EN
TR
GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ
Öz
Son yüzyılda sanayileşme, kentleşme ve insan faaliyetlerinin artışı, küresel çevre sorunlarını derinleştirmiştir. 20. yüzyılın sonlarından itibaren sürdürülebilirlik yalnızca çevresel değil, sosyal adalet, ekonomik kalkınma ve kültürel sürekliliği de içeren disiplinler arası bir kavram olarak görülmeye başlanmıştır (Cortese, 2003). Üniversiteler, eğitim ve araştırma faaliyetleri ile toplumsal bilinç oluşturma kapasitesine sahip olmaları nedeniyle sürdürülebilir kalkınma sürecinde kritik bir rol üstlenmektedir. Geleneksel kampüs anlayışı dönüşerek akademik mekânların sosyal, kültürel ve çevresel farkındalık yaratma potansiyeline sahip olduğu kabul edilmektedir. Bu doğrultuda “sürdürülebilir kampüs,” ve “yeşil kampüs” gibi kavramlar akademik literatürde yaygınlaşmıştır (Sharp, 2002). Birleşmiş Milletler’in 2015’te kabul ettiği 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDG), üniversitelerin sürdürülebilir dönüşüm sürecine dahil edilmesini teşvik etmektedir (Sachs vd., 2022). Kampüsler, sürdürülebilirlik politikalarının uygulanması açısından büyük fırsatlar sunmaktadır. Yeşil Kampüs yaklaşımı, üniversitelerin ekolojik ayak izlerini azaltmasını, yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmasını, atık yönetimi stratejileri geliştirmesini ve çevreye duyarlı bina tasarımları uygulamasını içermektedir (Zhu, Zhu & Dewancker, 2020). Uluslararası indeksler üniversitelerin sürdürülebilirlik uygulamalarını değerlendirmek için geliştirilmiştir. UI GreenMetric, QS-SR, STARS ve THE Impact Ranking, kampüslerin sürdürülebilirlik performanslarını ölçerek enerji verimliliği ve çevre dostu kampüs tasarımlarını teşvik etmektedir (Suwartha ve Sari, 2013). Bu makale, sürdürülebilir kampüslerin çevresel, ekonomik ve sosyal kalkınmaya olan etkisini değerlendirerek, Bursa Uludağ Üniversitesi Görükle Kampüsü’nün GreenMetric kriterleri çerçevesinde incelenmesini amaçlamaktadır. Kampüsün mevcut sürdürülebilirlik uygulamaları analiz edilerek güçlü ve zayıf yönler belirlenecek, çevre dostu bir dönüşüm sürecine nasıl adapte edilebileceği konusunda stratejik öneriler sunulacaktır. Böylece üniversitelerin sürdürülebilirlik politikalarını geliştirmesi ve gelecekte benzer çalışmalara öncü olması için bir model oluşturması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acuner, E., Maçin, K. E., Özcan, F. K., Karabulut, A. E., Mutlu, B. K., & Ata, L. D. (2023). Üniversitelerde Sürdürülebilirlik Çalışmaları: İstanbul Teknik Üniversitesi Örneği. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, 24(2), 111-120.
- Alshuwaikhat, H. M., & Abubakar, I. (2008). An integrated approach to achieving campus sustainability: assessment of the current campus environmental management practices. Journal of Cleaner Production, 16(16), 1777-1785.
- Artar, M., Dal, İ., Öztaş, R. G., & Karayılmazlar, A. S. (2019). Sürdürülebilir kampüs için peyzaj tasarımı: Bartın Üniversitesi Kutlubey Kampüsü doğal gölet ve yakın çevresi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 9(19), 129-136.
- Atici, K. B., Yasayacak, G., Yildiz, Y., & Ulucan, A. (2021). Green University and academic performance: An empirical study on UI GreenMetric and World University Rankings. Journal of Cleaner Production, 291, 125289.
- Beçeren Öztürk, R., & Çahantimur, A., (2018). Architectural education for Sustainability Awareness. Turkish Online Journal of Educational Technology , vol.1, 204-210.
- Brundtland, G. H. (1987). Our Common Future: The World Commission on Environment and Development. Oxford University Press.
- Bursa Uludağ Üniversitesi. BUÜ Sürdürülebilirlik Koordinatörlüğü. https://uludag.edu.tr/sürdürülebilirlik, Erişim Tarihi: 15.12.24 Bursa Uludağ Üniversitesi. https://www.uludag.edu.tr/, Erişim Tarihi: 15.12.24
- Cortese, A. D. (2003). The critical role of higher education in creating a sustainable future. Planning for Higher Education, 31(3), 15-22.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sürdürülebilir Mimari
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
8 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
26 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1
APA
Sezen, İ., & Beceren Öztürk, R. (2025). GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ. Karesi Journal of Architecture, 4(1), 74-102. https://izlik.org/JA63YU27YM
AMA
1.Sezen İ, Beceren Öztürk R. GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ. KJA. 2025;4(1):74-102. https://izlik.org/JA63YU27YM
Chicago
Sezen, İrem, ve Rengin Beceren Öztürk. 2025. “GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ”. Karesi Journal of Architecture 4 (1): 74-102. https://izlik.org/JA63YU27YM.
EndNote
Sezen İ, Beceren Öztürk R (01 Haziran 2025) GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ. Karesi Journal of Architecture 4 1 74–102.
IEEE
[1]İ. Sezen ve R. Beceren Öztürk, “GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ”, KJA, c. 4, sy 1, ss. 74–102, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63YU27YM
ISNAD
Sezen, İrem - Beceren Öztürk, Rengin. “GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ”. Karesi Journal of Architecture 4/1 (01 Haziran 2025): 74-102. https://izlik.org/JA63YU27YM.
JAMA
1.Sezen İ, Beceren Öztürk R. GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ. KJA. 2025;4:74–102.
MLA
Sezen, İrem, ve Rengin Beceren Öztürk. “GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ”. Karesi Journal of Architecture, c. 4, sy 1, Haziran 2025, ss. 74-102, https://izlik.org/JA63YU27YM.
Vancouver
1.İrem Sezen, Rengin Beceren Öztürk. GREENMETRİC KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÖRÜKLE KAMPÜSÜ ÖRNEĞİ. KJA [Internet]. 01 Haziran 2025;4(1):74-102. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63YU27YM
