Araştırma Makalesi

HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Cilt: 4 Sayı: 1 30 Nisan 2023
PDF İndir
EN TR

HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı kronik hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda sağlık okuryazarlığı ve tedaviye uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan bu araştırmanın verileri İstanbul ilinde bulunan özel bir diyaliz merkezinde tedavi alan ve araştırmaya dahil olma kriterlerini karşılayan 163 kronik hemodiyaliz tedavisi alan hastalardan Ekim-Kasım 2021 tarihleri arasında toplandı. Araştırma verilerinin toplanmasında, hasta tanıtım formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Son Dönem Böbrek Yetmezliği-Uyum Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 62.21±12.97 ve hemodiyaliz tedavi süresi 5.26±5.39 yıldı. Erkek hastaların eğitim düzeyi yüksek olanların, çalışanların, yaş aralığı düşük olanların sağlık okuryazarlığı düzeyinin anlamlı olarak yüksek olduğu bulundu (p<0.01). Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların yaşı ile Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanı arasında negatif yöndeki korelasyon istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.01). Son Dönem Böbrek Yetersizliği Uyum Ölçeği toplam puanı ile Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanı (r=0.371; p<0.01) ve Kt/V (K: Üre diyalizör klerensi t: Diyaliz zamanı V: Vücut üre dağılım hacmi) değeri (r=0.307; p<0.01) arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon olduğu belirlendi. Sonuç: Sağlık okuryazarlığı düzeyi yüksek olan hastaların tedaviye uyumlarının daha iyi olduğu saptandı. Uyum düzeyleri iyi olan hastaların ise hemodiyaliz yeterliliğinin daha iyi olduğu belirlendi.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışma ortamının hazırlanmasında ve verilerin toplanmasında değerli katkılarından dolayı Dr. Faruk Kaplan’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Cockwell P, Fisher LA. The global burden of chronic kidney disease. Lancet. 2020;395(10225):662-664.
  2. Süleymanlar G, Utaş C, Arınsoy T, et al. A population-based survey of chronic renal disease in Turkey- The CREDIT study. Nephrol Dial Transplant. 2011;(26):1862-1871.
  3. Süleymanlar G, Ateş K, Seyahi N. Türkiye’de nefroloji, diyaliz ve transplantasyon registry-2020. Ankara: BAYT Bilimsel Arş. Basın Yayın Tanıtım Ltd. Şti.; 2021.
  4. Barnett T, Li Yoong T, Pinikahana J, Si-Yen T. Fluid compliance among patients having haemodialysis: can an educational program make a difference?. Journal of Advanced Nursing. 2008;61(3):300-306.
  5. Kutlu FY, Ok E. Son dönem böbrek yetmezliği uyum ölçeği Türkçe uyarlamasının psikometrik özellikleri. Acıbadem Univ Sağlık Bilim Derg. 2020;(3):427-437.
  6. Alikari V, Tsironi M, Matziou V, et al. The impact of education on knowledge, adherence and quality of life among patients on haemodialysis. Qual Life Res. 2019;28(1):73-83.
  7. Green JA, Mor MK, Shields AM, et al. Prevalence and demographic and clinical associations of health literacy in patients on maintenance hemodialysis. Clin J Am Soc Nephrol. 2011;6(6):1354-1360.
  8. Dantas LG, Cruz C, Rocha M, et al. Prevalence and predictors of nonadherence to hemodialysis. Nephron Clin Pract. 2013;124(1-2):67-71.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

24 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

21 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bülbül, E., & Demiroglu, S. (2023). HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Karya Journal of Health Science, 4(1), 1-5. https://doi.org/10.52831/kjhs.1166286
AMA
1.Bülbül E, Demiroglu S. HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Karya J Health Sci. 2023;4(1):1-5. doi:10.52831/kjhs.1166286
Chicago
Bülbül, Elif, ve Songül Demiroglu. 2023. “HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Karya Journal of Health Science 4 (1): 1-5. https://doi.org/10.52831/kjhs.1166286.
EndNote
Bülbül E, Demiroglu S (01 Nisan 2023) HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Karya Journal of Health Science 4 1 1–5.
IEEE
[1]E. Bülbül ve S. Demiroglu, “HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ”, Karya J Health Sci, c. 4, sy 1, ss. 1–5, Nis. 2023, doi: 10.52831/kjhs.1166286.
ISNAD
Bülbül, Elif - Demiroglu, Songül. “HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Karya Journal of Health Science 4/1 (01 Nisan 2023): 1-5. https://doi.org/10.52831/kjhs.1166286.
JAMA
1.Bülbül E, Demiroglu S. HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Karya J Health Sci. 2023;4:1–5.
MLA
Bülbül, Elif, ve Songül Demiroglu. “HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Karya Journal of Health Science, c. 4, sy 1, Nisan 2023, ss. 1-5, doi:10.52831/kjhs.1166286.
Vancouver
1.Elif Bülbül, Songül Demiroglu. HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE TEDAVİYE UYUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Karya J Health Sci. 01 Nisan 2023;4(1):1-5. doi:10.52831/kjhs.1166286

Cited By