4. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARININ BLOOM VE REVİZE BLOOM TAKSONOMİLERİNE GÖRE İNCELENMESİ

2017 yılında Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) eğitim sistemindeki bütün öğretim programlarını güncellemiştir. Güncellenen öğretim programları 2018-2019 eğitim-öğretim yılı itibariyle topyekûn uygulanmaya başlanmıştır. Mevcut programların uygulamaları sonucunda elde edilen dönütler, paydaşların görüşleri ve akademik çalışmalardan elde edilen bulgular doğrultusunda güncellenen programların MEB tarafından yeniden güncellenmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda güncelleme çalışmaları için mevcut programların incelendiği akademik çalışmalar önemli bir veri kaynağıdır. Bu çalışmanın amacı, 2018 İlkokul 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında yer alan kazanımların Bloom ve Revize Edilmiş Bloom Taksonomisine göre incelenip, sınıflandırılmasıdır. Çalışmada doküman inceleme tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın dokümanları 2017 yılında güncellenen ve 2018 yılında uygulanmaya başlanan Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programıdır. Bu programda 4. sınıf düzeyinde yer alan 33 kazanım çalışma verilerini oluşturmuştur. Kazanımların incelenmesi ve sınıflandırılması iki araştırmacı tarafından Bloom ve Revize Bloom Taksonomilerine göre gerçekleştirilmiştir. Kazanımlar öncelikle Bloom Taksonomisine göre bilişsel, duyuşsal ve devinişsel alanlarda sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma sonrasına bilişsel alanda olduğu tespit edilen kazanımlar ikinci bir çözümleme ile Revize Bloom Taksonomisinin bilgi ve bilişsel süreç boyutlarında yeniden analiz edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre ilgili programda yer alan 33 kazanımın 27’sinin (%81.8) bilişsel, 2’sinin (%6.1) duyuşsal ve 4’ünün (%12.1) devinişsel alanda yer aldığı saptanmıştır. Bilişsel alanda yer alan 27 kazanımın ise %22.2’si (n=6) olgusal, %59.3’ü (n=16) kavramsal, %14.8’i (n=4) işlemsel ve %3.7’si (n=1) üstbilişsel bilgi boyutunda yer aldığı görülmüştür. Öte yandan aynı kazanımlar farklı bir açıdan incelendiğinde, kazanımların %7.4’ü (n=2) hatırla, %48.2’si (n=13) anla, %22.2’si (n=6) uygula, %11.1’i (n=3) çözümle, %3.7’si (n=1) değerlendir ve %7.4’ü (n=2) oluştur bilişsel süreç boyutlarında bulunduğu belirlenmiştir. Bu bulgulara göre ilgili öğretim programının 4. sınıf düzeyindeki kazanımlarının bilişsel alanda yoğunlaştığı ve bilişsel alanda yoğunlaşan kazanımların ise çoğunlukla alt düzey düşünme becerilerine yönelik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programının 4-7. sınıfları kapsayan bütünleşik bir program olması nedeniyle programın genel yapısı hakkında daha fazla kanıta ulaşabilmek için farklı sınıf seviyelerinde de benzer çalışmaların yapılması ve bu çalışmada elde edilen bulgularla bütünleştirilmesi önerilmektedir.