlet.2019.12.001:
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İnorganik Kimya (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
7 Mayıs 2024
Gönderilme Tarihi
14 Eylül 2023
Kabul Tarihi
15 Ocak 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 20 Sayı: 1
APA
Karakurt, S., & Baş, K. (2024). KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ. Savunma Bilimleri Dergisi, 20(1), 29-48. https://doi.org/10.17134/khosbd.1360355
AMA
1.Karakurt S, Baş K. KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ. Savunma Bilimleri Dergisi. 2024;20(1):29-48. doi:10.17134/khosbd.1360355
Chicago
Karakurt, Serdar, ve Kemal Baş. 2024. “KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ”. Savunma Bilimleri Dergisi 20 (1): 29-48. https://doi.org/10.17134/khosbd.1360355.
EndNote
Karakurt S, Baş K (01 Mayıs 2024) KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ. Savunma Bilimleri Dergisi 20 1 29–48.
IEEE
[1]S. Karakurt ve K. Baş, “KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ”, Savunma Bilimleri Dergisi, c. 20, sy 1, ss. 29–48, May. 2024, doi: 10.17134/khosbd.1360355.
ISNAD
Karakurt, Serdar - Baş, Kemal. “KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ”. Savunma Bilimleri Dergisi 20/1 (01 Mayıs 2024): 29-48. https://doi.org/10.17134/khosbd.1360355.
JAMA
1.Karakurt S, Baş K. KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ. Savunma Bilimleri Dergisi. 2024;20:29–48.
MLA
Karakurt, Serdar, ve Kemal Baş. “KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ”. Savunma Bilimleri Dergisi, c. 20, sy 1, Mayıs 2024, ss. 29-48, doi:10.17134/khosbd.1360355.
Vancouver
1.Serdar Karakurt, Kemal Baş. KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK ve NÜKLEER (KBRN) OLAYLARI İÇİN DEKONTAMİNASYON SOLÜSYONLARI ve TEKNİKLERİ. Savunma Bilimleri Dergisi. 01 Mayıs 2024;20(1):29-48. doi:10.17134/khosbd.1360355
Cited By
Strategic Dimensions of Risk Management in Dealing with CBRNE Events in Military Hospitals: A Qualitative Analysis with a Policy Approach from the Perspective of Experts
Risk Management and Healthcare Policy
https://doi.org/10.2147/RMHP.S571765Askerî Doktrinlerde KBRN Tehditlerinin Evrimi
Savunma Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.17134/khosbd.1879494