Araştırma Makalesi

Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri

Sayı: 38 2 Kasım 2020
  • Saadet Dağ
PDF İndir
TR EN

Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri

Öz

Deliler Ocağı’nın Osmanlı Devleti’nde XV. yüzyılın sonlarına doğru, Rumeli’de teşekkül ettiği düşünülmektedir. Deliler, giydikleri kıyafetler, kullandıkları silahlar ve askerî manevraları itibarıyla görenler için “korkunç” denilebilecek görünümlü, cengâver askerlerdi. Deliler Ocağı günümüze göre değerlendirildiğinde, manevracı savaşçılar için popüler bir askerî ocaktı denilebilir. XVII. yüzyıla kadar ekseriyetle valilerin kapılarında görev yapan deliler, maiyetinde oldukları valilerin vefatı ya da azledilmeleri durumunda işsiz kalmakta ve eşkıyalığa meyletmekteydi. XVII. yüzyılın sonlarına doğru ateşli silahların yaygınlık kazanmasıyla birlikte klasik Osmanlı delileri popülerliklerini kaybetmişlerdir. Çünkü bu askerler barutlu tüfeklerle değil, kılıçla, baltayla, gürz ve topuz gibi savaş aletleriyle cenk ederlerdi. Bunlardan sonra yeni tip silahları kullanabilen başka bir birlik daha oluşturulmuştur. Bu yeni birliğe de ilk dönem delilere benzetilmek amacıyla “deli” denilmiştir. Ancak bunların kıyafetleri, silahları ve fonksiyonları, hatta maaşları dahi klasik delilerden farklıdır. Mesela klasik deliler, vahşi hayvan postlarını kıyafet olarak tercih ederken, kuşkanatlarını da aksesuar olarak takarlardı. Buna karşın ikinci dönem deliler ise satenden şalvar ve renkli gömlekler giyerek, klasik delilere nazaran daha sade bir görünümde olurlardı. Ancak kaynakların çoğunda bu iki farklı askerî birlik tek bir ocağı temsil ettiği için kıyafet konusu da tam olarak aydınlatılamamıştır. Söz konusu karmaşadan yola çıkan bu çalışma, amacı itibarıyla hem Osmanlı kaynaklarını hem de imkânlar dâhilinde Avrupa kaynaklarını inceleyerek, tespit edilen veriler üzerinden delilerin kıyafetleri konusundaki karışıklığa açıklık getirmeye çalışmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. BOA., AE-SSLM-III-00041-02392-001.....................................
  2. BOA. C.AS-01024-44894-001........................................
  3. BOA., C-AS-00701-29439-001/002...............................
  4. BOA., C-DH-00010-00457-002.....................................
  5. BOA., C-ML-00079-03637-001...............................................
  6. BOA., C-ZB-00020-00957-001.....................................................
  7. BOA., HAT-01232-48007-001......................................................
  8. Bosnavî, Ö. (1979). Tarih-i Bosna Der Zaman-ı Hekimoğlu Ali Paşa. Haz. Kâmil Su. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

2 Kasım 2020

Gönderilme Tarihi

5 Haziran 2020

Kabul Tarihi

16 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 38

Kaynak Göster

APA
Dağ, S. (2020). Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi, 38, 183-210. https://izlik.org/JA47MU77LM
AMA
1.Dağ S. Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi. 2020;(38):183-210. https://izlik.org/JA47MU77LM
Chicago
Dağ, Saadet. 2020. “Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri”. Savunma Bilimleri Dergisi, sy 38: 183-210. https://izlik.org/JA47MU77LM.
EndNote
Dağ S (01 Kasım 2020) Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi 38 183–210.
IEEE
[1]S. Dağ, “Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri”, Savunma Bilimleri Dergisi, sy 38, ss. 183–210, Kas. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47MU77LM
ISNAD
Dağ, Saadet. “Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri”. Savunma Bilimleri Dergisi. 38 (01 Kasım 2020): 183-210. https://izlik.org/JA47MU77LM.
JAMA
1.Dağ S. Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi. 2020;:183–210.
MLA
Dağ, Saadet. “Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri”. Savunma Bilimleri Dergisi, sy 38, Kasım 2020, ss. 183-10, https://izlik.org/JA47MU77LM.
Vancouver
1.Saadet Dağ. Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Kasım 2020;(38):183-210. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47MU77LM