Balfour Deklarasyonu’nun ilanı, tepki ve destekler

Öz

İngiltere Hükûmeti’nin 2 Kasım 1917 tarihinde ilan ettiği Balfour Deklarasyonu, dünyanın belli başlı Yahudi merkezlerinde bulunan Siyonist federasyonlar tarafından coşku ve derin şükran ifadeleri ile karşılanmıştır. Dönemin İngiltere Dışişleri Bakanı Lord A. J. Balfour tarafından Yahudilere İngiltere koruması altında “Ulusal Yurt” vaadi taşıyan Balfour Deklarasyonu’nun ilanı Siyonist harekete uluslararası tanınırlık sağlarken yerli Filistin halkı ve o dönemin Arap liderliğini üstlenen Şerif Hüseyin’i ise hayal kırıklığına uğratmıştır. Filistin nüfusunun yüzde 90’dan fazlasını Araplar oluşturmasına rağmen deklarasyon metninde “Yahudi olmayan topluluk” kelimeleriyle yerli halk önemsizleştirilmiştir. İngiltere Hükûmeti’nin bu bildirisi, Fransa ve İtalya başta olmak üzere İtilaf Devletleri tarafından da benimsenmiş ve kabul görmüştür. Balfour Deklarasyonu ile birlikte Siyonist hedeflerin ilk aşaması tamamlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Balfour Deklarasyonu
• Siyonizm
• İngiltere
• Siyonist Organizasyon

Announcement of the Balfour Declaration, reaction and supports

Öz

The Balfour Declaration announced by the British Government on November 2, 1917 was greeted with enthusiasm and expressions of deep gratitude by the Zionist Federations in the major Jewish centers of the world. The announcement of the Balfour Declaration, which promised the Jews a "National Home" under the protection of England, by the British Foreign Secretary of the period, Lord A. J. Balfour, was brought international recognition to the Zionist movement, but was disappointed the local Palestinian people and Sharif Hussein, who assumed the Arab leadership of that period. Although more than 90 percent of the Palestinian population were Arabs, the text of the declaration was trivialized the local people with the words "non-Jewish community". This declaration of the British Government was also adopted and accepted by the Entente Powers, especially France and Italy. With the Balfour Declaration, the first stage of Zionist goals were completed.

Anahtar Kelimeler

• Balfour Declaration
• Zionism
• Britain
• Zionist Organization

Kaynakça

1. 1. Arşiv Belgeleri /Documentaries
2. TC. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (CDA/BOA)
3. The National Archives Foreign Office (TNA/FO)
4. 2. Gazeteler / Newpapers
5. İkdâm gazetesi
6. Sebilürreşad gazetesi
7. The Jewish Tribune
8. The American Jewish World

9. 3. Kitaplar, Makaleler ve Tezler
10. Akgül, A. (2011). Kripto Yahudiler ve Pakraduniler. Togan Yayınları.
11. Ataöv, T. (1970). Filistin sorununun ardındaki gerçek: İsrail'in kuruluşuna kadar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 25/03, 29-66.
12. Bar-Yosef, E. (2005). The Holy Land in English culture 1799–1917 Palestine and the question of orientalism. Clarendon Press.
13. Cohn-Sherbok, D. (2012). Introduction to Zionism and Israel from ideology to history. Continuum International Publishing Group.
14. De Haas, J. (1934). History of Palestine - The last two thousand years. The MacMillan Company.
15. Friedman, I. (1973). The question of Palestine, 1914-1918 British-Jewish-Arab relations. Schocken Books.
16. Grainger, J.D. (2006). The battle for Palestine 1917 (warfare in history). Boydell Press.
17. Great Britain, Palestine and the Jews, Jewry's celebration of its national charter. The Zionist Organisation: London Bureau 35 Empire House, 175 Piccadilly, W.1. 1918. Printed in Great Britain by the Field&Queen (Horace Cox) Ltd., Bream’s Buildings, London, E. C. 4.
18. Hassan, S. (2016). Politics of the Zionist lobby in the United States of America. Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 77, 846-854.
19. Hurley, A. U. B. A. (1999). One nation under Israel. Truths Press.
20. Husan, S. (2014). The Zionist project and the British Mandate in Palestine. Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 75, Platinum Jubilee, 967-974.
21. Kaplan, E. and Derek J. P. (2011). The origins of Israel, 1882–1948. University of Wisconsin Press.
22. Kızıloğlu, S. (2012). İsrail Devleti’nin kuruluşuna kadar geçen süreçte Yahudiler ve Siyonizm’in gelişimi. Sosyal Bilimler, 2/1, 35-64.
23. Nir, Y. (2021). Immigration to Palestine during the British Mandate (1922-1948). Cambridge Scholars Publishing.
24. Özdemir, H. (2009). Osmanlı belgelerinde Filistin. T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 102.
25. Pappe, I. (2007). Modern Filistin tarihi. (Çev. Nuri Plümer), Phoenix Yayınevi.
26. Patterson, Lieut.-Colonel J. H. (1922). With the Judeans in the Palestine campaign. The Macmillan Company.
27. Quigley, J. (1990). Palestine and Israel: A challenge to justice. Duke University Press Books.
28. Reinharz, J. (1993). Chaim Weizmann: The making of a statesman. Oxford University Press.
29. Sander, O. (2020). Siyasi tarih: İlkçağlardan 1918’e. İmge Kitabevi.
30. Schama, S. (2016). İki Rothschild, İsrail devletinin kuruluşu. (Çev. Belkıs Çorakçı Dişbudak), Alfa Basım Yayım.
31. Sweiti, R. (2008). American policy toward Palestine between 1850 and 1939. Bethlehem University Journal, Vol. 27, 26-58.
32. Taylor, A. R. (2019). İsrail’in doğuşu, 1897–1947 Siyonist diplomasinin analizi. Pınar Yayınları.
33. Trimbur, D. (2010). History in fast motion: An overview. Europe and Palestine 1799-1948 Religion-Politics-Society. (eds. Barbara Haider-Wilson, Dominique Trimbur). Verlag der Österreichischen Akademle der Wissenschaften, 45-53.
34. Verete, M. (1982). The Balfour Declaration and its makers. Palestine and Israel in the 19th and 20th centuries. (Edited By Elie Kedourie and Sylvia G. Haim). Routledge. pp. 60-88.
35. Yavuz, H. (2023). İsrail Devleti’nin kuruluş süreci-Balfour Deklarasyonu’ndan manda yönetimin kurulmasına- 1917-1923 [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Selçuk Üniversitesi