Derleme

Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri

Cilt: 22 Sayı: 2 1 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri

Öz

Dijital dezenformasyon; internet ve sosyal medya aracılığıyla üretilen yalan, çarpıtılmış veya yanıltıcı bilgilerin küresel ölçekte yayılımını ifade eden hibrit bir tehdittir. Bu çalışmada, dijital dezenformasyonun tarihsel gelişimi, oluşum süreçleri ve güncel stratejik yansımaları bütüncül bir yaklaşımla incelenmekte ve dijital dezenformasyonla mücadele için stratejiler önerilmektedir. Çalışma kapsamında; dünyadan ve Türkiye’den somut örnekler üzerinden ülkelerin dezenformasyon stratejileri analiz edilmiş, uydurulmuş bilginin düşük maliyetli ve yüksek etkili bir silah olarak kullanımı ortaya konmuştur. Dezenformasyonla mücadelede teknik bir çerçeve sunan Dezenformasyon Analiz ve Risk Yönetimi (DISARM) modeli kapsamlı şekilde ele alınarak saldırı ve savunma süreçlerinin planlama, hazırlık, uygulama ve değerlendirme aşamalarını içeren bütüncül modeller ortaya konulmuş; toplumsal bağışıklığın kazanılmasında medya okuryazarlığının kritik önemi vurgulanmıştır. Sonuç olarak, dijital dezenformasyonun giderek karmaşıklaşan yapısı karşısında, teknik, hukuki ve toplumsal boyutları bütünleştiren çok katmanlı mücadele stratejilerinin geliştirilmesi gerekliliği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma hiçbir dış finansman almamıştır.

Kaynakça

  1. [1] J. Serrano-Puche, “Digital disinformation and emotions: exploring the social risks of affective polarization,” International Review of Sociology, cilt. 31, no. 2, 231–245, 2021, doi: 10.1080/03906701.2021.1947953.
  2. [2] J. Rodríguez-Virgili, J. Serrano-Puche, and C. B. Fernández, “Digital disinformation and preventive actions: Perceptions of users from Argentina, Chile, and Spain,” Media Commun, cilt. 9, no. 1, 323–337, 2021 doi: 10.17645/MAC.V9I1.3521.
  3. [3] A. F. Aydın, “Post-Truth Dönemde Sosyal Medyada Dezenformasyon:Covi̇d-19 Yeni̇Koronavi̇rüs) Pandemi̇Süreci̇,” Asya Studies, cilt. 19, no. 12, 76–90, 2020, doi: 10.31455/asya.740420.
  4. [4] C. Turan, “Açıklığın Yanılsaması: Dezenformasyon Çağımızın Kitle İmha Silahı mı?” AB2015 Akademik Bilişim Konferansı, 109-115, 2015.
  5. [5] İ. Tok, “Hakikat ötesi (Post-Truth) Çağda Yeni Medyada Yalan/Sahte Haberle Mücadele”, E. Şeref Sağıroğlu. H. İ. Bülbül, A. Kılıç ve M. Küçükali, Dijital Okuryazarlık Araçlar, Metodolojiler, Uygulamalar ve Öneriler, 455-485, 2020. https://acikkaynak.gim.org.tr/img/kitap.pdf (04.04.2026).
  6. [6] M. Akdağ, “Yakın Dönem Türk Siyaset Duayenlerinin Medya Kullanımı Deneyimleri ve Propaganda”, Aksaray İletişim Dergisi, cilt. 1, no. 1, 82-110, 2019.
  7. [7] H. Ilgın, “Sosyal Medyada Dezenformasyon ve Halkla İlişkiler İlişkisi” İletişim Çalışmaları Dergisi, cilt. 7, no. 2, 303–322, 2021. https://izlik.org/JA36XW26AD
  8. [8] N. Bontridder and Y. Poullet, “The role of artificial intelligence in disinformation,” Data Policy, vol. 3, 2021, doi: 10.1017/dap.2021.20.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

22 Haziran 2026

Yayımlanma Tarihi

1 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

13 Kasım 2025

Kabul Tarihi

16 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 22 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aydın, S., Güçlü, A., & Yılmaz, M. (2026). Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri. Savunma Bilimleri Dergisi, 22(2), 511-530. https://doi.org/10.17134/khosbd.1820635
AMA
1.Aydın S, Güçlü A, Yılmaz M. Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri. Savunma Bilimleri Dergisi. 2026;22(2):511-530. doi:10.17134/khosbd.1820635
Chicago
Aydın, Semra, Abdulbaki Güçlü, ve Murat Yılmaz. 2026. “Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri”. Savunma Bilimleri Dergisi 22 (2): 511-30. https://doi.org/10.17134/khosbd.1820635.
EndNote
Aydın S, Güçlü A, Yılmaz M (01 Kasım 2026) Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri. Savunma Bilimleri Dergisi 22 2 511–530.
IEEE
[1]S. Aydın, A. Güçlü, ve M. Yılmaz, “Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri”, Savunma Bilimleri Dergisi, c. 22, sy 2, ss. 511–530, Kas. 2026, doi: 10.17134/khosbd.1820635.
ISNAD
Aydın, Semra - Güçlü, Abdulbaki - Yılmaz, Murat. “Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri”. Savunma Bilimleri Dergisi 22/2 (01 Kasım 2026): 511-530. https://doi.org/10.17134/khosbd.1820635.
JAMA
1.Aydın S, Güçlü A, Yılmaz M. Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri. Savunma Bilimleri Dergisi. 2026;22:511–530.
MLA
Aydın, Semra, vd. “Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri”. Savunma Bilimleri Dergisi, c. 22, sy 2, Kasım 2026, ss. 511-30, doi:10.17134/khosbd.1820635.
Vancouver
1.Semra Aydın, Abdulbaki Güçlü, Murat Yılmaz. Dijital Dezenformasyon: Küresel Aktörler ve Mücadele Stratejileri. Savunma Bilimleri Dergisi. 01 Kasım 2026;22(2):511-30. doi:10.17134/khosbd.1820635