HASAN BASRİ ÇANTAY-MEHMET AKİF ERSOY DOSTLUĞU VE AKİFNÂME
Öz
Bu makalede Türk edebiyat ve fikir tarihinin önemli isimlerinden Mehmet Akif ve Hasan Basri
Çantay dostluğu anlatılmış; ayrıca Hasan Basri’nin Mehmet Akif’i çeşitli yönleriyle ele aldığı ve
ona dair hatıralarını ihtiva eden Akifnâme adlı eseri tanıtılmıştır. Akifnâme, Mehmet Akif’in
yakından tanınması ve biyografisinin çeşitli yönlerinin aydınlatılması açısından önemli bir
kaynaktır. İslam ilimleri ile ilgili çalışmalarının yanında edebiyatla da ilgilenmiş ve uzun yıllara
dayanan gazetecilik hayatında tarih, hukuk, dil vs. gibi sosyal bilimlerin çeşitli dallarında
yazılar kaleme almış olan Hasan Basri Çantay, aynı zamanda Akif’in yakın dostu, talebesi ve
dava arkadaşıdır. Çantay, İstiklâl Marşının Akif tarafından yazılmasında önemli bir rol
oynamıştır. Çantay, Akif’e dair hatıralarını ilk önce Balıkesir’de çıkan Türk Dili gazetesinde
yayımlamış, daha sonra Akifnâme adıyla kitaplaştırmıştır. Çantay’ın hatıraları; Mehmet Akif
şahsiyetinin, hayatı ve eserlerinin farklı cepheleriyle ortaya konulması ve Cumhuriyet
döneminin değerli İslâm âlimlerinden Hasan Basri’nin üzerindeki Akif etkisinin anlaşılması
açısından değerli bilgiler ihtiva etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Akifnâme, Mehmet Akif Ersoy, Hasan Basri Çantay, Balıkesir, İstiklâl Marşı.
Kaynakça
- Kiitaplar: Çelik, Recep, Millî Mücadelede Balıkesir ve Din Adamları, Osmanlıdan Cumhuriyet’e Balıkesir, (Yayına Hazırlayan. Bülent Özdemir-Zübeyde Güneş Yağcı), Yeditepe Yay. İstanbul: 2007.
- Çantay, Hasan Basri Akifnâme, İstanbul: Ahmet Sait Matbaası, İstanbul 1966.
- Çoker, Fethi, Türk Parlamento Tarihi Millî Mücadele ve TBMM Birinci Dönem (1919-1923),
- TBMM Vakfı Yay, I. Cilt, Ankara 1994.
- Ersoy, Mehmet Akif, Safahat (Haz. M. Ertuğrul Düzdağ), Mehmet Akif Araştırmaları Merkezi Yay, İstanbul 1988.
- Kapukaya, Zeliha, Hasan Basri Çantay’ın Hayatı ve Eserleri Üzerinde Bir İnceleme, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Balıkesir 2015.
- Özçelik, Mustafa, Mehmet Akif ve İstiklâl Marşı, Sütun Yay, İstanbul 2008.
- Uğur, Mücteba, Hasan Basri Çantay, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 1994. Süreli Yayınlar:
- Balıkesir Ekspres, Ölümünün 25. Yılı Münasebetiyle Hasan Basri Çantay’ın Gençlik Yılları, 23 Aralık 1989.
- Karesi, Teşrif, nr: 34-294, H.4 Cemaziyelûla 1338/ M. 26 Kanûnisâni 1920- R.1336.